تۇندە جۇمىس ىستەۋ دەنساۋلىققا زيان با؟

مۇنداي كەستە ءسىزدىڭ دەنساۋلىعىڭىزعا قالاي اسەر ەتەتىنىن انىقتايىق.

بيولوگيالىق ساعات قالاي جۇمىس ىستەيدى؟

ادامعا كۇندىز بەلسەندى بولىپ، تۇندە دەمالۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۇيقى مەن ويانۋ تسيكلى ۇزاق ۋاقىت بويى قالىپتاستى. جارىق مولشەرىن باقىلايتىن مي قىزمەتىن بىلدىرەتىن «سيركاديالىق ساعات» دەگەن ۇعىم بار. ياعني، جارىق سونە باستاعاندا، ىشكى ساعات مۇنى بايقاپ، ميداعى مەلاتونيننىڭ ارتۋىن تۋدىرادى. ءدال وسى زات دەنەگە ۇيىقتاپ كەتۋ تۋرالى سيگنال بەرەدى. تۇندە مەلاتونين دەڭگەيى جوعارى بولادى، ءبىراق تاڭەرتەڭ تومەندەيدى جانە كۇندىز تومەن قالپىن ساقتايدى.

كۇندىزگى ۋاقىتتا دەنەدە نورادرەنالين جانە اسەتيلحولين سياقتى باسقا حيميالىق زاتتاردىڭ (نەيروترانسميتتەرلەردىڭ) دەڭگەيى كوتەرىلەدى، بۇل ادامداردى سەرگەك ەتەدى. بۇل جۇيە كۇندىزگى- تۇنگى سيكل كەزىندە دەنەنىڭ سينحروندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. كوپتەگەن باسقا دەنە فۋنكسيالارى، سونىڭ ىشىندە تەمپەراتۋرا، اس قورىتۋ، جۇرەك سوعۋ جيىلىگى جانە قان قىسىمى تاۋلىكتىك بەلسەندىلىككە بايلانىستى كۇنى بويى وزگەرەدى.

سيركاديالىق ىرعاقتارمەن بايلانىستى ماڭىزدى دەنە فۋنكسياسى - نەگىزگى دەنە تەمپەراتۋراسى. ول كۇندىز كوتەرىلەدى، سودان كەيىن تاڭەرتەڭ ەرتە تومەن دەڭگەيگە جەتەدى، سودان كەيىن كەش تۇستە قايتادان ماكسيمۋمعا دەيىن كوتەرىلەدى.

ءتۇنى بويى ۇيىقتاۋ ءۇردىسى ءتۇن ورتاسى مەن تاڭعى ساعات 4 اراسىنداعى تەمپەراتۋرانىڭ سيركاديالىق ىرعاعىنىڭ تومەندەۋى كەزەڭىندە پايدا بولادى. ياعني، دەنە قىزۋى كوتەرىلگەندە، ۇيقىدا بولۋ قيىنداي تۇسەدى. تاڭەرتەڭگى ساعات 8 دە ۇيىقتاۋعا تىرىساتىن تۇنگى جۇمىسشىلارعا مۇنى ىستەۋ وتە قيىنعا سوعادى، سونىمەن قاتار كۇندىز توسەكتە جاتىپ، ۇيىقتاي المايتىن سەبەپتەردىڭ ءبىرى وسى.

بۇل نە دەگەن ءسوز؟ تۇندە جۇمىس ىستەيتىن نەمەسە جۇمىستى تاڭعى 6 دان بۇرىن باستايتىن ادام ءوزىنىڭ تاۋلىكتىك ىرعاعىنا قارسى كەلەدى. بۇل ونىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، تۇنگى جۇمىس دەنساۋلىققا زيان.

تۇنگى جۇمىستىڭ زيانى

تۇنگى اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيتىن ادام تاۋلىكتىك ىرعاقتارىن بۇزادى جانە دەنساۋلىققا بايلانىستى ءتۇرلى ماسەلەلەرگە تاپ بولادى:

• سەمىزدىك ىقتيمالدىعىنىڭ ارتۋى

• جۇرەك- قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ قاۋپى ارتادى

• كوڭىل-كۇيى ءجيى وزگەرە باستايدى

• اسقازان-ىشەك جولدارىندا پروبلەمالار تۋىندايدى: مىسالى، اسقازانداعى جايسىزدىق پەن مەتەوريزم.

• قاقتىعىستار مەن جانجالدارعا، اجىراسۋلارعا اكەلەتىن پسيحولوگيالىق ماسەلەلەر پايدا بولادى

• قاتەرلى ىسىك جانە ايەلدەر ءۇشىن ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنىڭ جوعارىلاۋى

• تۇنگى جۇمىسقا بايلانىستى ۇيقىسىزدىققا بەيىمدىلىگى بار ادامداردا ەپيلەپسيا قاۋپىن ارتتىرۋى مۇمكىن.

• قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن تۇنگى جۇمىسشىلار قانداعى قانت دەڭگەيىن باقىلاۋدا قيىندىقتارعا تاپ بولۋى مۇمكىن.

ۇيقى پروبلەمالارى

بۇل اۋىسىمداعى جۇمىسشىلار باسقا جۇمىسشىلارعا قاراعاندا ورتاشا ەسەپپەن ەكى-ءۇش ساعاتقا از ۇيىقتايدى. ولار ادەتتە تاڭەرتەڭ بىرنەشە ساعات، سودان كەيىن تۇندە جۇمىسقا بارار الدىندا ءبىر ساعات نەمەسە ودان دا كوپ ۇيىقتايدى. تۇنگى جۇمىسشىلارعا كۇندىز ۇيىقتاۋ قيىن بولۋى مۇمكىن. جالپى، كۇننىڭ ورتاسىندا ۇيىقتاۋ ءۇشىن قاراڭعى، ءۇنسىز جانە سالىستىرمالى تۇردە سالقىن ورتا بولۋى كەرەك.

اعزانىڭ تۇنگى اۋىسىمدا جۇمىس ىستەۋگە بەيىمدەلۋى ءۇشىن شامامەن 10 كۇن قاجەت. دەگەنمەن، بۇل اۋىسىمداعى جۇمىسشىلار دەمالىس كۇندەرى ءبىر- ەكى كۇن كۇندىزگى جۇمىس رەجيمىنە قايتادى، بۇل سيركاديالىق ىرعاقتى تۇراقسىز ەتەدى.

تۇنگى اۋىسىم

12 ساعاتتىق اۋىسىمدار اعزاعا جەڭىلىرەك سوعادى. دەگەنمەن، 12 ساعاتتىق اۋىسىم كەستەسىن وزگەرتۋ كەزىندە ارتىق جۇمىس ىستەۋگە جول بەرىلمەيتىنى ماڭىزدى. ۇيقىنىڭ تاعى ءبىر قاۋپى اپتاسىنا 12 ساعاتتىق جەتى اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسشى بوس ۋاقىتىن باسقا جۇمىسقا پايدالانعاندا پايدا بولادى. كەيبىر تۇنگى اۋىسىمداعى جۇمىسشىلار كۇندىزگى ءوزىن ۇيقىلى- وياۋ سەزىنۋى مۇمكىن.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى