ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى. اپام تىككەن اق دامبال

ورتا جايلاۋدىڭ ءشوبىن تۋلاق سۇيرەتكەندەي تاقىرلاپ بارىپ ءتور جايلاۋعا دۇرك كوتەرىلە كوشە جونەلگەن ەلدىڭ جىل ون ەكى ايداعى ەڭ ءبىر ەستاندى راحات شاعى وسى.

شالعىنى كەرەگە جايدىرماي، بىتىك شىعىپ، جايقالا وسكەن سونىعا اۋىزى ەندى عانا ىلىنگەن مال اتاۋلى ىلگەرى باسا الماي، ورىسكە دە ۇزاماي، ىركىلە توقتاپ، ىرگەندەن جۇلىپ مامىرلاپ جاتىپ قالادى. سەمىزدىكتى بىلق ەتپەي كوتەرەتىن جالعىز جاراتىلىس دەپ ماقتايتىن قوي جارىقتىقتىڭ ءوزى «ويپىر- اي، ءماااا مىناۋ دەگەن نە عاجاپ، سەندەر قالاي جەپ جاتسىڭدار» دەپ ءبىر- بىرىمەن قۋانا قاۋقىلداسقانداي اۋزى تولى كوك ءورىم شوپكە قاقالا ماڭىراپ، ماستانادى.

مەن اتام مەن اپام باۋىرىنا سالىپ العان ەركەسى ەدىم. ءبىزدىڭ ءۇي اۋلەتتىڭ ەڭ ۇلكەن قارا شاڭىراعى. سوندىقتان سۋدىڭ ەڭ باسىنا ءبىزدىڭ ءۇي، ودان تومەنىرەك اتامنىڭ ءىنىسىنىڭ ءۇيى، ودان ارى تامان ونىڭ ءىنىسى قوزىباي شالدىڭ ءۇيى دەگەندەي رەتىمەن اق شاعالاداي بولىپ ءتىزىلىپ ۇلكەن اڭعاردى جاعالاي جيىرماشاقتى ءۇي وتىرا قالادى.

قانشا ەركە بولعانىممەن بۇلجىماس ءبىر مىندەتىم بار، ول - بۇزاۋ جايۋ. كۇللى دۇنيە كۇيىپ كەتسە دە بىلق ەتپەيتىن اپام بۇزاۋ ەمىپ قويسا ءبىتتى، شاق- شالەكەيىمىزدى شىعارىپ، اينالاسىن بيدايداي قۋىرادى. ءتىپتى جايشىلىقتا سۋىق ءجۇزىن سىرتىنا سالىپ، ءبىر قاراپ- اق جىم قىلاتىن اتامنىڭ ءوزى مىڭگىرلەپ قالادى. ءدال سونداي كۇنى ءجۇزى مايىرىلعان ايبالتاداي ايبارى قايتىپ، جۋاسي قالاتىنىنا ىزام كەلەتىن. كۇندە قىرىق كۇن شولدەن كەلگەن ساندال اتانداي سوزا سوراپتاپ، اسىقپاي ىشەتىن ءشايىنىڭ دە دىبىسىن شىعارماي قىلق ەتكىزىپ جۇتا بەرە مە، قايتەدى ءوزى. ول ۋاقتا 9-10 جاستاعى بالا دەگەن ءبارىن بايقايدى ەمەس پە، ايتەۋ سونىسىنا قايرانمىن. اپامنىڭ سونداعىسى قۇرت پەن ماي عوي باياعى. جايلاۋدان ويعا تۇسكەندە «اپامنىڭ قۇرتى»، «اپامنىڭ مايى» دەپ قالاداعىلار جان- جاقتان اعىلادى. ءبىر كۇن سيىر ەمسە سولارعا جەتكىزە الماي قالام دەي مە ەكەن، ايتەۋ ءبىزدىڭ ۇيدە بۇزاۋ ەمۋ دەگەن ۇلكەن وقيعا.

ءجا، ونى قويشى. اق دامبالدىڭ اڭگىمەسىنە كوشەيىن.

ول كەزدە ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ اۋىنا بۇگىنگىدەي شاپپەن شاپ بولىپ جابىسا كەتەتىن ءۇشبۇرىش بازار دامبال جەتە قويماعان ەدى. بالالاردىڭ وزىنە ءتۇرلى ماتادان بالاعى قىزىل اسىعىڭا دەيىن جەتەتىن شالداردىكىندەي ۇزىن دامبال تىگىپ بەرەتىن. ونىڭ وزىندە ءبىر بالادا بىرەۋ عانا بولادى. اندا- ساندا جۋىلىپ قالعان ءتۇنى جارقىراعان سانىڭدى كىندىگىڭە تامان تاقاڭقىراپ، ءيىرىلىپ جاتىپ ۇيىقتاپ كەتەسىڭ. تاڭەرتەڭ ويانا بەرە تۇندە تەۋىپ تاستاعان كورپەشەڭدى لىپ ەتكىزىپ جامىلا قوياسىڭ دا، ءالى ۇيىقتاپ جاتقان ادامداي ءبىراز جاتاسىڭ. ءسويتىپ جۋا- جۋا ءبىر دامبالىم بۇتىمنان ءىرىپ ءتۇسىپ قالعاندا، اپام سۋ جاڭا اق ماتادان ۇلكەن دامبال تىگىپ بەردى. بەلىن ءبۇرىپ، وعان باۋ وتكىزدى. سودان كەيىن ەكى سانىنا ەكى ۇلكەن قالتا سالدى. بالەن جاس جاساپ تاستاماسام دا، دامبالعا قالتا سالعاندى كورمەگەن ەكەنمىن. كەيىن دە وتىز جىلداي جاساپ كەلەم عوي، قالتالى دامبال دەگەندى ءاي كورسەم بۇيىرماسىن. «كەلگەن سوڭ باۋىن باسقا ماتادان جاقسىلاپ ىزىپ بەرەم. بار تومەنگى اۋىلعا بارىپ دامبالىڭا بايعازى سۇراپ كەل. ءتۇس اۋىپ بارادى، ەرتەرەك قايت بۇزاۋىڭ ەمىپ قويماسىن» دەدى. سويتسەم اپام جارىقتىق ول قالتانى بەكەر سالماعان ەكەن عوي، سونىڭ الدىندا عانا قوزىباي شال قالاعا بارىپ بازارلاپ كەلگەن. اتاسىنىڭ بالاسى سۋ جاڭا كيىمىنە بايعازى كورىمدىك سۇراي بارسا، قالتاسىن تاتتىگە تولتىرىپ جىبەرەدى دەگەنى ەكەن عوي. ول كەزدە كامپيتتىڭ تاپشىلىعى دەگەن سۇمدىق ەدى. قىدىرىپ كەلگەن ۇلكەن كىسىلەر قالتاسىنان ءبىر كامپيت الىپ بەرسە ۇيىڭنەن كەتكەنشە اتىن ارقانداسىپ، قولىنا سۋ قۇيىپ زىر جۇگىرىپ قىزمەت قىلاسىڭ. ءسويتىپ ۇزىنداۋ تىگىلگەن اق دامبالعا قىزىل ماتادان جاداعاي باۋ وتكىزىپ، كىندىك تۇستان شارتا بايلاپ، «ال بارا عوي» دەدى. جازدىڭ ماي توڭعىسىز ءجايلى شاعىندا كىندىكتەن جوعارى لىپا دا ىلمەي، جالعىز دامبالمەن قۇلديعا قاراي قۇلدىراڭداي جونەلدىم.

جەلە جۇگىرىپ، ءجىتي باسىپ شاتىرداي بوپ تومەنگى اۋىلدىڭ شەتىنە ءىلىندىم. كىرە قالعان ءۇيىم بىردەن ۇقتى. «و، اتاسىنىڭ بالاسى كورىمدىك سۇراي كەلگەن ەكەن عوي» دەپ كىشى اپامىز دامبالىمنىڭ قالتاسىنا قىزىل ىرىمشىكتەن بەس- التى ءتۇيىرىن سۇڭگىتىپ جىبەردى. بايعازى بەرگەنىنە قۋانىپ قالعانىممەن، ۇيدەگى داستارحاندا دا ءۇيىلىپ جاتقان ىرىمشىككە كوڭىلىم ونشا كونشي قويمادى. سىرتقا شىعىپ بالالارمەن ءبىراز ويناپ، ىرىمشىگىمنەن بەرە ءجۇرىپ، ونى دا تاۋىسىپ قويدىم. ەندى ۇيگە قايتۋىم كەرەك- اۋ دەگەنگە تاياعاندا قوزىباي اتامنىڭ ۇيىنە كىردىم. بايعازىنىڭ كوكەسى سوندا بولدى. ول ۇيدەگى اپامىزدىڭ دا قولى اشىق، جاقسى ادام ەدى، جۇدىرىقتاي مۇز قانتى ارالاسقان ەكى ۋىس كامپيتتى ەكى قالتاما اكەپ سالىپ جىبەرگەنى. جەمەي جاتىپ ەكى ۇرتىم سىلەكەيگە تولىپ كەتتى. جۇتىنا دالاعا اتىپ شىعىپ، كۇتىرلەتە شاينادىم- اي شىركىن. ەكى- ۇشەۋىن ەمىن- ەركىن شايناعان سوڭ بارىپ زارىعىم باسىلىپ، ەندى ىشىنەن تاڭداپ الىپ، مالتاي باستادىم. اينالايىن اق دامبالىمنىڭ قالتاسىن سىرتىنان باسىپ- باسىپ قويام. جىپسيگەن كوزدەرىن سۇرانا، وڭمەنىڭنەن وتكىزە سۇعاناقتانا قاداپ ەكى- ءۇش بالا كەلدى. جەتىم لاقتاي سوڭىمنان قالماعان سوڭ ولارعا دا ءبىر- بىرەۋىن بەردىم دە، قالتام ورتايماي تۇرعاندا بۇل ماڭنان قارامدى باتىرايىن دەدىم. كۇن دە ەڭكەيىپ قالعان ەكەن. ۇيگە دەيىن دە ءبىراز جەر. بۇزاۋ دا ەسكە ساپ ەتە قالدى. جوعارىعا قاراي جورتا جونەلدىم.

جارىقتىق جايلاۋدىڭ مىنەزىن جان ءتۇسىنىپ بولمايدى عوي. شايدەي اشىق تۇرعان اسپانعا ءبىر قارا بۇلت ءۇيىرىلدى دە، بۇزاۋ ەمگەن كۇنگى اپامنىڭ تۇرىندەي قارا قوشقىلدانىپ بارىپ ءاپ- ساتتە شەلەكتەپ جاڭبىر قۇيدى دا كەتتى. قايتا قاراعايدىڭ شەتىنە دە ءىلىنىپ ۇلگەرگەن ەكەنمىن، ءبىر جۋان قاراعايدىڭ استىن پانالاپ وتىرا قالدىم. جاڭبىر باسىلساشى. ساعاتقا جۋىق وتىرعان شىعارمىن، سەلكىلدىپ توڭا باستادىم. كۇن دە كەشكىرىپ بارادى.

تاتتىمەن قاتار بۇزاۋدىڭ ۋايىمىن جەپ داعدارىپ وتىرعانىمدا جارىقتىق جاڭبىر دا تولاستاي قالدى. ورنىمنان اتىپ تۇرىپ توقال تۇمسىقتى اينالا بەرگەندە، ءموپ- ءمولدىر بوپ سىلدىراي اعىپ جاتاتىن تاياز سۋ تاۋدىڭ بۇيەنى جارىلىپ كەتكەندەي ساپ- سارىالا بوپ توڭكەرىلىپ، ارنادان اسىپ دولدانىپ، جوڭكىپ، موڭكىپ اعىپ جاتىر ەكەن. سەل ءتۇسىپ كەتىپتى. ادەتتە ارلى- بەرلى ءوتىپ جۇرگەن ۇزىن دوڭبەك كوپىردى ۇستىنەن اسا شاپشىعان اساۋ تولقىن سالدەن سوڭ ونىڭ ءوزىن جۇلىپ اكەتەردەي سولقىلداتادى. ەندىگى بار ويىم دوڭبەك ورنىندا تۇرعاندا ارعى جاعاعا ءوتىپ الۋ بولدى. بۇزاۋعا جەتۋىم كەرەك. تاۋەكەل دەپ اتتىڭ بەلىندەي الىپ دوڭبەككە قۇشاقتاي جابىسىپ العا جىلجىدىم. ورتاسىنا تامان بارعانىمدا، ءبىر تولقىن كەپ بەلدەن تومەن سوعىپ وتكەندە ەكى اياعىمدى ەربەڭ ەتكىزىپ، اعىنعا بۇرىپ اكەتتى. قۇداي ساقتاعاندا ءبىر جۋان بۇتاعىنان مىقتاپ ۇستاعان ەكەم، جىبەرمەي قالدىم. بار كۇشىمدى سالىپ تىرمىسىپ، تۇتاس دەنەمدى دوڭبەككە ىلىندىرە بەرگەندە تاعى ءبىر تولقىن كەپ تۋرا سەگىز كوزدىڭ تۇسىنان سوققاندا اق دامبالىم لىپ ەتىپ جوق بوپ كەتتى. مالتاپ ءجۇرىپ ابايسىزدا جۇتىپ قويعان كامپيتتەي، لىپ ەتە قالدى. ءاي اپام- اي، «تەز بارىپ قايت» دەپ تاعا سالعان جاداعاي باۋى تورعىن ماتا ەكەن، ونىڭ الدىندا دا قالتاما سالعان كامپيتتىڭ ءوزىن ۇستاپ تۇرا الماي بىرنەشە رەت سۋسىپ كەتكەن ەدى، ەندى مىنە، تولقىنعا شىداس بەرمەدى. دامبال كەتتى. كامپيت تە. سوڭعى رەت قاراپ تا ۇلگەرمەدىم. ءىزىم- عايىم. جۋان دوڭبەكتىڭ ۇستىندە تىرجالاڭاش تىرمىسىپ ىلگەرىلەپ كەلەم، ىلگەرىلەپ كەلەم. بۇيىردەن ءبىر نەشە رەت بۇتاق تا سوعىپ ءوتتى. ايتەۋىر باسىما ەشتەڭە تيمەسە ەكەن دەپ، وق جىلانداي قاقشيتىپ، العا قاراي تىرمىسا بەردىم. مۇندايدا نەگىزگى سالماق كىندىكتەن تومەن تۇسقا تۇسەدى ەكەن. قوتىر دوڭبەك سىزعان جەرلەر اشىتىپ اكەتىپ بارادى. وعان قارايتىن جاعداي جوق. ەس كەتىپ، جان شىققاندا دىعدىرىم ابدەن قۇرىپ، سىلەلەپ جاعاعا جەتتىم- اۋ ايتەۋىر.

امان وتكەنىمە قۋانىپ ءسال تىنىستاپ وتىرعانىمدا دامبال دا، دامبالداعى ءتاتتى دە، بۇزاۋ دا ءبارى قاتار ەسىمە تۇسە كەتكەنى. دوڭبەك تىلگىلەگەن شابىم مەن ءىشىم ۋداي اشىپ ورنىمنان تۇردىم. ەكى الاقانىمدى ايقاستىرا الدىعا سالىپ بۇكشەڭدەي بەزدىم. كىشكەنە بەلەگىردىڭ ۇستىنە شىعا كەلسەم، سيىرلار ورىستەن كەلە جاتىر ەكەن، بۇزاۋلارى ماڭ- ماڭ باسىپ بىرگە كەلە جاتىر. كۇندە بۇتتارىنا سىيماي شايقالىپ كەلە جاتاتىن قاراسان كەلگىرلەردىڭ جەلىندەرى جۇدىرىقتاي- جۇدىرىقتاي بولىپ قۋشيىپ، وزدەرى سيداڭ- سيداڭ ەتەدى. بۇزاۋلارى دا ءبىر ارمانسىز ەمگەن ەكەن، ەزۋلەرىنەن اققان اق كوبىك شوپكە ءىلىنىپ شۇباتىلادى. وتىرا كەتتىم. ەندى نە بولدىم؟ نە دامبال جوق، نە كامپيت، نە ءسۇت جوق. توڭىپ تا كەتتىم. ۇيگە جۇگىرىپ بارعانمەن، ۇيدەگى اۋا رايى دالادان سۋىق بولاتىنى وزىمە ايان. ءۇي جاققا ءۇڭىلىپ ەدىم، اتامنىڭ اتى كورىنبەيدى. تىم بولماسا اتام كەلگەن سوڭ بارايىن دەدىم.

جاڭبىردان كەيىنگى بولار- بولماس جەلەمىكتىڭ ءوزى جالاڭاش دەنەنى قالتىراتىپ جىبەرەدى ەكەن، كوزىمە ۇيدەن الىستاۋ دوڭدە ەسكى اعاش بەيىتتەر بار ەدى، سول تۇسە كەتتى. ءسال دە بولسا ىقتاسىن عوي دەپ، سولاي قاراي بۇكشەڭدەپ جۇگىرە جونەلدىم. كۇن ۇياسىنا جاقىنداعاندا بويىمدى قورقىنىش بيلەي باستادى. بەيتتىڭ تۇسىنان ءۇي دە تولىق كورىنە قويمايدى. اتام قاي جاقتان كەلەر ەكەن دەپ ءالسىن ءالى اشىققا شىعىپ قاراپ قويىپ وتىرام. قاس قارايىپ، كوز بايلانۋعا تاياعاندا ءبىر جاقتان ات تۇياعىنىڭ دىبىسى ەستىلدى. اشىققا شىعا كەلسەم، اتام ەكەن. نە دەرىمدى بىلمەي ەكى قولدى الدىعا سالا قۋسىرىپ، سوستيىپ تۇرا قالدىم. ماعان جالت قاراعان اتام «استاپىراللا!» دەدى دە اتىن ۇرىپ- ۇرىپ جىبەرىپ ارى قاراي تۇرا شاپتى. اپاق- ساپاق، بەيۋاق. مەن سوڭىنان تۇرا جۇگىردىم. «اتا توقتا، اتا!» دەيمىن، ارتىنا قاراپ- قاراپ قويىپ شابادى. ءسال جۇگىرگەندە- اق وكپەم كۇيىپ بۇرالىپ جاتا كەتتىم. اتام جىن- شايتاننان قۇتىلعانداي كىشكەنە دوڭەستەن اسىپ، ۇيگە قاراي ءتۇسىپ جوق بولدى. نە بوپ كەتكەنىن ءوزىم دە تۇسىنبەي قالدىم. اتام ەمەس پە الدە دەپ قويام. سۇيرەتىلىپ ورنىمنان تۇرىپ جۇرە بەرگەنىمدە اتام ماعان قاراي كەلە جاتىر ەكەن. قۋانىپ كەتتىم. «اتا» دەپ ايقاي سالدىم. «وۋ، بالام، وۋ بالام- اۋ، مۇندا نە عىپ ءجۇرسىڭ؟ مىناۋ نە ءجۇرىس كوردەن شىققانداي؟ كيىمىڭ قايدا؟» دەپ اتىنان قۇلاي- مۇلاي ءتۇستى دە، مەنى جىپ- جىلى وڭىرىنە تىعىپ الا قويدى. تاماعىما جويقىن ءبىر وكسىك تىعىلىپ، تىنىسىم تارىلىپ، بۋلىعىپ بارا جاتتىم دا، تۇلا بويىمنان ءبىر ىستىق اعىن كوتەرىلىپ كەپ ەكى كوزدەن توگىلىپ- توگىلىپ كەتتى. ىپ- ىستىق، جالپاق الاقانىمەن ايعىزداي الاي دا بىلاي دا ءسۇرتتى، سەلدەي اعىلعان ىستىق اعىن تاۋسىلىپ بەرەر ەمەس. وكسىگەن سايىن تولقىندانىپ كەپ دومالايدى.

الدىنا الىپ، جازدىق جۇقا شاپاننىڭ ەكى ءوڭىرىن قاۋسىرىپ الدى. دامبالىمدى سەل الىپ كەتكەنىن تاپتىشتەپ وتىرىپ ايتتىم. اتام شوشىپ كەتتى. «قۇلىنىم- اۋ» دەپ قۇلاق ءتۇبى، تاماعىما دەيىن تۇمسىعىن تىعىپ مۇرتىن باتىرا يىسكەپ- يىسكەپ الدى. «بولدى، ەكەۋمىزگە بۇگىن ءسۇت تە، ايران دا جوق، بار دا جاتا قال» دەدى اتام ەسىك الدىنا كەلگەندە. اپام سىرتتا ءجۇر ەكەن، جۇگىرىپ باردىم دا، اتامنىڭ سەڭسەڭ ىشىگىن تاس بۇركەنىپ جاتا قالدىم. سۋىقتان كەپ جىپ- جىلى جەرگە كىرىپ كەتكەندە ماۋجىراپ تەز- اق ۇيىقتاپ كەتكەن ەكەم. تاڭەرتەڭ ويانسام وتتىڭ باسىندا اتام مەن اپام شۇڭكىلدەسىپ وتىر ەكەن. - سەل تۇسكەندە جانىم شىعىپ كەتە جازدادى، جۇرەگىم اۋزىما تىعىلىپ، - دەپ قويادى اپام. - قايتا بۇل مىقتى عوي، انا وزدەرىندەگى بولسا (مەنەن ءبىر جاس كىشى قالاداعى ءىنىمدى ايتىپ وتىر) دوڭبەككە جابىسۋدى دا بىلمەس ەدى، - دەيدى اتام. - مال كورمەگەن قايدان، بالا مالدىڭ شەتىنە شىقپاسا ەس كىرمەيدى عوي، بالانى مال تەز ەسەيتەدى، جىبەرىڭدەر دەسە ۇلبىرەپ وتىر عوي، - دەپ قويادى اپام. - قايتەسىڭ، وزدەرى ءبىلسىن، اكەل دەمە، بىردەڭەگە ۇرىنىپ پالە بولار، - دەيدى اتام.

سول ءبىر ءسات مەن ءوزىمدى ەسەيىپ كەتكەن ۇلكەن جىگىتتەي سەزىنگەن العاشقى ءساتىم ەدى. سول سەزىم تۇلا بويىمنىڭ الدە ءبىر قالتارىس بۇرىشىندا سول كۇيى اپ- انىق ساقتاۋلى تۇرعانداي.

ورنىمنان تۇرعاندا اپام جالاڭبۇتىما شالبار بەردى دە، «بار، دامبالدى تاۋىپ اكەل. ساعان كۇندە دامبال تىگەتىن مەن ماتا وندىرەتىن وكىمەت پە ەدىم، تىگىپ بەرگەن دامبالعا يە بولماي، بار، ىزدە.. .» دەپ شىعارىپ جىبەردى. «ەرتەڭ مال- جانىڭا قالاي يە بولماقسىڭ» دەپ قويادى اراسىندا.

اق دامبالدى ىزدەپ تاعى دا جولعا شىقتىم. قارا ىسكە جان بەرگەندەي اياعىم العا جىلجىمايدى. «قويا سالسا قايتەدى ەكەن؟ «سەل اكەتكەن دامبالدى قايدان تابام؟، «كەشە سۋعا كەتىپ قالسام دا مەنى ەمەس دامبالدى ىزدەيتىن سەكىلدى عوي» دەپ كۇڭكىلدەيمىن ىشتەي. ءسويتىپ ناراۋ باسىپ ءۇش- ءتورت تۇمسىق اينالىپ ءبىر جازىقايعا شىعا كەلىپ ەم، اق دامبالىم الىستان جالاۋداي جارق ەتە قالدى. ۇلكەن ءبىر جالپاق تاسقا جايعان تەرىدەي كەرىپ تۇرىپ جاپسىرىپ كەتىپتى. اۋى كەرىلىپ جاتىر ەي، جارىقتىق. ءاي قۋانعانىمدى- اي! جۇگىرىپ بارىپ قالتاسىن اقتاردىم. ءبىر قالتاسىندا قۇمعا ارالاقان ەكى- اق كامپيت قالىپتى. سونىڭ اراسىندا قالتاسى مەن ىشقىرىنا قۇمىرسقا دا تولىپ ۇلگەرگەن ەكەن. قالتانى اۋدارىپ جىبەرىپ جالپاق تاسقا ەكى ۇرىپ ەدىم، جوق بولدى. ءوزى قۇرعاپ تا قالعان ەكەن. كيىپ الايىن دەسەم الگى سۋسىلداعان قىپ- قىزىل تورعىن باۋى قۇرعىر سول سۋسىعاننان مول سۋسىپ، اق دامبالدىڭ ىشقىرىنان دا شىعىپ كەتىپتى.

اق دامبالدىڭ بالاعىن جەلكەمە بالا مىنگىزگەندەي سالبىراتىپ سالىپ الىپ ۇيگە قاراي اياڭدادىم. ءوزىمدى ءبىر جوعالعان مالدى تاۋىپ اكەلە جاتقان ەرەسەك ادامداي سەزىنىپ، كوڭىلىم ءوسىپ، ويىما ءار قيىردان ءاربىر اندەردىڭ قيىقتارى ورالىپ ىڭىلداپ، ماسايراپ اندەتىپ كەلە جاتىرمىن.

الدە مەن شىنىمەن سول اق دامبالدىڭ وقيعاسىنان كەيىن ەسەيە باستادىم دا، وزىمە دە تۇسىنىكسىز. جاتاردا ىلعي «باتىرلىعىڭىزدى ايتىڭىزشى» دەگەندە نەبىر ەرلىكتەرىن ايتىپ جاتىپ ۇيىقتاتاتىن اتام جارىقتىق تا سول ءبىر بەيىتتەن قاشقان كۇننەن باستاپ باتىرلىعىن دا ايتپاي كەتتى.

ەل ەتەككە تۇسكەندە جان- جاققا ۇزاتىلعان قىز- قىرقىن، قالا جاستانعان تۋىس- قيىستىڭ ءبارى ءبىزدىڭ ۇيگە كەلەدى. اپام بايقۇس جازداي جيعان قارىن- قارىن سارى مايى مەن قاپ- قاپ اق جارما قۇرتتارىن ۇلەستىرە باستايدى. ولار ءماز. جىل بۇرىن ۇزاتىلعان ءسۇت كەنجەسىنە «مىناۋ ساعان ارنايى العانىم، ءتور جايلاۋدىڭ العاشقى ءشوبىنىڭ مايى» دەپ قوزى قارىنىنا سىرەي تولتىرعان سارى مايدى وڭاشادا بولەكتەپ بەرىپ جاتقانىن بايقادىم. باياعى سول بۇزاۋ ەمىزگەن ۋاقىت قوي. ءسويتىپ وي جايلاعان تۋىستار ءماز- مەيرام بولادى قالادى. «اپامنىڭ مايىنداي ماي جوق»، «اپامنىڭ قۇرتى- اي، شىركىن». «اپام بايقۇس سونى ەستۋ ءۇشىن التى جاز تاڭ بوزىنان تۇرىپ سيىر ساۋىپ، قۇرت قايناتىپ، سابا ءپىسىپ شارشادى ما سوندا؟» دەپ تە قويام ىشتەي. سونداي كەزدە اپام «وي، جالعىز مەن الدى دەيسىڭ بە، حالىقجان ەكەۋىمىزدىڭ (اپام مەنى ەركەلەتىپ حالىقجان دەيتىن) العان قۇرت- مايىمىز ەمەس پە!» دەيتىن. شىنىمدى ايتسام ول سوزگە مەن دە ءماز بوپ قالۋشى ەدىم ىشتەي. جازدايعى بۇزاۋدىڭ ازابى سول ساتتە- اق ۇمىتىلىپ كەتە باراتىن. ەسەسىنە، قۇرت- ماي العاندار مەنىڭ وقۋ قۇرالدارىمنان تارتىپ ساتىپ اكەلىپ، بازارلىققا بايىتىپ كەتەتىن. بەدەلىم بەس باتتام بوپ وتىرامىنمىن مارقايىپ.

بالالار ەسەيىپ، جان- جاققا وقۋ، جۇمىسقا كەتىپ، الدەبىر توي- تومالاقتا ءبارى جينالىپ، توي تارقاعان سوڭ ءبىر ۇيدە وسكەن ەڭ جاقىندار وتىرىپ ءبىر ءشاي ىشەتىن شۋاقتى ءسات بولادى ەمەس پە ءار ۇيدە. سونداي وتىرىستاردا ەستىگەنى دە، ەستىمەگەنى دە «اپاڭنىڭ اق دامبالىن ايتشى» دەپ ءجۇرىپ «اپامنىڭ اق دامبالى» اتانىپ كەتكەن اڭگەمى وسى ەدى عوي.

ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى