ب ۇ ۇ الەمدەگى ەڭ كەدەي ەلدەردىڭ ءتىزىمىن جاريالادى

2022 -جىلدىڭ تىزىمىنە 47 مەملەكەت كىرىپتى، دەپ حابارلايدى El.kz.

كەدەيلىكتىڭ كريتەريى كۇردەلى فورمۋلالار ارقىلى ەسەپتەلەدى. قاراپايىم تىلدە تۇسىندىرگەندە، ەلدىڭ ەكونوميكالىق وسالدىق يندەكسى مەن ناقتى ءومىر ءسۇرى ساپاسى ەسەپكە الىنادى. ساۋاتتىلىق دەڭگەيى، قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى، تاعامنىڭ ساپاسى مەن جالپى تاماقتانۋى جانە تاعى باسقاسى ەسەپكە الىنادى.

ءبىر قىزىعى، 1968 -جىلدان بەرى از دامىعان ەلدەر (LDC) تىزىمىندەگى 47 مەملەكەتتەن 8 ى عانا شىعىپتى. ونىڭ ىشىندە ۆەتنام مەن مالديۆ رەسپۋبليكاسىن اتاۋعا بولادى.

كەدەي بەس مەملەكەتتى سارالايتىن بولساق، ولار افريكا قۇرلىعىندا ورنالاسقانىن كورۋگە بولادى.

الەمنىڭ ەڭ كەدەي ەلى - ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى (ج ءى ءو $391)

1960 -جىلى تاۋەلسىزدىگىن الدى. رەسمي ءتىلى - فرانسۋز جانە سانگو ءتىلى. حالقىنىڭ 50 پايىزى جەرگىلىكتى نانىم-سەنىمدى ۇستانسا، 40 پايىزى حريستيان، 10 پايىزى يسلام دىنىنە سەنەدى. 1994 -جىلى قابىلدانعان كونستيتۋتسياسى بويىنشا مەملەكەت باسشىسى - پرەزيدەنتى. اقشا بىرلىگى – ورتالىق افريكالىق ك ف ا فرانكى.

1975 -جىلدان بەرى كەدەي مەملەكەتتەردىڭ قاتارىندا. ەل ەكونوميكاسىنىڭ كۇرت تومەندەۋىنە ءتۇرلى اسكەري قاقتىعىستار تەرىس اسەر ەتتى. 1966 -جىلدان بەرى بۇل اۋماق ۇنەمى توڭكەرىستەرمەن، تايپالار اراسىنداعى قاقتىعىستار ورىن الدى. سونىڭ سالدارىنان ەلدىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتى تومەندەپ، كەدەيشىلىكتە ءومىر سۇرۋدە.

ەل ەكونوميكاسى ورمان جانە ەگىن شارۋاشىلىعىنا نەگىزدەلگەن. بۇل ەل الەمگە گاۋھار تاس پەن اعاش ەكسپورتتاۋشى رەتىندە بەلگىلى. اقتق جۇقتىرۋ دەڭگەيى 7 پايىزدان اسادى. حالقىنىڭ ساۋاتتىلىق دەڭگەيى 48 پايىزدى قۇرايدى.

حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بولجامى بويىنشا ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى الداعى 10 جىلدا الەمدەگى ەڭ كەدەي ەلدەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.

ەكىنشى ورىن - بۋرۋندي (ج ءى ءو $642)

1971 -جىلدان بەرى بۋرۋندي الەمدەگى ەڭ كەدەي ەلدىڭ قاتارىندا.

سولتۇستىگىندە رۋاندامەن، باتىسىندا كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسىمەن، شىعىسىندا جانە وڭتۇستىك- شىعىسىندا تانزانيامەن شەكتەسەدى. تەڭىزگە شىعۋ مۇمكىندىگى جوق. وڭتۇستىك- باتىسىندا تانگانيكا كولىمەن شەكتەسەدى.

بۋرۋندي اسكەري قاقتىعىستاردان كەيىن بيلىك ءبىر فراكسيادان ەكىنشىسىنە اۋىستى. سوعىستىڭ سالدارىنان كەدەي ازاماتتار باسپاناسىنان جانە نەگىزگى تابىس كوزىنەن ايىرىلدى. بۇل ەلدە ايتۆ- ينفەكسياسى 7 پايىز دەڭگەيىندە.

نەگىزگى كۇنكورىس سالاسى - اۋىلشارۋاشىلىعى سالاسى.

شاي، كوفە، ءىرى قارا مالدىڭ تەرىسىن ەكسپورتتايدى.

ءۇشىنشى ورىن - كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى (ج ءى ءو $648)

ساياسي داعدارىس، سىبايلاس جەمقورلىق، ۇزاققا سوزىلعان ازاماتتىق سوعىستان كونگودا كەدەي ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىلدى.

بۇل ەلدىڭ اۋماعىندا التىن، گاۋھار تاستار، قالايى سىندى باعالى مەتالدار بار. الايدا سىرتقى كۇشتەردىڭ ىقپالىنا سەنگەن امبيتسيالىق توپتار اراسىنداعى سوعىس ەلدى كەدەيلىك دەڭگەيىنە جەتكىزدى. سوعىس كەزىندە ميلليونداعان ادامدار اشتىقتان، اۋرۋدان جانە مەديتسينالىق كومەكتىڭ جوقتىعىنان قايتىس بولدى.

الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمى ناشار دامىپ، تۇرعىندار ىشەرگە اس تاپپاي، اشتىقتا ءومىر سۇرۋدە. بۇل ەلدە ادامنىڭ ەتىن ءجيتىن كاننيبال تايپالار بار.

ەكونوميكا وندىرىلگەن شيكىزاتتىڭ (الماس، تانتال، كوبالت) باعاسىنا تاۋەلدى جانە نارىقتىق باعانىڭ وزگەرۋىنە قاراي قۇبىلىپ وتىرادى.

ءتورتىنشى ورىن - ليبەريا (ج ءى ءو $703)

1990 -جىلدان بەرى باتىس افريكاداعى مەملەكەت ەڭ كەدەيلەر تىزىمىندە. بۇل ەلدە دە ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ مەن كەدەيلىكتىڭ باستى سەبەبى - ازاماتتىق قاقتىعىستار.

1980 -جىلعى 12-ساۋىردەگى توڭكەرىستى، 1980-1989 -جىلدارداعى سەميۋەل دوۋدىڭ اسكەري ديكتاتۋراسىن جانە ودان كەيىن 1989-1996 جانە 1999-2003 -جىلعى ەكى ازاماتتىق سوعىستى باستان وتكىزدى.

جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى حالىقتىڭ 85 پايىز قۇرايدى. بۇل جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى الەمدەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتىڭ ءبىرى.

نەگىزى ليبەريانى ەركىندىك العان امەريكاندىق قارا ناسىلدىلەر قۇردى. ونىڭ اتاۋى «ەركىندىك ەلى» دەپ اۋدارىلادى، ءبىراق حالىق تاۋەلسىزدىك ءۇشىن ءالى كۇرەسۋدە.

نەگىزگى كىرىس كوزى - ەلدىڭ مەملەكەتتىك تۋىن شەتەل كەمەلەرى پايدالانعانى ءۇشىن الىناتىن الىم.

بەسىنشى ورىن - ەريترەيا (ج ءى ءو $707)

شىعىس افريكاداعى وسى كەدەي مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ماسەلەلەرىنىڭ نەگىزىندە ساياسي ماسەلەلەر جاتىر:

- تۇراقتى اسكەري قاقتىعىستار؛

- اۆتوريتارلىق رەجيم؛

- ءبىرپارتيالىق جۇيە.

ۇكىمەت ءومىردىڭ بارلىق سالاسىن، سونىڭ ىشىندە ءدىندى، ب ا ق-تى باقىلايدى.

2000 -جىلى ەفيوپيامەن سوعىس اياقتالعانىنا قاراماستان، ارا-تۇرا ءىرىلى-ۇساقتى قاقتىعىستار بولىپ تۇرادى. تۇرعىنداردىڭ باسىم بولىگى (80 پايىزى) اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەڭبەك ەتەدى. ونىڭ جالپى ەكونوميكاداعى ۇلەسى 15 پايىزعا جەتپەيدى. سەبەبى، قالا تۇرعىندارىنىڭ ۇلەسى نەبارى 20 پايىزدى قۇرايدى.

1993 -جىلدان بەرى پرەزيدەنت رەتىندە يساياس افيەۆەركي مەملەكەتتى باسقارىپ كەلەدى. ونىڭ تۇسىندا ەريترەيا قارۋ ساۋداسىنداعى ەڭ ءىرى دەلدالعا اينالدى دەپ ەسەپتەلەدى. تاۋاردىڭ باسىم بولىگى سىرتتان اكەلىنەدى. بۇل ەلدە قارۋدى تاۋار رەتىندە ايىرباستاۋعا بولادى.

P. S. امەريكاداعى ەڭ كەدەي ەل - گايتي، ازياداعى ەڭ كەدەي ەل - اۋعانستان. جالپى از دامىعان ەلدەردىڭ ساياسي- الەۋمەتتىك جاعدايىن باعالايتىن بولساق، كەدەيلىككە توڭكەرىس پەن سوعىستاردىڭ سالدارىنان دۋشار بولىر وتىرعانىن كورۋگە بولادى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى