ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا ۇرىس-كەرىستى كىم باستايدى؟ قىزىق زەرتتەۋ

قازىر ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا مىناداي تەندەنتسيالار بايقالادى: وتباسىندا ۇرىس-كەرىس ازايعان، ونى ساقتاۋعا دەگەن كوزقاراس وزگەرگەن، وتباسى بۇرىنعىداي «ماڭىزدى جوبا» ەمەس، بولاشاق جۇبايدى تاڭداعان كەزدە ماتەريالدىق جاعدايىنا نازار اۋداراتىندار ارتقان جانە ازاماتتىق نەكە نەمەسە نەكەنى رەسمي تىركەۋسىز بىرگە تۇراتىندار كوبەيگەن، - دەپ حابارلايدى Massaget.kz ءتىلشىسى.

قازاقستاننىڭ قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ بايانداماسىنا سايكەس، قازىرگى وتباسىلاردىڭ ومىرىنە بىرنەشە فاكتور اسەر ەتەدى. ماسەلەن، جاڭا شاڭىراق كوتەرگەن وتباسىعا ءداستۇردىڭ اسەرى ايتارلىقتاي زور. ولاردىڭ ىشىندە، «وتباسى - باستى قۇندىلىق»، «كىشى ۇلدىڭ اتا-اناسىمەن بىرگە تۇرۋ ءداستۇرى»، «رەسمي نەكەگە دەيىن بىرگە تۇرۋعا تىيىم سالۋ»، «كۇيەۋ تۋىستارىنىڭ كەلىنگە بيلىك ەتۋى» سىندى مىسالدار تۇسىنىسپەۋشىلىككە اكەلەدى.

«ءبىزدىڭ قازاق وتباسىندا كىشى ۇلى اتا-اناسىمەن بىرگە تۇرۋى كەرەك. بۇل دا قيىندىق، مۇندا بيلىك ەتۋگە ءىشىنارا كۇرەس پايدا بولادى، كىم باستى، كىم ماڭىزدى سياقتى پروبلەمالار باستالادى»، - دەيدى قاراعاندىلىق پسيحولوگ.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، نەكەگە دەيىن بىرگە تۇرۋدى تابۋعا اينالدىرۋ - قاتەلىك، سەبەبى ادامدار تۇرمىستا ءبىرىن-ءبىرى جاقسى تانيدى.

«... بىزدە مەنتاليتەتكە باي̆لانىستى نەكەگە دەيىن بىرگە تۇرۋدى قۇپتامايدى. مۇنداي تاجىريبە بار، الايدا كوپ وتباسى بۇل جاعىن ۇناتپايدى. بۇل - ۇلكەن قاتەلىك. ادامدار ءبىر-ءبىرىن تۇرمىستا، تاجىريبەدە كورىپ ءبىلۋ كەرەك. ولار بىرگە تۇرىپ، تاجىريبە الادى. سودان كەيىن عانا، جايسىز، بەلگىسىز جاعدايعا ءتۇسىپ قالامىن دەپ قورىقپاي وتباسىن قۇرۋى كەرەك»، - دەيدى پسيحولوگتاردىڭ ءبىرى.

زەرتتەۋ ناتيجەسىنە سايكەس، ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا جانجال بىرگە تۇرا باستاعان كەزدە ءجيى بولادى. ال جىل وتە ۇرىس-كەرىس جەڭىل قابىلدانادى.

«ۇرىس-كەرىس جيىلىگى، ارينە، وزگەرەدى. بىرگە تۇرا باستاعان كەزدە جانجال ءجيى بولدى. سەبەبى تۇرمىسقا شىققان كەزدە جاڭادان تانىپ، ءوز جۇبىڭدى زەرتتەپ باستاعانداي بولاسىڭ. ۇيلەسپەيتىن جاعدايلار دا بولدى. وسىنداي كەزدە ۇرىس-كەرىس كوپ بولادى، ارينە»، - دەيدى تۇرمىس قۇرعانىنا 18 جىل بولعان شىمكەنتتىك نارگيز.

ال استانا تۇرعىنى ايگۇل بيىل كۇيەۋگە شىققانىنا 8 جىل بولعان. قازىر ول ەكى بالا تاربيەلەپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇرىن تۇسىنىسپەۋشىلىك ءجيى بولسا، كەيىننەن سيرەگەن، ويتكەنى ىمىراعا كەلۋدى ۇيرەنگەن.

«دۇنيەگە بالا كەلگەن سوڭ جاۋاپكەرشىلىك تە، جۇمىس تا، شىعىن دا كوبەيدى. قارجىلىق جاعى بار. سوندىقتان بالا دۇنيەگە كەلگەنگە دەيىن جەڭىل-جەلپى ۇرىساتىن ەدىك. قازىر، بالا وسكەن سايىن ۇرىس-كەرىس تە ازايعان سياقتى»، - دەيدى پاۆلودارلىق ەدۋارد.

ۇرىس-كەرىستىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى

وتباسىنداعى ۇرىس-كەرىس سەبەپتەرىنە ۇڭىلەتىن بولساق، ساۋالناماعا قاتىسقاننىڭ كوبى «تاتۋلاسقاننان كەيىن ۇرىس-كەرىس تۋرالى بىردەن ۇمىتىپ كەتەمىز» دەپ جاۋاپ بەرگەن. ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا جانجالعا قاتىستى كوزقاراستىڭ ەكى ءتۇرلى بولۋى ءبىر جاعدايدى ايەلى مەن كۇيەۋى ءارتۇرلى قابىلداۋىنا بايلانىستى.

زەرتتەۋ ناتيجەسى بويىنشا، وتباسىنداعى جانجال كوبىنە قارجىعا جانە اتا-اناسىن رەنجىتۋگە بايلانىستى بولادى.

سونداي-اق، وتباسىنداعى ۇرىس-كەرىستىڭ مىناداي سەبەپتەرى بار:

ۇساق-تۇيەك تۇرمىستىق پروبلەمالار؛

بالالاردى باعۋ جانە تاربيەلەۋ بويىنشا؛

ۇيدەگى مىندەتتەردى بولۋگە قاتىستى؛

اتا-انالارمەن بىرگە تۇرعان كەزدەگى كەلىسپەۋشىلىكتەر؛

ۆيرتۋالدى ويىندارعا دەگەن قۇشتارلىق (كۇيەۋى دوستارىمەن ۇزاق ۋاقىت PlayStation وينايدى)؛

ىشىمدىك ءىشۋ (كۇيەۋى كەيدە قاتتى ماس بولىپ كەلەدى)؛

ايەلدىڭ ءوز قۇندىلىقتارى، كوزقاراستارى، وتباسىنداعى ومىرگە دەگەن كوزقاراسى بولۋىنا نارازىلىق (ايەلدىڭ كۇيەۋى مەن ەنەسىنىڭ پىكىرىنە تاۋەلدى بولۋى)؛

كۇيەۋىنىڭ تاراپىنان جەتكىلىكسىز كوڭىل ءبولۋ؛

قىزعانىش (كۇيەۋى حابارلامالارعا، قوڭىراۋعا جىلدام جاۋاپ بەرمەگەن جاعدايدا ايەلىنىڭ رەنىشى)؛

قوناق كۇتۋ جانە قوناققا بارۋعا قاتىستى كەلىسپەۋشىلىكتەر؛

باسقا نەكەدەگى بالالارمەن ۋاقىت وتكىزۋ ماسەلەلەرى.

ادەتتە ۇرىس-كەرىستى كىم باستايدى؟

ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 46 پايىزى وتباسىنداعى جانجالدى ايەلى مەن كۇيەۋى ۇرىس-كەرىستى بىردەي باستايدى دەپ جاۋاپ بەرگەن.

ال پسيحولوگتاردىڭ ايتۋىنشا، ادەتتە، وتباسىنداعى ۇرىس-كەرىستى قىزبا مىنەزدى، سابىرسىز ادام باستايدى.

ۇرىسقاندا مىنەز-قۇلىق قانداي بولادى؟

امەريكالىق پسيحولوگ جانە الەۋمەتتانۋشى ك. توماس ۇرىس-كەرىس جاعدايىنداعى مىنەز-قۇلىقتىڭ نەگىزگى ءتۇرىن انىقتاعان.

1) باسەكەلەستىك - باسقانىڭ مۇددەسىنە زيان كەلتىرۋ ارقىلى ءوز مۇددەسىن قاناعاتتاندىرۋعا ۇمتىلۋ. بۇل جاعدايدا باسقا ادامنىڭ پوزيتسياسى ەسكەرىلمەيدى.

2) بەيىمدەلۋ - بۇل ۇرىس-كەرىسكە قاتىسۋشى ءوزىنىڭ مۇددەلەرىنەن باس تارتۋعا جانە قاراما-قايشىلىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن باسقا ادامعا كونۋگە دايىن مىنەز-قۇلىق ءتاسىلى.

3) قاشقاقتاۋ - قاتىسۋشى كەلەڭسىز ماسەلەلەردى بولدىرماۋعا جانە كۇردەلى شەشىم قابىلداۋدى «كەيىنگە قالدىرۋعا» تىرىسادى.

4) ىمىراعا كەلۋ - بۇل جانجالداسۋشى تاراپتاردىڭ مۇددەلەرىن ءىشىنارا قاناعاتتاندىرۋ.

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ۇزاق مەرزىمدى قارىم-قاتىناستاعى ەڭ وڭتايلى مىنەز-قۇلىق ستيلى، ول باسقا ادامدى تىڭداۋعا، ونىڭ كوزقاراسىن تۇسىنۋگە، ونىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرۋگە جانە داۋلى جاعدايدا بارلىق تاراپتاردى قاناعاتتاندىراتىن شەشىم تابۋعا دەگەن ۇمتىلىسىمەن ەرەكشەلەنەدى. وسىنىڭ ارقاسىندا قارىم-قاتىناستار بەرىك ءارى تۇراقتى بولا تۇسەدى.

ەرلى-زايىپتىلار ۇرىس-كەرىس جاعدايىندا كەڭەس پەن كومەك الۋ ءۇشىن كىمگە جۇگىنەدى؟

دوستار مەن قۇربىلار؛

اپكە-ءسىڭلى/قارىنداستار؛

انا؛

قايىن اتا، ەنە؛

پسيحولوگ؛

ينتەرنەتتەگى پسيحولوگتار؛

الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى «پسيحولوگيالىق سايتتار»؛

فورۋمدار؛

قازىرگى پسيحولوگيالىق كىتاپتار؛

ترەنينگتەر.

الايدا، جالپى العاندا، رەسپوندەنتتەردىڭ (ساۋالناماعا قاتىسقاندار – ە س ك.) كوبى ۇرىس-كەرىس كەزىندە كەڭەس نەمەسە كومەك الۋ ءۇشىن ەشكىمگە جۇگىنبەيتىنىن ايتقان. ونى كوبىنە «مۇنداي دۇنيەلەر وتباسى ىشىندە بولادى، سوندىقتان سىرتقا جاريا ەتىلمەۋى كەرەك» دەگەن قاعيدا ارقىلى العا تارتادى.

سونداي-اق، ەر ادامدار وتباسىندا جانجال شىقسا، بىرەۋدەن كەڭەس نەمەسە قولداۋ الۋ ءۇشىن وتە سيرەك جۇگىنەدى. شەشىلمەگەن شيەلەنىس كوبىنە ەرلى-زايىپتىلاردى ءۇشىنشى تۇلعالارمەن تالقىلاۋعا يتەرمەلەيدى، ءبىراق ەر ادامدار بۇل قادامعا وتە اۋىر جانجالدار جاعدايىندا عانا بارادى.

كەيىنگى جىلدارى پسيحولوگتارعا جۇگىنۋ، ونىڭ ىشىندە وتباسىلىق ۇرىس-كەرىس ماسەلەلەرى بويىنشا جۇگىنۋ جيىلىگى وسكەن. مۇنداي جاعداي اسىرەسە پاندەميا كەزىندە بولعان.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى