سپورتقا ۇتىس تىگۋ قانشالىقتى قاۋىپتى ەكەنى جايلى پسيحوتەراپەۆت ايتىپ بەردى

الايدا بۇل اۋەستىك ۋاقى وتە تاۋەلدىلىككە اينالۋى مۇمكىن. وسى تاقىرىپتا پسيحوتەراپەۆت ەلۆيرا قاسىممەن سۇحباتتاسۋدى ءجون كوردىك.

لۋدومانيانىڭ پايدا بولۋىنىڭ ءبىر سەبەبى - ادامنىڭ جىلدام ءارى وڭاي بايىعىسى كەلۋى. ءبىراق ادام بىرنەشە رەت ۇتىلسا دا، نەگە ويناي بەرگىسى كەلەدى؟ ۇتىس تىگىلگەن كەزدە قانعا ادرەنالين تۇسەدى، ال مي ەندورفين گورمونىن تۇزەدى. ول ادامدى بىرنەشە مينۋتقا/ساعاتقا قۋانتادى. باسقاشا سوزبەن ايتقاندا، بۇل ەسىرتكىنىڭ ءبىر ءتۇرى.

«بارلىق تاۋەلدى ادەتتەر سياقتى ويىنقۇمارلىق تا تاۋەلدىلىككە جاتادى. ىشىمدىككە سالىنۋ جانە ناشاقورلىق سياقتى ويىنقۇمارلىق تا اۋرۋ»، - دەدى ەلۆيرا قاسىم.

ويىنقۇمار ادامنىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى قانداي؟

ادەتتە، ويىنشى ءوزىنىڭ تاۋەلدى ەكەنىن بايقامايدى. ءوزىڭىزدىڭ سپورتتىق ويىندارعا ۇتىس تىگۋگە اۋەستىگىڭىز جايلى ويلانۋ كەرەگىن كورسەتەتىن بىرنەشە بەلگى بار. قانداي دا ءبىر ناقتى بەلگىنى لۋدومانيا بەلگىسى دەپ ايتا المايمىز. بۇل كەزدە پروبلەماعا كەشەندى قاراۋ كەرەك بولادى.

- بارلىق ارەكەتتەردى باقىلاپ وتىرعانىنا (مىندەتتى تۇردە ۇتاتىنىنا) تولىق سەنىمدى بولۋ؛

- ۇتىس تىگۋگە قاراجات بولماسا دا، سپورتتىق وقيعالارعا ۇنەمى اناليز جاساۋ. ادام ماتچقا اناليز جاساپ قانا قويماي، ويشا ۇتىس تىگىپ قويادى؛

- ۇتىس تىگۋدەن باسقا نارسەگە ۇزاققا الاڭداي الماۋ. مىسالى، ويىنشى بىرنەشە كۇن ۇتىس تىگۋدى تاستاپ، باسقا نارسەمەن اينالىسا المايدى؛

- سپورتتىق ۇتىس تىگۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك ومىردەن بىرتىندەپ باس تارتۋ. ويىنشى دوستارىمەن كەزدەسۋدى دوعارادى، اتا-اناسىمەن سويلەسپەي كەتەدى، دالاعا سيرەك شىعادى؛

- ءتۇرلى مەديتسينالىق كورسەتكىشتەر: ناشار سىرتقى كەلبەت، باس اۋرۋى، دەپرەسسيا، جوعارى قان قىسىمى، پسيحيكامەن پروبلەما؛

- قارجىلىق پروبلەمالار: ەش سەبەپسىز قارىز الۋ، كرەديت، ۇساق ۇرلىقتار، الاياقتىق جانە ت. ب؛

- پسيحولوگيالىق پروبلەمالار: تۋىسقاندار الدىندا ءوزىن كىنالى سەزىنۋ، ۇتىس تىگۋ جايلى جانە ونىڭ مولشەرى جايلى وتىرىك ايتۋ، ۇتىلىپ قالعاننان كەيىن ءوزىن-ءوزى اياۋ جانە ت. ب.

«كەز كەلگەن ادام ويىن ويناپ نەمەسە ويىنعا ۇتىس تىگىپ كورۋى مۇمكىن، ءبىراق ولاردىڭ بارلىعى بىردەي تاۋەلدى بولىپ كەتپەيدى. ويىنقۇمار ادامنىڭ استارىندا ويىنى قانباعان بالا بولۋى مۇمكىن. مىسالى، ول ەرتە ەسەيۋگە ءماجبۇر بولعان شىعار. ونىڭ بالالىق شاعىندا بالا بولاتىنداي، ەركىن بولاتىنداي مۇمكىندىكتەر بولماعان شىعار.

ادام ءارتۇرلى كەزەڭدە، ءارتۇرلى جاعدايدا وسى تاۋەلدىلىككە تۇسەدى. ەڭ ءبىرىنشى سەبەپ - ول ادامنىڭ ىشتەي ەموتسيونالدى تۇرعىدا ەسەيمەگەندىگىندە. ءبىز ەرەسەكتەرشە ءومىر ءسۇرۋىمىز، ياعني جۇپتىق قارىم- قاتىناسقا ءتۇسۋىمىز، وتباسىلى جانە بالالى بولۋىمىز مۇمكىن. ءبىراق ومىرىمىزدە بولعان كەيبىر جاعدايلارعا بايلانىستى ءبىز ەموتسيونالدى تۇرعىدا ەسەيمەۋىمىز مۇمكىن. مىسالى، بالا 3 جاستا بولعاندا اتا- اناسى اجىراسىپ كەتتى نەمەسە بالا كيكىلجىڭ وتباسىدا ءوستى. بالانىڭ ەموتسيالارى قابىلدانعان جوق جانە وعان جەتكىلىكتى تۇردە قارىم- قاتىناس جاسالعان جوق. بالا وڭدەلمەگەن ءوزىنىڭ زاقىمدارىمەن جانە ەسەيمەگەن ەموتسيالىق كۇيىمەن ەرەسەك ومىرگە اتتاعان كەزدە ويىنقۇمارلىققا كەلۋى ابدەن مۇمكىن. ارينە، بۇل تەك ءبىر مىسال عانا. ادام ءتۇرلى سەبەپتەردەن بۇل جولعا ءتۇسۋى مۇمكىن. ونى ءبىز تەراپيا كەزىندە انىقتايمىز»، - دەدى مامان.

سپورتقا ۇتىس تىگۋ تاۋەلدىلىگىنەن قالاي ارىلۋعا بولادى؟

لۋدومانيا ەسىرتكىلىك اسەرگە يە. ويىنشىعا ءوزىن جاقسى سەزىنۋى ءۇشىن «ەسىرتكى» كەرەك. سايكەسىنشە، لۋدومانيانى ەمدەۋ ناشاقورلىقتى ەمدەۋگە قاتتى ۇقسايدى.

1-قادام: سپورتقا ۇتىس تىگۋدەن مۇلدەم باس تارتۋ.

«مولشەرىن» ازايتامىن دەپ، ءوزىڭىزدى الداۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇلاي جاعدايدان شىعا المايسىز. بۇل جەردە كەي بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر كومەكتەسە الادى. ولار قىزمەت رەتىندە ءوزىن-ءوزى شەكتەۋ نەمەسە ءوزىن-ءوزى الىپ تاستاۋ پروتسەدۋراسىن ۇسىنا الادى.

2-قادام: باسقا حوببي تابۋ.

ويىنشىلاردا اينالىساتىن بالاما نارسە بولماعاندىقتان، بۇل اۋرۋدان ارىلا المايدى. ەگەر ەشتەڭە قىزىقتىرماسا، سپورتتىق ۇتىس تىگۋدەن الاڭداتاتىن نارسەمەن اينالىسۋعا تىرىسىڭىز.

3-قادام: تۋىسقاندارىڭىزدان، دوستارىڭىزدان كومەك سۇراۋ.

بۇل ويىنشىلار ءۇشىن قيىن قادام. الدىمەن پروبلەماڭىز بارىن مويىنداۋ كەرەك. سودان سوڭ ولاردىڭ سىزگە كومەكتەسۋىنە مۇمكىندىك بەرۋىڭىز كەرەك.

4-قادام: دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ.

بۇل قادامعا ەكىنىڭ ءبىرى بارا بەرمەيدى. ءبىراق بۇل ەڭ ماڭىزدى قادام.

«ويىنقۇمارلىقپەن ماعان كوپ جاعدايدا اتا-انالار حابارلاسادى. جەكە ماعان كومەككە جۇگىنگەندەردىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرى - 14-17 جاس جانە 20-25 جاس ارالىعىندا. بۇل جەردە ايتا كەتەتىن ءبىر جايت، پسيحوتەراپەۆتكە تەك ويىنقۇمار ادامنىڭ ءوزى ەمەس، كەي جاعدايدا ونىڭ وتباسى مۇشەلەرى، ەڭ جاقىن ادامى دا كەلۋى كەرەك بولادى. كوپ جاعدايدا ويىنقۇمار ادام شىنايى ومىردەن الشاقتاپ قالادى. بۇل كەزدە وعان كاسىبي پسيحوتەراپەۆت كومەكتەسە الادى. سونداي-اق، ءوزىنىڭ سانالى دەڭگەيىنە ءدارى- دارمەكتىڭ كۇشىمەن كەلۋى كەرەك جاعدايلار دا كەزدەسەدى»، - دەپ ەسكەرتتى پسيحوتەراپەۆت ەلۆيرا قاسىم.

ماسساگەت

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى