ورتالىق ازيا ەلدەرى جاڭا اكادەميالىق موبيلدىلىك ورتالىعىنا اينالا الادى - ساياسات نۇربەك
وندا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا قازاقستان قانداي جوعارى ءبىلىم بەرۋ مودەلىن تاڭداۋ كەرەكتىگىن شەشۋدى ۇسىندى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«الەمدىك تاجىريبەگە قاراساق، بىرنەشە مودەلدەر قالىپتاسىپ كەلەدى، ياعني، كونتينەنتتىك جانە الەۋمەتتىك. بۇل رەتتە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى الەۋمەتتىك فۋنكتسيا رەتىندە قاراستىرىلادى، ياعني، اقىسىز، جالپىعا قولجەتىمدى، ورتالىقتاندىرىلماعان جانە اشىق بولادى. بۇل دەگەنىمىز انگلو-ساكسون مودەلى. مۇندا نارىقپەن جۇمىس ىستەيتىن، نارىق پەن ناقتى جۇمىس بەرۋشىنىڭ سۇرانىسىنا سايكەس ءوز باعدارلاماسىن يكەمدى ەتەتىن جەكە ۋنيۆەرسيتەتتەرگە باسىمدىق بەرىلەدى. موبيلدىلىك مودەلى - ول جاپونيانىڭ، وڭتۇستىك كورەيانىڭ، قىتايدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى»، - دەدى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە قازاقستاندا 120 ۋنيۆەرسيتەت بار، ولاردىڭ كوپشىلىگى جەكەمەنشىك (%55). ال ستۋدەنتتەردىڭ جارتىسىنان كوبى (%60) جەكەمەنشىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيدى.
«مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارى، ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارى ارقىلى مينيسترلىك ستاندارتتاردى ازىرلەيدى. ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ ۇلكەن ۇلەسىن ۇسىنادى. ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتى ارقىلى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ ورىندالۋ ساپاسىن باقىلايدى»، - دەدى ساياسات نۇربەك.
سونداي-اق، مينيستر قازىرگى تاڭدا ەلىمىز دەموگرافيالىق قىسىمدا تۇرعانىن ايتتى.
«ەلىمىزدە قازىر وتە ۇلكەن دەموگرافيالىق قىسىم بايقالادى. قازاقستاندا سوڭعى ەكى جىلدا رەكوردتىق تۋۋ كورسەتكىشى تىركەلدى، ياعني، 2021-جىلى 456 مىڭ بالا جانە 2020-جىلى 426 مىڭ بالا ومىرگە كەلدى. مۇنداي دەموگرافيالىق قىسىمدى باسقا دا ەلدەر وتكەرۋدە. كوشى-قون اعىنى كۇشەيۋدە. سونداي-اق ءبىز بۇگىندە جوعارى وقۋ ورىندارىن ىزدەپ جۇرگەن ابيتۋريەنتتەر مەن ستۋدەنتتەردىڭ سانى وسكەنىن كورىپ وتىرمىز. وسى ورايدا ورتالىق ازيا ەلدەرى جاڭا اكادەميالىق موبيلدىلىك ورتالىعىنا اينالا الادى. وعان الەۋەتى جەتكىلىكتى»، - دەدى ول.
سپيكەر سونداي-اق سيفرلاندىرۋ ماسەلەسىنە دە نازار اۋداردى.
«قازىرگى تاڭدا اكادەميالىق ينفراقۇرىلىمعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا ناتيجە بەرمەيدى. ءبىز قازىرگى دەموگرافيالىق قىسىم ۋاقىتىندا كامپۋستار مەن ينفراقۇرىلىمدى سالۋعا ۇلگەرمەي جاتىرمىز. سوندىقتان پاندەميا كەزىندەگى ۇلكەن ساباقتى ەسكەرە وتىرىپ، سيفرلاندىرۋ قوسىمشا وقۋ قۇرالى عانا ەمەس، بازالىق قاجەتتىلىك بولىپ تابىلاتىنىن ايتۋ كەرەك. گيبريدتى وقىتۋ فورماتىن، ارالاس وقىتۋ فورماتىن وتە بايىپتى تۇردە قايتا قاراۋ كەرەك. ءبىز بيىلعى جىلى ونلاينعا ۇلكەن ءمان بەرىپ وتىرمىز. قازاقستاندا ونلاين ءبىلىم بەرۋ تۇجىرىمداماسى زاڭنامالىق تۇردە ەنگىزىلدى»، - دەدى ساياسات نۇربەك ءوز سوزىندە.
مينيستر سونداي-اق قازاقستان بولون پروتسەسىنىڭ باقىلاۋ توبىنىڭ (BFUG) تەڭ ءتوراعاسى بولىپ تابىلاتىنىن ايتتى. سونداي-اق، قازاقستاندا BFUG وكىلدىگىن اشۋ تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلداندى.
«ءبىز ورتالىق ازياداعى ۇلكەن ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىن ۇدەمەلى تۇردە دامىتاتىن بولامىز»، - دەدى ول.
ول قازاقستانداعى بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەميالىق موبيلدىلىگىن دامىتۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەنىن ايتتى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2025-جىلعا دەيىن شەتەلدىك جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ بەس فيليالىن اشۋ جوسپارلانعان بولاتىن. ءبىز وتكەن جىلى الماتىدا De Montfort University Kazakhstan ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن اشتىق، 2- قىركۇيەكتە اتىراۋدا ي. م. گۋبكين اتىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن اشتىق، 12 قىركۇيەكتە الماتىدا «ميفي» ۇلتتىق يادرولىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلدى. جاقىندا پەتروپاۆلدا اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلدى. 2023-جىلى استانادا Michigan State University پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ساپالى ءبىلىم الۋعا سۇرانىس بار. ۇلكەن وزگەرىستەرگە، كوشى-قون قيىندىقتارىنا، كوشى-قون ۆيزالىق پروتسەستەرىنە بايلانىستى ساپالى جوعارى ءبىلىم الۋعا سۇرانىس بار. ءبىلىم الۋ ءۇشىن شەتەلگە بارۋدىڭ ورنىنا، ءبىز ءوز كەڭىستىگىمىزدى اشىپ، دەموگرافيالىق قىسىمدى پايدالانا وتىرىپ، ۇلكەن شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىن نارىققا قول جەتكىزۋگە شاقىرامىز»، - دەدى مينيستر.
