موڭعوليادان تابىلعان بىتىك تاس بەتىندەگى جازۋلاردى عالىمدار قۇندى جادىگەر دەپ باعالاپ وتىر

استانا. قازاقپارات – تۇركى تاريحى تەرەڭدەي ءتۇستى. موڭعوليانىڭ نومگون اڭعارىندا تابىلعان بىتىك تاس بەتىندەگى جازۋلار وركەنيەتىمىزگە ساۋلە ءتۇسىردى. ماماندار جادىگەردىڭ قۇندىلىعى بىلگە قاعان جانە كۇلتەگىن جازبالارىمەن پارا- پار دەپ وتىر، دەپ حابارلايدى «حابار 24».

موڭعوليادان تابىلعان بىتىك تاس بەتىندەگى جازۋلاردى عالىمدار قۇندى جادىگەر دەپ باعالاپ وتىر

بۇل تۇركى تاريحىنا قاتىستى سوڭعى ءبىر عاسىردا تابىلعان ەڭ ماڭىزدى جاڭالىق. قۇتلىق ەلتەرىس قاعان - VII عاسىردا ەكىنشى تۇرىك قاعاناتىن قۇرىپ، قىتاي ەلىمەن تەڭ دارەجەلى قارىم- قاتىناس ورناتقان قاعان. بارشامىزدىڭ بىلەتىن كۇلتەگىن مەن بىلگە قاعاننىڭ اكەسى. وسى سەبەپتى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى مەن موڭعوليا عىلىم اكادەمياسى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ اشقان جاڭالىعى بارشا تۇركى جۇرتشىلىعى ءۇشىن ماڭىزى زور.

فيزۋلي مادجيدلي، حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى مىندەتىن اتقارۋشى:

- قازىرگە دەيىن تۇركى تاريحىندا بەلگىلى جانە تومسون تاراپىنان اشىلعان 130 جىلدان بەرگى ەڭ اۋقىمدى تاريحي- ارحەولوگيالىق جاڭالىق دەسەك كەم ايتپايمىز. تۇركى ءداۋىرىنىڭ قۇندى جادىگەرىندە «تۇرىك» اتاۋى العاش رەت كەزدەسەتىن ەڭ كونە جازبا ەسكەرتكىشى بولىپ تابىلادى. بۇعان دەيىن تۇرىك اتاۋى بىلگە قاعان مەن كۇلتەگىن جازبالارىندا كەزدەسەتىن ەدى.

بۋرساداعى ءراسىم قۇتلىق قاعان كەشەنىندەگى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن جانە ونداعى تابىلعان تاريحي ارتەفاكتلەردى قامتيتىن فوتوسۋرەتتەر كورمەسىمەن باستالدى. وعان تۇرىكتىڭ بەلگىلى عالىمدارى، ەلشىلەر مەن تۋىستاس حالىقتاردىڭ ب ا ق وكىلدەرى قاتىستى.

ەكسپەديتسياعا قاتىسقان بەلگىلى تۇركولوگ ءناپىل بازىلحاننىڭ ايتۋىنشا، جادىگەردىڭ بىرەۋىن ءوزىمىزدىڭ ارحەولوگتار تاپسا، ەكىنشىسى جەر استىنان تابىلعان. ال، جەر استىنان تاريحي مۇرانى تابۋ وڭاي ەمەس، ءارى باسقا دا ەسكەرتكىشتەر بار دەگەن ءسوز.

ءناپىل بازىلحان، تۇركىتانۋشى:

- تۇركولوگيا عىلىمىندا 1890 -جىلدارى يادەرنەتسيەۆ، حەيكەل، رادلوۆ، تومسون، ميستەر شميدت سياقتى ەنيسەي جازۋلارىن زەرتتەگەن عالىمدار بار. بۇل سودان كەيىن تابىلعان ەڭ ۇلكەن جازبامىز. دەمەك بۇل الەمدىك تۇركولوگيادا ۇلكەن جاڭالىق بوپ ەسەپتەلەدى. ياعني جەر استىنان تابىلعان ۇلكەن ەسكەرتكىش.

رامازان كوركماز، كاۆكاز ۋنيۆەرسيتەتتەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى:

- بۋرساعا ارنايى تاريحي جادىگەرىمىز جايلى ءبىلۋ ءۇشىن كەلدىم. بۇل ءبارىمىزدىڭ ورتاق جەتىستىگىمىز. باستامانى كوتەرگەن عالىم ءارى تۇركى دۇنيەسىنە ەڭبەگى سىڭگەن دارحان قىدىرالى مەن تۇركى اكادەمياسىنا العىسىمدى ايتامىن. ەندى بىزگە تۇسكەن باستى مىندەت، مۇنى جەدەل تۇردە تاريح جانە تۇركولوگيا وقۋلىقتارىنا ەنگىزۋ.

حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان زەرتتەۋ جۇمىستارى موڭعول جەرىندە 2016 -جىلدان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتىر. حالىقارالىق ۇيىم الداعى ۋاقىتتا قۇتلىق قاعان كەشەنىن اشىق اسپان مۇراجايىنا اينالدىرىپ، ارنايى ستاتۋس الۋعا بەل بۋىپ وتىر.

www.24.kz


оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى