جانجال شىعارىپ، وتباسىنىڭ بەرەكەسىن الاتىندار قوعامدىق جۇمىسقا جەگىلۋى مۇمكىن
بۇل تۋرالى ۇكىمەت وتىرىسىندا ق ر ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن تۇرمىستىق زورلىق- زومبىلىققا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ شارالارى ازىرلەندى. ءبىرىنشىسى - مۇنداي فاكتىلەردى تىركەۋ بويىنشا «ءوتىنىش بەرۋ سيپاتىنان انىقتاۋ سيپاتىنا» كوشۋ. بۇل - پوليتسياعا جابىرلەنۋشىنىڭ ءوتىنىشى بولماسا دا، اكىمشىلىك ءىس- جۇرگىزۋدى باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سوڭعى شەشىمدى سوت قابىلدايدى»، - دەدى مينيستر.
ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، ەكىنشىسى - تاراپتاردىڭ تاتۋلاسۋىنا تالاپتى كۇشەيتۋ. «جانجالقوي» ءبىرىنشى رەتتە عانا سوتتا تاتۋلاسا الادى.
ال قايتالانسا مۇنداي قۇقىق الىنىپ تاستالادى. بۇل زارداپ شەككەندەرگە پسيحولوگيالىق قىسىمدى توقتاتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«ءۇشىنشىسى - وتباسىلىق- تۇرمىستىق سالاداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا جازانى قاتاڭداتۋ. قايتالانعان قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن اكىمشىلىك قاماۋعا الۋدىڭ مەرزىمىن ۇزارتۋدى ۇسىنامىز. ءتورتىنشىسى - ول، وزدەرىڭىز بىلەسىز، كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا وزگەرىستەرىنە سايكەس قوعامدىق جۇمىستاردى سوت قاۋلىسىمەن دە تاعايىنداۋعا رۇقسات ەتىلدى. وسىنىڭ اياسىندا «ەسكەرتۋ» سياقتى جازانى «قوعامدىق جۇمىستارعا» اۋىستىرۋدى ۇسىنامىز. بۇل قۇقىق- بۇزۋشى ءۇشىن زاڭدى بۇزباۋعا جەتكىلىكتى موتيۆاتسيا بولادى دەپ سانايمىز. قازىرگى ۋاقىتتا ادىلەت مينيسترلىگى قوعامدىق جۇمىستاردى زاڭنامالىق رەتتەۋ ماسەلەسىن پىسىقتاپ جاتىر»، - دەدى مارات احمەتجانوۆ.
ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا، بەسىنشىسى - ەڭ ءجيى جاسالاتىن قىلمىستار بويىنشا «وتباسىلىق- تۇرمىستىق قاتىناستاعى ادامعا قاتىستى» دەگەن قوسىمشا سارالاۋ بەلگىسى ەنگىزىلەدى.
«تەك زورلىق- زومبىلىق قۇرباندارىمەن عانا ەمەس، قۇقىق بۇزۋشىلارمەن دە قايتا وڭالتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى سىزدەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە پسيحوتۇزەتۋ كۋرستارىن قولدانۋ الگوريتىمىن ازىرلەپ، ءتيىستى مامان دايىنداۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋدى تاپسىرۋدى سۇرايمىن»، - دەدى مينيستر ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان سمايىلوۆقا قاراتا.
ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، كۇندەلىكتى ومىردەگى قىلمىستاردىڭ كوبى ماس كۇيدە جاسالادى. ءبىراق، «ماس جانجالقويلاردى» وقشاۋلاۋ ماسەلەسى ءالى شەشىلگەن جوق.
«ەلىمىز بويىنشا 778 ورىنعا ارنالعان 35 ۋاقىتشا مەديتسينالىق ايىقتىرعىش جۇمىس ىستەيدى. مىسالى، وسكەمەندە 20 توسەك- ورىنعا ارنالعان ءبىر عانا مەكەمە جۇمىس ىستەپ تۇر. ال پوليتسەيلەر جەتكىزگەن 7 مىڭ قۇقىق بۇزۋشىنىڭ 5 مىڭى عانا سول جەرگە ورنالاستىرىلعان. سول سياقتى پاۆلوداردا 24 توسەك- ورنى بار ءبىر عانا مەكەمە بار. كوكشەتاۋدا مۇلدە جوق. جالپى ەلىمىز بويىنشا 594 ورىنعا ارنالعان تاعى 32 مەكەمە قاجەت»، - دەدى مارات احمەتجانوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، تۇرمىستىق زورلىق- زومبىلىق پروبلەماسىن تەك كۇشتەۋ، ماجبۇرلەۋ شاراسىمەن شەشۋ مۇمكىن ەمەس.
«پوليتسيانىڭ قىلمىستىق نەمەسە اكىمشىلىك شارالارى - تەك سالدارمەن كۇرەس ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. بۇل جاعدايدىڭ تۇپكى تامىرى - الەۋمەتتىك پروبلەمالار. اتاپ ايتقاندا، الەۋمەتتىك تۇراقسىزدىق، ماسكۇنەمدىك، ناشاقورلىق، پسيحيكالىق اۋرۋ، قۇمار ويىندارمەن اۋەستەنۋ، مورالدىق- ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتىڭ السىرەۋى. سوندىقتان، بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار، اكىمدىكتەر، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار، بارلىق قوعام بولىپ اتسالىسۋ كەرەك»، - دەدى مارات احمەتجانوۆ.
اۆتور
مارلان جيەمباي
