قاعازدىڭ استىنا قويىپ كەتىپتى. «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» ءانى قالاي شىققان؟
استانا. قازاقپارات - ءمادينا ەراليەۆانىڭ ورىنداۋىمەن بۇكىل قازاققا سىڭعىرلاپ جەتكەن «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» ءانىنىڭ ءسوزىن اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتايەۆ جازعان.
ال بۇل ولەڭنىڭ باسقا دا نۇسقالارى بارىن بىلەسىز بە؟ Massaget.kz ءتىلشىسى «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» ءانىنىڭ شىعۋ تاريحى تۋرالى جازادى.
مۇقاعالي ماقاتايەۆتىڭ ولەڭىنە جازىلعان 86 ءان بار. ونىڭ ەڭ ەلەۋلىسىنىڭ ءبىرى - وسى «ەسىڭە مەنى العايسىڭ». سەبەبى بۇل ءانىن دە، ءسوزىن دە، ورىنداۋشىسىن دا ءدال تاپقان تۋىندى سانالادى.
«لاشىن انام دا ايتىپ وتىراتىن، ول كىسى ءبىر نارسە ايتسا، سول ءدال كەلىپ وتىرادى ەكەن. كورەگەندىگى شىعار. ءوز ولەڭىندە دە 45 جاسىندا ومىردەن كەتەتىنىن جازعان. سوندىقتان ومىردەن وتەتىن ۋاقىتى تاياپ قالعانىن ءبىلىپ، ارتىنداعى ۇرپاعى ەسىنە الىپ ءجۇرسىن دەپ جازعان سياقتى»، - دەيدى ماقاتايەۆتىڭ كەلىنى باقىتگۇل ايداروۆا «حابار» ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
«ەسىڭە مەنى العايسىڭ» ولەڭىنە بىرنەشە رەت ءان جازىلعان. سونداي نۇسقانىڭ ءبىرىن كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەنديەۆ جازىپتى.
كومپوزيتوردىڭ جارى داريعا تىلەنديەۆانىڭ ايتۋىنشا، سازگەر مۇقاعالي ماقاتايەۆتىڭ ولەڭدەرىنە ىنتىق بولىپ، گازەتكە شىققان ءار تۋىندىسىن جىبەرمەي وقىعان. كەيىن ەكەۋى تانىسىپ، ومىرگە 30 شاقتى ءان اكەلگەن. 1975 -جىلى مۇقاعالي سازگەردىڭ ۇيىندە ءبىر اي جاتىپ، ەكەۋى بىرنەشە ءان شىعارعان ەكەن. «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» - مۇقاعالي ماقاتايەۆ پەن نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ ەڭ سوڭعى ءانى.
«مۇقاعالي 1976 -جىلى قايتىس بولدى. سول كەزدە نۇراعاڭ قاتتى قايعىردى، جىلادى. مۇقاعالي ومىردەن وتكەننەن كەيىن نۇراعاڭ قاعازدارىن اقتارىپ جاتىپ، «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» ولەڭىن تاۋىپ الدى. قاعازدىڭ استىنا قويىپ كەتىپتى. سول پوەزيانى وقىعاننان كەيىن نۇراعاڭ اعىل- تەگىل بولىپ جىلادى. تۋرا سول كۇنى ءان شىعاردى»، - دەيدى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ جارى داريعا تىلەنديەۆا.
ءاننىڭ بۇل نۇسقاسىن «وتىرار سازى» وركەسترى ورىنداپ ءجۇر.
ال حالىققا كەڭ تاراعان نۇسقانى اقىن، ءانشى- كومپوزيتور ەلەنا ءابدىحالىقوۆا ءاندى 20 جاسىندا جازعان. قىزىلوردا پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ 2-كۋرسىن ءتامامداپ، جازعى كانيكۋل كەزىندە اۋىلعا بارعانىندا وسى ءان جارىققا شىعىپتى.
«ءالى ەسىمدە، ماقاتايەۆتىڭ «سوعادى جۇرەك» دەگەن ەكى تومدىق كىتابى بولعان. «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» ولەڭىن سول ۋاقىتقا دەيىن نەشە مارتە وقىعان بولۋىم كەرەك، ءبىراق ءدال سول كۇنى قاتتى اسەر ەتتى. جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە دە مەنى ەسىڭە ال... سول كەزدەگى مەنىڭ جاستىق كۇيىمە، عاشىق كۇيىمە، پاك كۇيىمە، تازا كۇيىمە ءدوپ كەلگەندەي. اقىننىڭ قۇدىرەتتىلىگىنىڭ ءوزى سوندا. بىردەن دومبىرامدى الىپ، مۇقاڭنىڭ وسى ولەڭىن ءوزىم ءان قىلىپ ايتا باستادىم»، - دەيدى ول.
سازگەردىڭ ايتۋىنشا، ول كەزدە «ءان جازدىم، مىنەكەي» دەپ بۇگىنگىدەي جۇگىرىپ بارىپ، كورسەتۋ دەگەن جوق. وتىرعان ورتاسىندا، جۇرگەن جەرىندە، اقىندار ايتىسىنا بارعاندا ايتىپ جۇرگەن ەكەن.
«1994 -جىلى قازاقتىڭ كۇمىس كومەي ءانشىسى ءمادينا ەراليەۆا قىزىلورداعا كەلگەن كەزىندە مەنى جولىقتىرىپ، ەكەۋىمىز وتىرىستا، كونسەرتتە بىرگە بولدىق. «وسىنداي ءبىر ادەمى ءان ەستىپ ءجۇر ەدىم، كىمنىڭ ءانى دەپ جۇرسەم، ءوز سىڭىلىمدىكى ەكەن. ماعان رۇقسات بەرسەڭ قايتەدى» دەپ سۇرادى. سودان الماتىعا بارعان ءبىر ساپارىمدا سول كىسىنىڭ ۇيىندە بولىپ، ءبىر ءتۇن وتىرىپ، مەن دومبىرامەن، ول كىسى سىرنايىمەن تاڭ اتقانشا وسى ءاندى ايتتىق»، - دەيدى ەلەنا ءابدىحالىقوۆا.
كەيىن بۇل ءان ءمادينا ەراليەۆانىڭ ورىنداۋىندا جارقىراپ بۇكىل قازاقتىڭ قۇلاعىنا سىڭعىرلاپ جەتتى. ءمادينا ەراليەۆانى ەسكە الۋ كەشتەرىندە وسى ءاندى جۇرت ءالى جىلاپ وتىرىپ تىڭدايدى.
وعان دەيىن دە بۇل ءاندى قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ماقپال ءجۇنىسوۆا دومبىرامەن ايتىپ، ەفيرگە شىعارىپ، كونسەرتتەرىندە ورىنداپ جۇرگەن. بۇل ءان ءالى كۇنىگە ءجۇنىسوۆانىڭ رەپەرتۋارىندا بار.
مادينا ەراليەۆا قايتىس بولعان سوڭ، حالىق سۇراۋىمەن ەلەنا ءابدىحالىقوۆا بۇل ءاندى جۇبانىش جەكسەن ۇلىمەن ورىنداي باستاعان.
«ماقاتايەۆتىڭ شىعارماسىنىڭ ارقاسىندا، پوەزياسىنىڭ قۇدىرەتىنىڭ ارقاسىندا مەنىڭ دە داڭقىم ءبىراز جەرگە باردى. قازىر سول «ەسىڭە مەنى العايسىڭ» مەنىڭ ءبىر ءتولقۇجاتىم ىسپەتتەس ءان بولىپ قالدى. كەيدە وسى ءاندى مەن جازدىم با دەگەن سياقتى وي كەلەدى»، - دەيدى ەلەنا ءابدىحالىقوۆا.