ملەچيننىڭ قاڭتار جايىنداعى كىتابى نەگىزىنەن پرەزيدەنت توقايەۆ تۋرالى - ەربول ەدىلوۆ
«رەسەيلىك جۋرناليست ءارى پۋبليتسيست ملەچيننىڭ «قاڭتار تراگەدياسى. پرەزيدەنت توقايەۆ جانە ساباق الۋ» كىتابى الەۋمەتتىك جەلىنىڭ قازاقستاندىق سەگمەنتىن ءبىراز داۋرىقتىردى. ال كەيبىر تەلەگرام-كانالدار وتقا ماي قۇيا ءتۇستى. دەگەنمەن، ەگەر بۇعان وبەكتيۆتى تۇردە قارايتىن بولساق، وندا سىننىڭ ءبارى «وقىعان جوقپىن، ءبىراق كىنارات ارتامىن» دەگەن فورمۋلاعا نەگىزدەلەدى. ەشكىم، اسىرەسە جۋرناليستەر مەن ساياساتتانۋشىلار كونتەكستەن ەش ۋاقىتتا جۇلىپ الۋعا بولمايتىندىعىنا داۋلاسا قويماس. ءبىراق، مۇنداي جايت ورىن الىپ جاتىر. كەيبىر كەلتىرىلگەن تەزيستەر ءبىرجاقتى ەمەس ءارى داۋلى ەكەندىگىمەن كەلىسەمىن. الايدا، تاعى قايتالاپ ايتامىن، الدىمەن كىتاپتى تولىق وقىپ شىعۋ كەرەك. ماسەلەن، گيتلەردىڭ «ماين كامپف» كىتابىن ەگەر ىشىندە بىرنەشە جاقسى يدەيا مەن الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك بولعانى ءۇشىن قايىرىمدى ءارى ادال كىتاپ دەۋگە بولمايتىندىعى انىق. ەكىنشى جاعىنان «قاڭتار تراگەدياسى» كوپ جاعدايدا جىل باسىندا قازاقستاندا بولعان وقيعا جانە ونداعى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ورنىنا قاتىستى جۇمسارتىپ ايتقاندا تەرىس تۇسىنىگى بار رەسەيلىك اۋديتورياعا ارنالعان. اۆتور رەسەيلىك ساياساتتانۋشىلاردىڭ قازاقستانعا قاتىستى ارەكەتتەرى «قازاق حالقىن الاڭداتىپ، دۇرلىكتىرەدى جانە انتيرەسەيلىك كوڭىل- كۇيدى انىق تۋدىرادى» دەپ تۋراسىن ايتادى. ەندىگى قالعانى بۇل كىتاپ رەسەيدىڭ بارلىق وقىرمانىنا بولماسا دا سول ءبىر ساياساتكەرلەرگە، وزدەرىن جۋرناليستپىن دەيتىن ۇگىتشىلەرگە جەتكەنىنە ءۇمىت ارتۋ»، - دەپ جازدى ەربول ەدىلوۆ Telegram-دا.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، اتالعان كىتاپقا جانە ونداعى تسيتاتالاردىڭ جاريالانۋىنا دا نازار اۋدارماي قويۋعا بولمايدى.
تەك وبەكتيۆتى قاراپ، ءاربىر جولىن ءجىتى وقۋ جانە ملەچين بىرەۋلەردىڭ سوزىمەن جازعانىنا، قالاي دەگەندە دە جازۋشى رەتىندە ءبىر نارسەلەردى قوسقانىنا تۇسىنىستىك تانىتۋ كەرەك. ءدال وسى ۇستانىممەن وسى كۇندەرى پايدا بولعان ءبىر-ەكى تەزيستى قاراستىرىپ كورگىم كەلەدى. بىرىنشىدەن، ولار العاشقى كۇندەرى «توقايەۆ كۇشتىك قۇرىلىمدار ۇيىمداستىرعان ناعىز اقپاراتتىق وقشاۋلاۋدا قالدى» جانە «ونى اۋقىمدى تارتىپسىزدىكتەرمەن، نەگىزگى وبلىس ورتالىقتارىنا شابۋىلداعان بانديتتەردىڭ سانىمەن، ولاردىڭ اقورداعا - پرەزيدەنت رەزيدەنتسياسىنا شابۋىلداۋ جوسپارىمەن قورقىتتى» دەگەن تەزيستەر. شىنداپ كەلگەندە، سولاي بولعان سياقتى. مۇنداي نۇسقانى ءتىپتى كەيبىر وتاندىق تاۋەلسىز ب ا ق- تا ۇسىندى. ايتپاقشى، پرەزيدەنتتىڭ بانديتتەرگە قارسى وق اتۋ بۇيرىعى دا بۇكىل مالىمدەمەنىڭ ىشىنەن جۇلىپ الىنعان. وسىنى نازارعا الار بولساق، كىتاپتاعى «مۇرات بەكتەنوۆ ءوزىنىڭ وكىلەتتىگىن اسىرعانى انىق جانە قاجەتى بولماي قالعان كەزدە كۇش قولداندى» دەگەن كەلەسى ءبىر تەزيس بارىنشا تۇسىنىكتى بولا تۇسەدى. بۇرىنعى قورعانىس ءمينيسترى بەكتەنوۆكە قارسى ايىپتاۋلاردىڭ ۋاقىتى وتە كەلە وزگەرگەنىن ەسكەرسەك، مۇنىمەن ءبارى دە كەلىسەدى»، - دەپ سانايدى ەربول ەدىلوۆ.
ايتا كەتەيىك، 20- جەلتوقساندا رەسەيدەگى قازاقستان ەلشىلىگىندە لەونيد ملەچيننىڭ «قاڭتار تراگەدياسى. پرەزيدەنت توقايەۆ جانە ساباق الۋ» كىتابى تانىستىرىلعان بولاتىن.
ءدال وسى كىتاپتىڭ الماتىداعى تۇساۋكەسەرى 24- جەلتوقسانعا جوسپارلانعان ەدى. الايدا، اۆتوردىڭ كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ الۋىنا بايلانىستى قاڭتار ايىنا شەگەرىلدى.
