ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى تانىتىپ تۇراتىن اراب جازۋىنا كوشىپ كەتكەندە ۇتاتىن ەدىك - مىرزاتاي سەرعاليەۆ

استانا. قازاقپارات. مىرزاتاي سەرعاليەۆ، ق ر ۇ ع ا اكادەميگى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور.ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى تانىتىپ تۇراتىن اراب جازۋىنا كوشىپ كەتكەندە ۇتاتىن ەدىك

ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى تانىتىپ تۇراتىن اراب جازۋىنا  كوشىپ كەتكەندە ۇتاتىن ەدىك - مىرزاتاي سەرعاليەۆ

- ستيليست-ءتىلشى رەتىندە مىنانى ايتىڭىزشى: قانشاما جىل كيريلل قارپىمەن جۇمىس ىستەدىك، قانشاما باسپا ونىمدەرى شىعىپ جاتىر، ءبىراق قازاقشامىز تۇزەلدى مە؟

- «قازىرگى جازۋىمىز ابدەن بىلىعىپ كەتتى» دەپ جۇرگەن اكادەميك رابيعا سىزدىقتى قولدايمىن. ايتا-ايتا شارشادىق. جازۋ مادەنيەتى دۇرىس بولۋعا ءتيىس. ول ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋ كەرەك. بۇل، اسىرەسە، ولەڭ (ءان) ماتىندەرىندە وتە ءجيى كەزدەسەدى. سويلەۋ مادەنيەتى دە دۇرىس بولۋى كەرەك. اسىرەسە، تەلەديداردا. انەۋبىر كۇنى «ءتورت ءۇيدى سۋ باسۋى مۇمكىن» دەپ قاراپ وتىر. ول ۇيلەردى الدەقاشان سۋ باسىپ قالعان. سوزدەردىڭ دىبىستالۋى تۋرالى دا ايتارىم سول.

- ءۇش «ورفوگرافيالىق سوزدىك» بار، سونىڭ ءبىرى وسى ر. سىزدىقتىكى. ءار ءتۇرلى دەگەن ءسوز ءارقايسىسىندا ءار ءتۇرلى جازىلىپ ءجۇر...

- ءار ءتۇرلى، ءار الۋان بولەك جازىلۋى كەرەك. تەمىر جول بولەك جازىلادى. تەمىرجولشى بىرگە جازىلادى. بىرەۋلەر سارى وزەكتى ءبولىپ جازادى، ال جەتىسايدى بىرگە جازادى. تالدىقورعان بىرگە جازىلادى، ال قىزىلوردانى ءويتىپ-ءبۇيتىپ ءجۇرىپ «بىرىكتىردىك» ايتەۋىر. ماقتاارالدا ەكى «ا» ءجۇر. ول وسىلاي جازىلۋى كەرەك. سارى وزەكتەگى «ى» مەن «ءو» سياقتى.

- قازىر قالاي جازىلسا، سولاي سويلەيتىن جاستار كوبەيدى. مىسالى، كۇرەك - كۇرەك (كۇروك ەمەس)، بولەك - بولەك (بولوك ەمەس). «قالاي سويلەسەك، سولاي جازبايمىز با؟» دەيتىندەر دە كەزدەسەدى. مىسالى، قازىردى - كازىر، قورەكتى - كورەك.

- ەرەجەنى قايتا قاراۋ كەرەك. تاياۋدا ماعان قالالىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنان ءبىر قىز تەلەفون شالدى: «بىزدە «دوڭگەلەك ۇستەل» بولادى، سوعان كەلەسىز بە؟» دەپ. ايتىلۋى دۇرىس ەمەس. ءتايىرى، بۇل «دوڭگولوك ءۇستول» ەمەس پە؟ «جۇرەگىم» دەيدى. «جۇروك» قوي. مۇنداي ەرەكشەلىكتى جاستار ساقتامايدى. ال ەكىنشى ماسەلە - كۇردەلى ەتىستىكتەردى بىرگە جازۋ. س.شۇكىروۆ دەگەن جۋرناليست كەزىندە سولاي جازىپ، جۇرتتى «تاڭ قالدىرعان». ق. ابدۋالي اعامىزعا ايتاتىنمىن: «وسى «ءتورايىم» دەگەندى قويساق قايتەدى» دەپ. بۇگىن «ءتورايىم» دەيمىز، ەرتەڭ پەنسياعا جاقىنداسا، «ءتوراجە» دەيمىز بە؟ بۇل كەزىندە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىن باسقارعان باليەۆاعا قاتىستى پايدا بولعان اتاۋ عوي. ونىڭ ورنىنا تۇرعانقۇلوۆ كەلدى. لاۋازىمنىڭ اتاۋىن اۋىستىرىپ جىبەردىك «ءتوراعا» دەپ. لاۋازىم ويىنشىق بوپ شىقتى. مەدبيكە دە سول. ورىستاردا «مەدبرات» دەگەن بار. ونى قازاقشا قالاي ايتامىز؟ مەداعا دەسەك، ونى جۇرت قالاي تۇسىنەدى، مەداعا دەگەن دارىگەردىڭ ۇلكەنى دەگەن ءسوز بە؟ «اعا لەيتەنانت» دەگەن اسكەري اتاق بار. پاگون تاعاتىن قانشاما وفيسەر ايەل بار. ەندى سولاردى ايەل بولعاندارى ءۇشىن «اپا لەيتەنانت» دەۋىمىز كەرەك پە؟ ميعا سىيمايتىن نارسە عوي بۇل. ەرتەڭ تۇرعانقۇلوۆتىڭ ورنىنا ايەل كىسى كەلە قالسا، «ءتوراعا» «ءتورايىم» بولا ما؟ «بولساق-تاعى جاڭا تانىس، جۇزسەك تە العاش قايىقتا» دەگەن ولەڭ جولى بار ەمەس پە؟ سونى ءبىر ءانشى «جۇزسەك» دەگەندى پاۋزا جاساپ ايتادى. ولاي ەمەس قوي. ۇندەستىك زاڭىمەن «جۇسسەك تە العاش» بولىپ كەتپەي مە؟

- جات ءسوزدى ءوز ءتىل زاڭىنىڭ ىرقىنا كوندىرىپ جازۋ بارلىق وركەنيەتتى ەلدە بار ءداستۇر. بىزدە دە بوكەباي، باتىڭكە سەكىلدى ءسىڭىپ كەتكەن سوزدەر بار. «تەرميندەر قازاقشالانبايدى، بالاما جوق» دەيمىز. ال تەرمينكوم رولدى - «ءرول»، كابەلدى - كابىل دەپ بەكىتىپ بەردى، ءالى رول، كابەل دەپ جازامىز. «اللانى» «اللاھ» دەپ جازاتىندار كوبەيدى. وندا بۇكىل اراب تىلىنەن ەنگەن ات-اتاۋلاردى سول قالپىندا جازۋ كەرەك شىعار...

- تەرمينكومنىڭ بارلىق بالاماسى كەرەمەت دەمەيمىن. ءتىل دامۋ ۇستىندە. بۇگىن بەكىتكەن اتاۋ ەرتەڭ جاڭا بالامامەن تولىقتىرىلۋى نەمەسە اۋىستىرىلۋى ابدەن مۇمكىن. بۇرىن ادمينيستراسيا اكيمات بولىپ كەلدى ەمەس پە، قازىر اكىمشىلىك دەپ وزگەرتتىك. بىرتە-بىرتە جونگە كەلەدى. ... ال اللانى اللاھ دەۋ ەش زاڭعا كەلمەيدى...

- ورىسشا كوپتىك جالعانعان ءسوزدىڭ ءبارىن ءبىز دە كوپشە جازۋعا تىرىسامىز. مىسالى، سۋلار، ورماندار، تاۋلار، دالالار، قويلار... «ءبىزدى» - «بىزدەر» دەيتىن دەڭگەيگە جەتتىك. ءبىلۋىمىز كەرەك دەگەندى بىلۋگە كەرەكپىز دەيتىندەر شىقتى. بۇل - ءتىلدى بۇزۋ ەمەس پە؟

- بۇل - قاتە. مىسالى، كوشەدە «گۇلدەر» دەگەن جازۋ تۇر. نەگە «گۇل» ەمەس؟ جالپى ەسىم عوي. ورىستار «ۆودى»، «سۆەتى»، «وۆوششي» دەپ جازا بەرەدى. سول سياقتى ايراندار، سۇتتەر، ناندار دەگەن دە دۇرىس ەمەس.

بەسبارماق دەگەندى دە قويۋ كەرەك. وندا ورىستار بورششتى قاسىقپەن ىشكەنى ءۇشىن نەگە «لوجكا» دەمەيدى؟ وزبەكتەر كۇرىشتى قولمەن جەگەنى ءۇشىن نەگە «قول» دەمەيدى؟

- سىزىقشا(–) مەن دەفيستى (-) الماستىرىپ العان سەكىلدىمىز. جىلدار مەن كۇندەردى دەفيسپەن جازاتىن گازەت-جۋرنالدار بار. مىسالى، 2011-جىل، 16-ءساۋىر... ءبىراق، ويتكەنى، الايدا، ال-دىڭ سوڭىنان ءۇتىر قويامىز. بۇل قانشالىقتى دۇرىس؟

- سىزىقشا باستاۋىش پەن بايانداۋىشتىڭ اراسىندا كەلەدى. دەفيس قوس ءسوز، تاسىمالدا پايدالانىلادى. ال جىل، ايدىڭ الدىنا دەفيس قويىلعانعا كەلىسپەيمىن. مامىر ايىندا 31 كۇن بار. ەندەشە وعان دەفيس كەرەك پە؟ ياعني 1 مامىر دەسەك، بىرىنشى مامىر دەگەنىمىز ەمەس پە! ءۇتىر ءبىراق، ويتكەنى، الايدا، ال-دىڭ سوڭىنان ەمەس، الدىنان قويىلادى.

- يا، ۆى، مى دەگەن ەسىمدىكتەر ورىستاردا ءبىر سويلەمدە بىرنەشە رەت قايتالانا بەرەدى. ءبىز دە سولارعا ەلىكتەي باستادىق. مىسالى، «(مەن) بارىپ كەلدىم»، «(ءسىز) حات جازىپ تۇرىڭىز»، «(ءبىز) بارىپ كەلسەك». وسى سويلەمدەردە مەن، ءسىز، ءبىز كەرەك پە؟ كەيدە لاۋازىمدى كىسىلەردىڭ باياندامالارىن وقىپ وتىرىپ ۇيالاسىڭ: ءبىر ءسوزدىڭ وزىندە مەن، ءبىز، ءسىز دەگەن ەسىمدىكتەر بىرنەشە رەت كەزدەسەدى.

- بىزدە ءبارى بايانداۋىشقا قاتىستى. مەن، ول، سەن دەگەن ەسىمدىك بايانداۋىشتان كورىنەدى عوي. ال ورىستاردا مەن-دى، سەن-دى، ول-دى قوسپاسا، ءىس-قيمىلدىڭ يەسى كورىنبەيدى. ورىس تىلىندە تۆوريتەلنىي پادەج بار. «منويۋ سدەلانو» دەگەن سەكىلدى. سونى «مەنىمەن ىستەلدى» دەپ اۋدارادى كەيبىرەۋلەر. «پرەدلوجەنو مينيستەرستۆوم» دەگەندى «مينيسترلىكپەن ۇسىنىلدى» دەپ اۋدارىپتى! اينالايىن-اۋ بۇل «مينيسترلىك ۇسىندى» دەگەن ءسوز ەمەس پە؟

- لاتىنعا كوشۋ تۋرالى ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. كەڭەس وداعى كەزىندە ءالىپبيدى بىرنەشە رەت اۋىستىردىق. بۇل ساۋاتسىزدىقتى كۇشەيتە تۇسپەسە، كەمىتكەن جوق. لاتىنعا كوشە قالساق، جاعدايىمىز قالاي بولماق؟

- باياعىدا 1928- جىلى باكۋدە تۇركولوگتار سيەزىندە بايتۇرسىنوۆ اراپ جازۋىن قولداپ، التى رەت شىعىپ سويلەپتى. احاڭنىڭ شەشەندىگى، ءبىلىمدارلىعى سونشالىق، سول كەزدەگى تۇركى الەمىنىڭ بارلىق عالىمىن كەلىستىرىپتى. اراب جازۋىنا سول كەزدە كوشىپ كەتكەندە ءبىز ۇتاتىن ەدىك. مۇراعاتتارعا ەركىن باراتىن ەدىك. قازىر ول - ب ۇ ۇ-داعى التى ءتىلدىڭ ءبىرى. ەكىنشى جاعىنان، ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى تانىتىپ تۇراتىن ەدى. ءوز باسىم، قازىر لاتىن الىپبيىنە وتۋگە قارسىمىن. بىرىنشىدەن، جۇرت ورىس ارىپتەرىنە ۇيرەنىپ قالدى. ەكىنشىدەن، تۇرىكتەر تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ تىلدەرىن تۇرىك ءتىلىنىڭ ديالەكتىسى دەپ سانايدى ەكەن. لاتىنعا بارساق، تۇرىكتەردىڭ ىقپالىندا كەتىپ قالۋىمىز عاجاپ ەمەس ەدى. قازىر لاتىنعا كوشسەك، تۇرىكتەر «مىنە، قازاقتار مويىندادى» دەپ شىعا كەلەدى. ءبىز وسىلاي تۇرىك ءتىلىن ناسيحاتتاي باستايمىز. اناۋ قاراقالپاقتار مەن وزبەكتەر كوشتى، نە ۇتتى، قازىر وكىنىپ ءجۇر... ولار «بولدى»، «ءبىتتى»، «كوشتىك» دەپ كيريلليسامەن تەرىلگەن كىتاپتاردىڭ دىمىن قالدىرماي ورتەپ جىبەردى. ابدەن ويلاستىرۋ كەرەك. «تۇرىك ءتىلى جانە ونىڭ ديالەكتىلەرىنىڭ تاريحى» دەگەن كىتاپ شىققان كەزىندە تۇركيادا. مۇندا ديالەكتىلەر دەپ ءبىزدىڭ تىلدەردى ايتىپ وتىر. ۇشىنشىدەن، ورىستارعا بىردەن-ءبىر سىلتاۋ. «كيريلليسادا بولعاندا مەملەكەتتىك ءتىلدى تەز مەڭگەرەر ەدىك، ءالىپبيدى اۋىستىرىپ جىبەردىڭىزدەر، ەندى قالاي ۇيرەنەمىز؟» دەپ «وكپەلەي» سالادى.

- اتى-ءجون تۋرالى نە ايتاسىز؟ بۇگىندە اركىم اتىن وزىنشە «قازاقشالايدى». تەگى، ۇلى، تاعىسىن تاعى...

- شەرحان مۇرتازا - قوعام قايراتكەرى، جازۋشى، بەلگىلى ادام، باۋىرجان مومىش ۇلى بۇكىل الەم تانىعان باتىر. مۇستافا شوقايعا بالا كەزدەن قۇلاعىمىز ۇيرەندى. ولاردىڭ اتى قايسى، تەگى قايسى ەكەنىن بىلەمىز. ال وزگەلەردى قايتەمىز؟ مىرزاتاي سەرعاليەۆتىڭ ورنىنا نە دەپ جازامىز؟ مىرزاتاي سەرعاليدان دەپ جازامىز. ال «مىرزاتاي سەرعاليەۆتەن كىتاپ الدىم» دەگەندى قازاقشالاعاندا قالاي بولادى؟ وندا «مىرزاتاي سەرعاليداننان كىتاپ الدىق» دەيسىز... قازىر ءبىر ءتۇرلى كورىنەر، ءبىراق قۇلاق ۇيرەنىپ كەتەدى. ورىستاعى ميحايل يۆانوۆ «يۆانداردىڭ ميحايىلى» دەگەن ءسوز عوي. روديتەلنىي پادەج. فاميليانى دان،دەن، نان، نەن، تان، تەن-مەن جازۋ كەرەك. قىرعىزدار دا، وزبەكتەر دە سولاي الار ەدى. ولار بىزگە قاراپ وتىر.

- كەزىندە شۋ كوتەرگەن «كەلىن» دەگەن فيلمنىڭ اۆتورى ەرمەك تۇرسىنوۆ دەگەن كينودراماتۋرگ ءبىر سۇحباتىندا «ادەبيەت جوق!» دەيدى. مۇندا قانشالىقتى شىندىق جاتىر؟

- كەزىندە، ب.كارىبايەۆا دەگەن عالىم-ادەبيەتشى دە وسىلاي دەگەن ەدى. بۇعان قاپالانعان ر.نۇرعاليدىڭ «سوندا اۋەزوۆ نە بىتىرىپتى؟» دەگەنى بار. ءبىزدىڭ ادەبيەتتى امەريكا ادەبيەتىمەن سالىستىرۋدىڭ قاجەتى جوق. نەمىستەرمەن سالىستىرماۋ كەرەك. سالىستىرسا، پوست كەڭەستىك ەلدەر ادەبيەتىمەن سالىستىرسىن.

- ە. تۇرسىنوۆ ايتپاقشى، بىزدە شىنىمەن دە قالا، ءوندىرىس، ۋربانيزاسيا تاقىرىپتارى مۇلدە جوق پا؟ جەتى جۇزدەن استام كاسىبي جازۋشى تەك اۋىلدىڭ توڭىرەگىن شيىرلاپ شىعا الماي ءجۇر مە؟

- ءبارىمىز اۋىلدان شىقتىق. اۋىل ءار قازاقتىڭ قانىندا بار. ەرمەك ايتتى دەپ، جازۋشى اۋىلدان باس تارتا قويماس. ادەبيەتتە وندىرىستەگىدەي جوسپار بولمايدى. م.شولوحوۆ سوڭعى 20 جىلدا ءبىر عانا كىتاپ جازعان. عابيدەن دە سولاي. ول: «ايتارىڭ بولماسا، اق قاعازدى بوسقا شيمايلاما» دەگەن ەكەن. بۇل تاماشا ويدى ە. راحماديەۆ ءبىر ەستەلىگىندە قيسىندى كەلتىرگەن.

- «قازىر كىتاپ وقىلمايدى» دەيمىز. سويتە تۇرىپ، توم-توم كىتاپ جازامىز. بەلگەرشە ايتساق، «ونداي كىتاپتاردى كىم وقيدى؟» جالپى، كىتاپ وقىلماي ما، الدە جەتپەي مە؟

- مەنىڭ ءومىر بويى جازعان 20 شاقتى كىتابىم بار. سونىڭ سوڭعى التى كىتابىن ءوز اقشاممەن شىعاردىم. كىتاپ جازۋدىڭ، شىعارۋدىڭ قيىندىعىن بىلەمىن. جاقسى كىتاپ از شىعادى. سايىن مۇراتبەكوۆ - كەرەمەت جازۋشى. ەكى تومدىعى، سوسىن تاعى ءبىر كىتابى شىعىپتى دەيدى، تابا الماي ءجۇرمىن. ال بەيتانىس، بەيساۋات اۆتورلار كوپ. رەسەنزياسىنا، العى سوزىنە قاراساڭ، ونداي تالانت از، ونسىز قازاق ادەبيەتى قاراڭ قالاتىن سەكىلدى.

پيسۋندادا دەمالىپ جۇرگەندە ءبىر ارميان جازۋشىسى: «ءۇش ميلليوننان استام حالقىمىز بار. جازۋشىلارىمىز 350-اق» دەدى كۇيىنە. «ال ءبىزدىڭ حالقىمىز 17 ميلليون، 600-دەي جازۋشى بار. سونى كوپ دەيمىز» دەدىم.ءبىر عانا ماسكەۋدە جازۋشى، دراماتۋرگتەردى بىلاي قويعاندا، 600 اقىن بار ەكەن. ورىستار «اقىن كوبەيىپ كەتتى، قۇرىپ بارامىز!» دەپ بايبالام سالدى ما؟ جوق! ال ءبىز كوپ كورەمىز...

- سوڭعى وقىعان كىتابىڭىز؟

- مەن وسىنداي سۇراققا جاۋاپ بەرگەندەرگە كۇلەتىنمىن. بىردە ءبىر جۋرناليست الماتى وبكومىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ا. اسقاروۆقا وسىنداي سۇراق قويىپتى. وبكومنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى دەگەن ءسوز - قازاقستان كومپارتياسىنىڭ ءبىر ءنان مۇشەسى دەگەن ءسوز، ال ول - قوعام جانە مەملەكەت قايرەتكەرى دەگەن ءسوز. سوندا ول جازۋشى ب. مۇقايدىڭ «ءومىر زايا» رومانىن وقىدىم» دەپتى. سوندا مەنىڭ اسقاروۆقا كوڭىلىم تولماپ ەدى. «قوعام، پارتيا قايراتكەرىنىڭ دەڭگەيى وسى بولعانى ما؟» دەپ. بۇل جەردە مەن باققوجانى تومەندەتىپ وتىرعان جوقپىن، ول - ءسوزسىز تالانتتى جازۋشى. نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن، ول كەزدە مەن ونداي دارەجەدەگى تۇلعا الەمدىك ارەناداعى بىرەۋدى ايتار، بەرى كەلگەندە شىڭعىستى ايتاتىن شىعار دەپ كۇتكەن ەدىم. سول جاعداي ءوز باسىما كەلىپ وتىر. اكادەميكتىڭ دەڭگەيى قانداي دەپ وتىرسىڭ عوي. جاپون جازۋشىسىنىڭ «ليۋبوۆ بەز سەكسا» دەگەن شىعارماسىن قاراپ شىقتىم. اتىنا قاراپ ەمەس. مانىنە، ماعىناسىنا قاراپ. عابباس قابىشەۆتىڭ ەستەلىكتەرىن وقىدىم. ۇنادى. كارىشال اسانوۆتىڭ تاشەنوۆ تۋرالى كىتابىن وقىدىم. تاشەنوۆ - ەشكىمگە ۇقسامايتىن ەرەن تۇلعا.

- ەرتەرەكتە قازاقشا بىلمەيتىن ادام كەم دەگەندە 350 ءسوز ۇيرەنسە، ءتۇسىنىسىپ كەتە الادى دەگەن ەدىڭىز. ورىس عالىمدارى گاستەربايتەرلەر 758 ءسوز ۇيرەنۋى شارت دەپ بەلگىلەپتى. ويىڭىز وزگەرگەن جوق پا؟

- سول پىكىردەمىن. مەن تالاي رەت ايتىپ تا، جازىپ تا ءجۇرمىن. اۆتوبۋستا، ترامۆايدا، تروللەيبۋستا ەكى تىلدە حابارلاۋدىڭ قاجەتى جوق. «كەنەسارى كوشەسى» دەگەننىڭ قانداي اۋدارماسى كەرەك؟

- ساياساتقا دەگەن كوزقاراسىڭىز قانداي؟

- ساياساتقا ارالاسپايمىن. تەحنيكانى ءبىلۋ، بيولوگيانى ءبىلۋ كەرەك سياقتى، ساياساتتى دا ءبىلۋ كەرەك. ءبىراق قاراپ، باقىلاپ وتىرامىن. «مامىتبەكوۆ كەلىپتى، كۇرىشبايەۆ كەتىپتى» دەگەن سەكىلدى. كۇرىشبايەۆ دەمەكشى، ماعان وسى ازامات ۇنايدى. سالقىن قاندى، ادال، جانىمەن سويلەيدى. كەيدە «داتتى» وقيتىنىم بار. «كۇرىشبايەۆ ۇزاق بولمايدى، ويتكەنى ول ۇيگە قونباي جۇمىس ىستەيدى» دەپ جازعان ەدى...

- ۇستازدىق - كۇندەلىكتى جۇمىسىڭىز. ال ادەبيەتشى رەتىندە نە جازىپ ءجۇرسىز؟

- قازىر بىرنەشە قولجازبام كومپيۋتەرگە باسىلىپ، دايىن تۇر. بىرەۋىن «ەلۋ جىل» دەپ اتادىم. ادەبي سىنعا قاتىستى ءۇش كىتابىم شىققان. سولاردى بىرىكتىرىپ ءارى جاڭارتىپ، «شىعارما جانە شىندىق» دەگەن كىتاپ ازىرلەپ قويدىم. شەشەندىك ونەردى زەرتتەپ، جازىپ جۇرەتىنمىن. قازىر ءبىراز ماتەريال جينالىپ قالدى. 400، ارى كەتسە 600 بەتتەي بولاتىن شىعار.

ەكى سوزدىگىم شىعىپ جاتىر. بىرىنشىسى - «قازاقشا-ورىسشا سوزدىك». ەكىنشىسى - «ورىسشا-قازاقشا» سوزدىك.

- سوزدىك كوپ. ولاردان ءسىزدىڭ سوزدىكتىڭ قانداي ارتىقشىلىعى بار؟

- وزگە سوزدىكتەردىڭ ءبىر-بىرىنەن تۇك تە ايىرماشىلىعى جوق. «كوروۆا - سيىر». «جەرەبەس - ايعىر». ءبىتتى. مەندە ولاي ەمەس. مىسالى، «كوروۆا - سيىر. كوروۆى، رود. پادەج؛ من. چيس. - سيىرلار. «ۋحاجيۆات زا كوروۆوي - سيىردى قاراۋ، كۇتۋ». مىنە، وسىلاي جالعاسا بەرەدى. سوزدىك نە ءۇشىن كەرەك، ءسوز قۇراۋ، ءسوز جاساۋدى ۇيرەتۋ ءۇشىن عوي.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت، اعا!

اڭگىمەلەسكەن - ءدۇرالى دۇيسەباي

(«حالىق ءسوزى» گازەتى، 17 - مامىر. 2011 - جىل)


оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى