قىتايدان كەلگەن قانداسىمىز ساقاردان ەمدىك سابىن جاسايدى
اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا، ارداق كامىلجان قىزىنىڭ ءونىمى - جاي سابىن ەمەس، ەمدىك سابىن. قىتايدان كەلگەن قانداسىمىز سابىن عانا ەمەس، ءتۇرلى جۋۋ قۇرالدارىن دا قولدان جاساپ وتىر، دەپ جازادى قازاقپارات ءتىلشىسى.
قازىر نارىقتا شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ «قۇرامى ەكولوگيالىق تازا» دەپ جازىلعان، جارناماسى جەر جاراتىن ءتۇرلى سابىندارى، تازارتقىش جانە جۋۋ قۇرالدارى وتە كوپ.
ءبىراق قۇنى شارىقتاپ تۇر. وسى تۇرعىدان العاندا قايىڭدىدا وندىرىلگەن گيگيەنالىق قۇرالداردىڭ ءباسى بيىك. ويتكەنى، ساپاسى جوعارى، باعاسى قولجەتىمدى.
«ءبىز قىتايدان كەلگەن قازاقپىز. بىلەسىزدەر، ول جاقتا ەمشىلىك، شيپاگەرلىك، حالىق مەديتسيناسى وتە جاقسى دامىعان. مەديتسينا سالاسىندا وسىمدىكتەر مەن شوپتەر كوپتەپ قولدانىلادى. مەن سول جاقتا سابىن شىعاراتىن زاۋىتتا جۇمىس ىستەدىم. تاجىريبە جيناقتاي ءجۇرىپ، ونداعى مامانداردان ءار اعاش پەن ءشوپتىڭ ەمدىك قاسيەتى جونىندە سۇراستىرىپ، ابدەن ىزدەندىم. سول ءبىلىمىم مەن تاجىريبەمدى وتانىما ورالعان سوڭ ەل يگىلىگىنە پايدالانعاندى ءجون كوردىم. قازاقستانعا ورالعانىمىزعا كوپ بولا قويعان جوق. اۋداننىڭ تاۋعا جاقىن ورنالاسقان قايىڭدى اۋىلىنا قونىستانىپ، ۇيدەن شاعىن سەح اشتىم. مۇندا جوق وسىمدىكتەردى قىتايدان الدىرتامىن»، - دەيدى شەبەر.
ونىڭ ايتۋىنشا، جۋۋ قۇرالدارىن جاساۋعا ەڭ قاجەتتىسى - ساقار. ەرتەدە اجەلەرىمىز كىر جۋاتىن قارا سابىندى ساقاردان جاساعان.
ءالى دە ەل ىشىندە قولدان قارا ساقار سابىن جاسايتىندار بار. ول وتە پايدالى، تەرى اۋرۋلارىنا ەمى بار جانە ەشقانداي اللەرگيا تۋدىرمايدى.
ونى دايىنداۋ ءۇشىن ارداق كامىلجان قىزى الدىمەن سارى قۋرايدىڭ ساقارىنا ءزايتۇن مايىن قوسىپ قايناتادى. سوسىن مينەرالدى تۇز قوسادى.
«مۇندا قايناۋىنىڭ وزىنە ءمان بەرۋ كەرەك، قاتتى بۇرقىلداماي، جاي، باياۋ وتتا تەربەتىلە قايناعانى دۇرىس. ودان سوڭ قولعا ارنالعان ماي، تەرىگە پايدالى دارۋمەندەر سۇيىقتىعىن جانە زيانسىز كوپىرتكىش قوسامىن. دايىن بولعان كەزدە جىلدامداتىپ قالىپقا قۇيامىن. ءار سابىنعا پايدالانۋ ماقساتىنا قاراي جەمجەمىل، كوكەمارال، ادىراسپان، الوە، قيار، قارت قاراعاي سەكىلدى وسىمدىكتەردى قوسامىن. ونىڭ بىرەۋى شاش ءتۇسۋىن توقتاتسا، ەكىنشىسى ىشتەگى سۋىقتى، جەلدى كەتىرەدى، تاعى ءبىرى تەرى اۋرۋلارىنا ەم. بالدان جاسالعان ءتۇرىن كوبىنە ايەل ادامدار بەت كۇتىمى ءۇشىن الادى. ول سوزىلعان تەرىنى جيناقتاپ، ءتۇسىن اعارتادى. ءار وسىمدىكتەن الىنعان سابىننىڭ تۇستەرى دە ءارتۇرلى بولىپ شىعادى. ەشقانداي اللەرگيا تۋدىرمايتىن، زيانى جوق، نەگىزگى قوسپالاردان قايناتىلعان سۇيىقتىقتى ىدىس جۋۋعا ارناپ ازىرلەيمىن. ونىمەن تەك ىدىس قانا ەمەس، كوكونىس، جەمىس-جيدەكتى دە جۋىپ، زالالسىزداندىرۋعا بولادى»، - دەيدى ارداق.
بايقاعانىمىز، جاس كاسىپكەر ءوز ىسىندە قازاقى قۇندىلىقتارعا باسا ءمان بەرەدى.
ونىمدەرىنىڭ قورابىنداعى اقپاراتتار دا تەك قازاق تىلىندە جازىلعان.
قانداسىمىز ەكولوگيالىق جۋۋ قۇرالدارىن ءوندىرۋدىڭ قازاقى برەندىن قالىپتاستىرعىسى كەلەتىنىن دە ايتىپ قالدى.
ازىرگە ونىڭ تۇتىنۋشىلارى بۇل ونىمدەردىڭ قاسيەتىن بىلەتىن شاعىن عانا ورتا بولىپ وتىر.
كوبىنە الماتى وڭىرىندەگى سىرتتان كەلگەن قانداستار كوپتەپ تاپسىرىس بەرىپ، ساتىپ الادى. سوسىن ءونىمدى پايدالانىپ، اسەرىن بايقاعان - اۋىلداعى تۇرعىندار.
«ازىرگە تاپسىرىسپەن عانا شىعارىپ وتىرمىن. كوپتەپ شىعارۋعا قول كۇشى از بولىپ تۇر. ەگەر قاجەتتى اپپاراتتاردى السام، ءارقايسىسىنا ەكى ادامنان جۇمىسشى جالدار ەدىم. سەبەبى، ءبىر ادام شيكىزاتتى قۇيىپ تۇرسا، ەكىنشىسى دايىن بولعان ءونىمدى قالىپقا قۇيۋى كەرەك. سوندا ونىمدىلىك تە ارتادى. از عانا ازىرلەسەم دە، ءقازىردىڭ وزىندە سۇرانىس جوعارى، سەبەبى باعاسى قولجەتىمدى. مىسالى، 400 گرامدىق قۇتىعا قۇيىلعان ىدىس جۋاتىن سۇيىقتىقتى 600 تەڭگەدەن ساتىپ جاتىرمىن. ءبىر قۇتىسى ەكى اي پايدالانۋعا جەتەدى. ال، ەمدىك سابىن 1 مىڭ تەڭگەدەن»، - دەيدى ارداق كامىلجان قىزى.
ازىرگە ماشاقاتى كوپ بۇل جۇمىستىڭ ءبارىن ارداق جالعىز ءوزى اتقارىپ ءجۇر.
ەگەر قايناتپانى دايىندايتىن قۇرىلعىلار السا، شاعىن تسەحىن كەڭەيتىپ، شاش جۋۋعا ارنالعان سۋسابىن مەن بالزامنىڭ دا ەكولوگيالىق تازا تۇرلەرىن وندىرگىسى كەلەدى.
الايدا، وعان قارجىلاي قولداۋ قاجەت.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن تاقيا تىگەتىن تارازدىق شەبەر تۋرالى جازعان بولاتىنبىز
