اباي وبلىسىندا مەكتەپ تاپشىلىعىنان بالالار قىسىلىپ وقۋعا ءماجبۇر
ءتىپتى سەمەي قالاسىنىڭ وزىندە وقۋشىلار قىسىلىپ وقۋدا. جاڭادان قۇرىلعان وبلىستىڭ ورتالىعى بولعاندىقتان مەكتەپتەردەگى بالا سانى ودان سايىن كوبەيە بەرەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. وسى رەتتە، قازاقپارات ءتىلشىسى ماسەلەنىڭ مانىسىنە ءۇڭىلىپ كورگەن بولاتىن.
«اياداي بولمەلەردە ەكى عانا تەرەزە بار»
قىركۇيەك ايىندا وڭىرگە كەلگەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ اباي وبلىسىنىڭ قازاقستان تاريحىنداعى ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ وتكەن.
«سەمەي - ۇلتتىق عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ، ونەر مەن مادەنيەتتىڭ تاريحي ورتالىعى. ەلىمىزدەگى مۇعالىمدەر دايارلايتىن العاشقى وقۋ ورنى بۇدان 120 جىل بۇرىن وسى قالادا اشىلعانى بەلگىلى. وندا مۇحتار اۋەزوۆ، جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ، قانىش ساتبايەۆ، الكەي مارعۇلان، شاكەن ايمانوۆ سىندى ۇلت زيالىلارى ءبىلىم العان»، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ءبىراق ءدال قازىر اباي وبلىسىندا مەكتەپ تاپشىلىعى ماسەلەسى وتە وزەكتى بولىپ تۇر. ايماق بويىنشا 9 مىڭعا جۋىق بالاعا ورىن جەتىسپەيدى. پرەزيدەنت ءوز سوزىندە وسى جايلى دا باسا ايتتى.
«ۇكىمەت پەن اكىمدىككە اباي وبلىسى مەكتەپتەرىندەگى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسىن ءبىرجولا شەشۋدى تاپسىرامىن. ءبىز ۇستازدى قۇرمەت تۇتقان ەلمىز. بۇل ءسوزىمىز ناقتى ىسپەن بەكىتىلىپ جاتىر. ارنايى وقۋ- اعارتۋ مينيسترلىگى قۇرىلدى. بۇعان دەيىن «پەداگوگتاردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلداپ، ونىڭ اياسىندا مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسىن وسىردىك. «الىپپەنى» قايتاردىق. ورتا ءبىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان ءبىرقاتار جاعىمدى وزگەرىس بار. وسىنداي يگى شارالار ارقىلى قوعامدا مۇعالىمنىڭ مارتەبەسىن ودان ءارى بيىكتەتەمىز»، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
سەمەي قالاسىندا دا وقۋشىلار جاڭا مەكتەپتەرگە ءزارۋ. ءتىپتى شاھارداعى الدىڭعى قاتارداعى ءبىلىم وردالارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن №6-مەكتەپ گيمنازيادا بالالار قىسىلىپ وقۋدا. ناقتى ايتقاندا، 912 ورىنعا شاقتالعان مەكتەپتە 1843 وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر.
«نەگىزىنەن بۇل عيمارات بالەت مەكتەبى رەتىندە 1984 -جىلى بوي كوتەرگەن. 1988 -جىلى ءبىزدىڭ مەكتەپ وسىندا كوشىپ كەلدى. سەبەبى وعان دەيىنگى نىسان اپاتتىق جاعدايدا دەپ تانىلدى. 2010 -جىلى ءبىلىم ورداسىنا عيمنازيا ستاتۋسى بەرىلگەن. قايىم مۇحامەدحانوۆ كوشەسىندە ورنالاسقان مەكتەبىمىزگە وقۋشىلار قالانىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىنەن كەلىپ وقيدى. سول ءۇشىن بالالار سىيماي جاتىر. كابينەتتەردىڭ ءىشى تىم تار. عيمارات العاش مەكتەپ رەتىندە سالىنباعاندىقتان اياداي بولمەلەردە ەكى عانا تەرەزە بار»، - دەدى ءبىلىم ورداسىنىڭ ديرەكتورى مايرا احمەتوۆا.
ءتورت قاباتتى مەكتەپتىڭ جالپى اۋدانى - 1612 شارشى مەتر. پاندىك كابينەتتەر سانى - 69. مۇندا بارلىعى 150 ادام قىزمەت ەتسە، ونىڭ ىشىندە 126 ى - مۇعالىم.
«بيىل ءبىرىنشى سىنىپقا 150 وقۋشىنىڭ ورنىنا 283 بالا قابىلدانعان. گيمنازيا بولعان سوڭ وسىندا ءبىلىم الۋعا قۇلشىنىس تانىتاتىندار جىلدان-جىلعا كوبەيىپ كەلەدى. بىزدە ءبىلىم ساپاسى وتە جوعارى. جاڭا وبلىس قۇرىلعاننان كەيىن قالاعا جان-جاقتان ءتۇرلى ماماندار كوشىپ كەلۋدە. ولار دا بالالارىن مەكتەبىمىزگە بەرۋگە نيەت بىلدىرۋدە. سوندىقتان بىزگە جاڭا مەكتەپ سالىنسا دەگەن تىلەگىمىز بار»، - دەدى مايرا احمەتوۆا.
قانشا مەكتەپ سالىنادى؟
كوپتى تولعاندىرعان كۇردەلى ماسەلەنىڭ كۇرمەۋى قالاي شەشىلەتىندىگىن ءبىلۋ ءۇشىن قازاقپارات ءتىلشىسى وبلىس جانە قالا اكىمدىكتەرىنە حابارلاسىپ كوردى.
«2025 -جىلعا دەيىن اباي وبلىسىندا 11 مەكتەپ سالىنادى. ول 5 مىڭنان اسا وقۋشىنى قامتيدى. قوسىمشا 4 مىڭ ورىنعا وقۋ عيماراتىن سالامىز. ولاردىڭ جوبالىق- سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىندالىپ جاتىر»، - دەپ حابارلادى ءوڭىر اكىمدىگىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.
ال سەمەي قالاسى ءبىلىم ءبولىمىنىڭ دەرەگىنشە، بۇگىندە شاھار بويىنشا بارلىعى 68 مەكتەپ بار. ونىڭ ىشىندەگى 23 مەكتەپتە 5956 وقۋشىعا ورىن جەتىسپەۋشىلىگى سەزىلۋدە. الداعى 3 جىلدا 3600 ورىندىق 5 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاڭا ۇيلەر بوي كوتەرىپ جاتقان «قاراعايلى» شاعىن اۋدانىندا ەكى مەكتەپ سالىنباق. 1200 ورىندىق ءبىر مەكتەپ 2024 -جىلى، 900 ورىندىق ءبىلىم ورداسى 2025 -جىلى بوي كوتەرەدى.
