قىز بالا اناسىمەن بىرگە تۇرماۋى كەرەك. پسيحولوگتاردىڭ بۇگىنگى ناسيحاتى دۇرىس پا، بۇرىس پا؟
الايدا بىزدەگى پسيحولوگتاردىڭ دەنى ورىستار نەمەسە ورىس ءتىلدى قازاقتار. ولاردىڭ ويى، دۇنيەتانىمى قازاقى بوياۋمەن ۇيلەسپەي جاتادى.
پسيحولوگقا جۇگىنگەن كوپتەگەن بويداق قىزداردىڭ اڭگىمەسىنەن مىنا كارتينانى كوردىم: پسيحولوگتاردىڭ سوزىنشە، بۇكىل پروبلەمانىڭ ەكى نەگىزگى سەبەبى بار. ول - بالا كەزدەگى تراۆما جانە انا مەن اكەگە رەنىش، نە قارىم-قاتىناستىڭ بۇرىستىعى. قىز بالا بوي جەتكەن سوڭ اناسىمەن مۇلدەم تۇرماعانى ابزال. انالار - ۆامپير. بالالارىنىڭ جاستىعىمەن ءومىر سۇرەدى. «مەن سەنىڭ اناڭمىن، مەن سەنى اسىرادىم، ءوسىردىم، سەن ماعان قارىزدارسىڭ» دەگەن سوزدەرمەن سۇمدىق مانيپۋلياتسيا جاسايدى. اسىرەسە، تۇرمىس قۇرماعان، نە اجىراسقان قىزدار انالارىمەن الىستان سىيلاسقانى ابزال. ايتپەسە، اناسى ەنەرگەتيكالىق تۇرعىدا قىزىنىڭ باعىن بايلايدى. سوندىقتان، انالارىڭنان قاشىڭدار دەيدى پسيحولوگتار. مەن دە كوپ ەستىگەنمىن ءوز باسىم. قۇپ، دەپ جازدى ارمانگۇل توقتامۇرات.
الايدا بۇل قازاقتىڭ تاربيەسىنە مۇلدەم جات دەيدى ول.
«جۇماق اناڭنىڭ تابانىنىڭ استىندا. اناڭدى مەككەگە ءۇش رەت ارقالاپ اپارساڭ دا، اق ءسۇتىن اقتاي المايسىڭ. اللانىڭ رازىلىعى - اتا-اناڭنىڭ رازىلىعىندا. اناڭدى سىيلا، رەنجىتپە، قارايلاس، قامقور بول! داۋىس كوتەرمە، اياعىن جىلى سۋعا مال. اناڭنىڭ اق باتاسىن الماي، باعىڭ اشىلمايدى دەيدى ەمەس پە؟! ءسويتىپ، الگى ورىس نە ورىس ءتىلدى پسيحولوگقا بارعان قازاقى تاربيەدەگى قىزدىڭ شاقشاداي باسى شاراداي بولادى. ءوزى باسى قاتىپ جۇرگەندە ءتىپتى، ميى اشىپ كەتەدى. پسيحولوگتى تىڭداسا اناسىنان الىستاۋى كەرەك.
تاربيەسىنە ساي قادام جاسايىن دەسە، كەي تۇستا پسيحولوگتىڭ ايتقانى اقيقاتقا جاناسادى. شەشە قىزىن تۋرا ءوز جولىمەن الىپ جۇرۋگە ۇمتىلادى، ءوزىن ۇلگى ەتەدى. پارادوكس»، دەيدى جۋرناليست.
پىكىر جازۋشىلاردىڭ ويى ەكىگە ءبولىندى. ءبىرى پسيحولوگتاردى قولداسا، باسقاسى قازاقى دۇنيەتانىمدى ۇستانۋ دۇرىس دەگەندى ايتادى.
«ەكى ورتاداعى بالانستى ساقتاۋ كەرەك. بولەك تۇرىپ تا سىيلاۋعا، كومەكتەسۋگە، ماپەلەۋگە بولادى»
«الىستان سىيلاسۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. جاعدايىڭ جەتسە كومەكتەسىپ، جاقسى قاتىناستى ساقتاۋ كەرەك. ەڭ قۇرىعاندا جىلى ءسوز. ال، الىستان ارالاسۋ ءدال بۇگىنگى كۇندە وتە ماڭىزدى».
«اناسى باقىتتى بولسا، قىزى بىرگە تۇرۋعا بولادى. ءبىراق كۇيەۋى بار ايەلدىڭ بارلىعى باقىتتى دەپ ايتا المايمىن…»
«پسيحولوگتارمەن كەلىسپەيمىن. ولار كوبىنە باتىستى دارىپتەيدى. ەشقانداي انا بالا باقىتىنا كەدەرگى كەلتىرمەيدى، كەرىسىنشە. اناسىمەن بىرگە تۇرعان ادامنىڭ نە ارمانى بار! ءوز باسىم شەشەم ۇيىمدە وتىرسا ءتورت قۇبىلام تۇگەلدەي سەزىنەم».
«ءار ادام ءوزى پسيحولوگ. ءوزىنىڭ ويىمەن، ءوزىنىڭ اقىلىمەن ءجۇرسىن. قىز بالا اكە- شەشەگە جاقىن بولادى. اقىماقتار الىستاپ جۇرمەسە»، دەپ جازدى وقىرماندار.
پسيحولوگتار قاتىگەز بە؟
ءبىز پسيحولوگتار نەگە اتا-انادان بولەك تۇرۋدى ناسيحاتتاپ جۇرگەنىن سۇرادىق. پسيحولوگ انار ءماۋلي قىزىنىڭ ايتۋىنشا، اتا-انادان بولەك تۇرۋ ادامدى ەرەسەك ومىرگە ءپىسىپ-جەتىلۋىنە كومەكتەسەدى.
«ءار قىز بالاعا كىشكەنتاي كەزىنەن اكە-شەشەسىن تىڭداۋ كەرەك دەگەن ۇعىم قالىپتاستىرادى. ءبىراق نەشە جاسقا دەيىن تەك اتا-اناسىنىڭ ايتقانىمەن ءجۇرۋ كەرەكتىگى تۋرالى ايتىلمايدى.
پسيحولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرى بويىنشا قىز بالا 23-25 جاستان باستاپ اتا-اناسىنان بولەك ءومىرىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. سەبەبى ءاربىر قىز بالا بولاشاقتا جەكە وتباسى بولاتىندىعىن تۇسىنەدى جانە سوعان دايىندالۋى كەرەك.
بولەك شىعۋ ارقىلى ول جەكە كەڭىستىككە يە بولادى، ەركىندىككە يە بولادى، ءوزىنىڭ ومىرىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا ۇيرەنەدى، قارجىلاي تاۋەلسىز بولۋعا ۇيرەنەدى. سونداي- اق، قارجىنى ساۋاتتى قولدانۋ ادەتى قالىپتاسادى جانە اتا-اناعا دەگەن ماحابباتى، اراسىنداعى سىيلاستىق كۇشەيەدى. تۇراقتى مىنەز- قۇلىقتىڭ قالىپتاسۋىنا جاقسى اسەرىن تيگىزەدى»، - دەيدى پسيحولوگ.
ال، اتا-اناسى بالاسىن بولەك شىعارعىسى كەلمەيتىنى - بۇل زاڭدىلىق، ءبىراق ەرەسەك ادامدار بۇل سەزىمدى ەڭسەرىپ، جەڭۋى كەرەك.
«كوپ اتا-انا بالاسىن جىبەرگىسى كەلمەيدى، بۇل - زاڭدىلىق. اتا-انا اراسىندا ەموتسيونالدىق بايلانىس وتە مىقتى. اسىرەسە قىز بالالاردى بولەك جىبەرۋدەن قورقادى، تەرىس جولعا ءتۇسىپ كەتۋىنەن قورقادى. ءبىراق اتا-انا بالاسىنا جاقسى تاربيە بەرگەنىنە، ونى وزىنە سەنىمدى بولىپ وسىرگەنىنە بايلانىستى وعان سەنىم بىلدىرگەنى ماڭىزدى. ءوزىن سىيلايتىن قىز نەنىڭ دۇرىس، نەنىڭ بۇرىس ەكەنىن بىلەدى، تەرىس جولدان ادا بولادى.
كوبىنەسە اتا-اناسى بالاسى جەكە شىعىپ جاتسا دا، ولارعا مانيپۋلياتسيامەن نەمەسە بۇيرىق بەرىپ بالالارىن قاداعالاعىسى كەلەدى. سوندىقتان بالا 18 جاستا نەمەس 40 جاستا بولەك شىقسا دا ەموتسيونالدىق جاعىنان اتا- اناسىمەن بايلانىستى ۇزە المايدى، اتا-اناسىنىڭ ايتقانىمەن ءجۇرىپ قالادى. بۇل ءوز- ءوزىن قابىلداۋ، وزىنە سىيلاستىقپەن قاراۋعا دا اسەرىن تيگىزەدى.
پسيحولوگيالىق ادىستەردىڭ ءبىرى - اتا-انادان ءبولىنۋ، ياعني سەپاراتسيالانۋ. كەيدە سەپاراتسيالانۋ ءار ادامدا ءارقالاي جۇرەدى، سەبەبى قىز بالا ءۇشىن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعى ماڭىزدى. ءبىراق جەكە كەڭىستىكتىڭ بولۋى وعان بۇدان دا ماڭىزدى. سەبەبى ەگەر ول تەك اتا-اناسىمەن ۇلكەن جاسقا دەيىن ءومىر سۇرسە بولاشاقتا وزىنە سەنىمسىز، بىرەۋدىڭ ويىمەن عانا جۇرۋگە بەيىم بولادى. جەكە تۇرعان جاعدايدا ول ءوز ومىرىنە جاۋاپكەرشىلىك الادى، تۇرمىس قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، ءوزىنىڭ پىكىرىمەن ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، قارجىلىق جاعىنان تاۋەلسىز بولادى»، - دەپ قورىتىندىلادى پسيحولوگ.
kaz.globalnews.kz
