دىندەر سەزىندە العاش رەت ايەلدەردىڭ قوعامداعى ءرولى تالقىلاندى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىندە العاش رەت ايەلدەردىڭ قوعامداعى ءرولى تالقىلاندى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى، باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى «ايەلدەردىڭ قازىرگى قوعامنىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇراقتى دامۋىنا قوسقان ۇلەسى جانە ايەلدەردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن قولداۋداعى ءدىني قاۋىمداستىقتاردىڭ ءرولى» سەكسياسىندا مودەراتور بولدى.
«قازاق حالقىندا «ايەل ءبىر قولىمەن بەسىك تەربەتسە، ەكىنشى قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەگەن ناقىل ءسوز بار. مۇنىڭ استارىندا ايەل ادامنىڭ كەز كەلگەن اۋقىمدى ىستەرگە ارالاسا الاتىنىن، زور ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىگى مول ەكەنىن اڭعارتاتىن ماعىنا جاتىر. ويتكەنى، قوعامنىڭ، ءتىپتى الەمنىڭ دامۋى مەن ونىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى جەتىستىكتەردە ايەلدەردىڭ مول ۇلەسى بار ەكەنى اقيقات. يسلام دىنىندە ايەلگە ايرىقشا مارتەبە بەرىلگەن. يماندىلىق جولىن ۇستانعان حالقىمىز قىز-كەلىنشەكتى قۇرمەتتەۋدىڭ ەرەكشە ۇلگىسىن كورسەتكەن، ءتىپتى تورگە شىعارعان. ال، تاربيەسىنە كەلگەندە قىزدى قىرىق ۇيدەن تىيعان. وسى تىيىمنىڭ ءبارى ايەلدىڭ يمانى مەن قۇرمەتىن، ارى مەن ۇياتىن قورعايدى»، - دەدى باس ءمۇفتي الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ VII سەزىنىڭ كەزەكتى سەكسياسىندا.
باس ءمۇفتيدىڭ ايتۋىنشا، جاراتۋشى قۇراننىڭ «نيسا» سۇرەسىنىڭ 19-اياتىندا «ايەلدەرىڭمەن جاقسى تۇرىپ، جاقسى قارىم-قاتىناستا بولىڭدار» دەپ بۇيىرعان.
«ال، ارداقتى پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س. ع. س.) «يمان تۇرعىسىنان مۇمىندەردىڭ ەڭ كامىلى - مىنەز-قۇلقى ەڭ جاقسى بولعاندار. سەندەردىڭ ەڭ ارداقتىلارىڭ جارلارى مەن بالالارىنا جاقسى قاراعاندارىڭ. ارالارىڭدا جانۇياسىنا ەڭ جاقسى قارايتىن - مەنمىن» دەپ، سوزىمەن دە، ىسىمەن دە ۇلگى-ونەگە كورسەتكەن. وكىنىشكە قاراي، بۇگىندە الەمدە ايەلدى تاۋار رەتىندە قاراۋ نەمەسە تاۋاردى ساتۋ ءۇشىن پايدالانۋ، ولارعا زورلىق-زومبىلىق جاساۋ، ءۇيدىڭ قىزمەتشىسى رەتىندە كۇشپەن ۇستاۋ، تۇسىك تاستاۋعا ماجبۇرلەۋ نەمەسە بالا تابۋ باقىتىنان ايىرۋ سىندى ماسەلەلەر بەلەڭ الدى»، - دەدى ن. تاعان ۇلى.
حالىقارالىق «وتباسى دەنساۋلىعى» جۋرنالىنىڭ مالىمەتىنشە، وسىنداي قاساڭ كوزقاراستار ناتيجەسىندە الەمدە جىل سايىن 75 ميلليوننان استام ايەل ءوز ەرىكتەرىنەن تىس جۇكتى بولىپ قالادى نەمەسە جۇكتى بولعان 175 ميلليون ايەلدىڭ 45 ميلليونى تۇسىك تاستايدى. جىل سايىن الەم بويىنشا 585 مىڭنان استام كەلىنشەك جۇكتىلىككە بايلانىستى تۇيتكىلدەر كەسىرىنەن جان تاپسىرادى.
«300 مىڭنان استام ايەل بالا كوتەرتپەيتىن دارىلەردى دۇرىس قولدانباۋ سالدارىنان اجال قۇشادى. ال ءبىلىم الۋ قۇقىعىنان ايىرىلىپ، ساۋاتسىزدىق كۇيىن كەشىپ وتىرعان قىزدار سانى 600 ميلليوننان اسادى. مۇنداي جان شوشىرلىق ستاتيستيكا بۇل جاعدايعا حالىقارالىق دەڭگەيدە نازار اۋدارۋىمىزدى تالاپ ەتەدى. قۇرمەتتى سپيكەرلەر! باياندامالارىڭىزدا وسى ماسەلەلەرگە كوڭىل بولۋلەرىڭىزدى جانە وسى ماسەلەدەن شىعار جولدى كورسەتۋگە تالپىنۋلارىڭىزدى سۇرايمىز»، - دەدى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى.
ايتا كەتەيىك، بۇگىن ەلوردادا ەكىنشى كۇن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ VII سەزى ءوتىپ جاتىر. تۇستەن كەيىن سەز سالتاناتتى تۇردە جابىلادى.