ءۇيىڭ جوق بولسا
ءار ادامنىڭ، اسىرەسە ايەلدىڭ ءوز ءۇيى بولۋى كەرەك. ءۇيىم بار دەگەن سەزىم قانات جايۋى ماڭىزدى. بۇل سەزىمسىز ادام دەرتكە ۇشىرايدى. ءۇيىم بار دەگەن سەزىم بولماسا، ونىڭ جانى مىنا الەمدى جاتىرقايدى. ۇيلەسىمدىلىك ورنامايدى. ايەلدىڭ باقىتى ۇيىمەن تىعىز بايلانىستى.
ءۇيى جوق ادام ءومىر سۇرمەگەندەي بولماق. ءومىرىن كەيىنگە قالدىرىپ ۋاقىت وزدىرادى. ونىڭ ساناسىندا كۇتۋ بەلگىسى قوسىلادى. وسىدان ءۇي السام، كوشسەم، جوندەسەم، سوسىن بارىپ...
ءۇي -ءوزىڭدى قاۋىپسىز سەزىنەتىن كەڭىستىك. ۇيدە بار كۇش-قۋاتىڭدى قالپىنا كەلتىرە الاسىڭ. مەن ۇيدەمىن!
ۇيدە تىنىعاسىڭ، جانىڭمەن دەمالاسىڭ. كۇش جينايسىڭ. ماڭىزدى شەشىم قابىلدايسىڭ.
ءۇي - جان جاراسى ەمدەلەر ورىن. ۇيدەگىلەر سەنى بولمىس-بىتىمىڭمەن تۇتاس قابىلدايدى.
ۇيدەن كەتكىڭ كەلمەيدى. ونى ۇزاق ۋاقىتقا قالدىرا المايسىڭ. ويتكەنى، ول ءتىرى اعزا سياقتى. ول كۇش بەرەتىن ۇيا.
ءۇي ادام تۋرالى كوپ اقپار بەرەدى: ءبىزدىڭ تىلەگىمىز، ارمانىمىز، قارىم-قاتىناسىمىز، قۋاتىمىز قايدا باعىتتالعانىن، جان دۇنيەمىزدە نە بولىپ جاتقانىن انىق كورسەتەدى.
ءۇي -بۇكىل ءومىرىمىز تامىر جاياتىن توپىراق. ادامنىڭ ەرەسەك، سانالى ءومىرى وتەتىن ورىن.
ادەتتە ادام بالاسى جەكە تۇلعا رەتىندە جەتىلۋى مەن ءوسۋىن ۇيدەن تىس جەردە ىزدەيدى. ال، ءۇي ۇرىس-كەرىس، اسىعىس-ۇسىگىس جاسالعان ءدامسىز تاماق، لاس، ەبەدەيسىز جەر. تارالماعان شاش، بەيادەپ قىلىق كورسەتەتىن ورىن. ءۇي ءجاي عانا تۇنەمەگە كەرەك توسەك قانا سياقتانادى. ءبىراق ەڭ ماڭىزدى ساتتەر وسى ۇيدە بولادى ەمەس پە؟ ۇيدە قارىم-قاتىناس ورناتۋدى ۇيرەنەمىز. بالا وسىرەمىز. ولارعا بويىمىزداعى بارىمىزدى سىڭىرەمىز. سول بايلىقپەن ۇلكەن ومىرگە قادام جاساپ، اتتانادى.
تەك ۇيدە شىن ءومىر بار. ءسىزدىڭ ءومىرىڭىز قانداي؟ الدە ءسىز ءۇشىن ءومىر دەگەن جۇمىس قانا ما؟
ەگەر كۇندەلىكتى ءومىردى رەتتەپ، جوسپارلاپ، جۇيەلەي الماساق، وندا ۇيدەن بەزىپ كەتەمىز. ۇيدەن ساياحاتتاۋعا شىعامىز. دەمالىپ، باقىت ىزدەپ شىعامىز. ءبىراق ۇيدە جوق باقىتتى ساياحاتتان دا تاپپايسىز. كەلگەن سوڭ ەسكى ومىرىڭىزگە قايتا ورالۋعا ۋاقىت وزدىراسىز. ساياحاتتاپ جۇرگەن ايەل ىشكى ىڭعايسىزدىعىن جاسىرىپ جۇرەدى. ومىردەن شارشاعانىن، تىنىشسىزدىعىن، ۇيلەسىمدىلىك تاپپاعانىن بىلدىرتپەۋگە تىرىسادى.
ەگەر ايەل ءبىر ورىنعا جايلانىپ، تامىر جىبەرمەسە، بۇل جامان. مۇنداي اۋىسپالى كۇي ونىڭ پسيحيكاسىنا كەرى اسەر ەتەدى. ايەلدىڭ جانىن جارالايدى، بۇلدىرەدى.
ۇيسىزدىك سەزىمىن قالاي انىقتاۋعا بولادى:
- ەگەر جۇمىستان ۇيگە كەشىگىپ كەلەتىن بولسا؛
- ەگەر ۇيدەن تىس جەردە بولعان ۇناسا؛
- ەگەر كوپ ساياحاتتاسا جانە ءجيى كوشىپ-قونىپ جۇرسە؛
- ەگەر ۇيدە ءوزىن سەنىمسىز، بوتەن سەزىنسە؛
- ەگەر تۇراتىن كەڭىستىكتە ءوزىن قاۋىپسىزدىكتە، ۇندەستىكتە سەزىنبەسە؛
- ەگەر ۇنەمى كوشىپ كەتكىسى كەلسە، ءبىر نارسەنى وزگەرتىپ، ءۇيدى ۇلكەيتكىسى كەلسە.
باسپانالى بولۋ سەزىمىن قالاي قايتارادى؟
ءۇي دەگەن ادام ءوزىنىڭ جۇرەگىمەن، ومىرىمەن ۇندەستىك تاپقاندا كەلەدى. ادام ومىرگە قادام باسقاندا، ءومىردى جاڭا پاراقتان باستاعاندا، ۇرپاق وربىتكىسى، تامىرىن تەرەڭگە تارتقىسى كەلگەن كەزدە ىرگەتاس قالانادى.
ءوز ءۇيىڭ بولۋى ءۇشىن ادام ەسەيۋى كەرەك. «بالانىڭ» ءۇيى بولمايدى. ولار ۇنەمى وزگەنىڭ ۇيىندە جۇرەدى. جالدايدى. بالا بولىپ قالا بەرەدى. تۇيسىكپەن بالا بولىپ قالعان ولار ساناسىندا ءوز ۇيىمەن قوشتاسپاعان بولىپ شىعادى. ولار قاۋىپسىز، تىنىش، وڭاي جەردى، اتا-اناسىنىڭ ءۇيىن اڭساپ تۇرادى. نەعىلادى ءۇيدى؟ اكە-شەشەسىنىڭ ءۇيى بار عوي. جان-تانىمەن سوندا بارعىسى، ورالعىسى كەلىپ تۇرادى.
ءۇي بار نەمەسە جوق بولسا، بۇل جاعداي جان دۇنيەڭىزدە نە بولىپ جاتقانىن تولىق ايشىقتايدى.
ءوز قورقىنىش-ۇرەيىڭىزدى جەڭىپ ۇيرەنىڭىز. بالكىم، كەي ادام بالا كۇنىندە ۇيگە قايتۋعا قورىققان شىعار. ۇيدە نە كۇتەتىنىنەن قورىققان بولار. اكە-شەشەنىڭ اشۋىنان سەكەمدەنگەن شىعار. ولاردىڭ نەگە كەشىكتىڭ، نەگە مىنانى ىستەمەدىڭ، نەگە ءۇي جينامادىڭ دەگەن سوگىستەرىنەن مەزى بولعان شىعار؟ دوسىڭنىڭ، قۇربىڭنىڭ ۇيىندە، كوشەدە، ويىندا، ايتەۋىر باسقا جەردىڭ بارىندە جاقسى، ۇيدە ىشكىشتەر، ۇرىس-كەرىس سياقتى ۇرەي تۋىنداتارلىق جاعداي ورىن العان بولسا، ادام ۇيسىزدىك سەزىمىن جۇرەگىنە ەگىپ وسكەنى.
ءۇي ول ادامنىڭ ساناسىنا وتە قاۋىپتى جەر بولىپ سىڭگەن. ۇيگە قايتۋعا قورىققان. سوندىقتان قازىر تامىر جايۋ، ءونۋ، ءۇي بولۋعا نيەتى جوق. تاجىريبەسى جوق. ءبىراق وسىنى ءبىلىپ الىپ، العا جىلجۋ جەڭىلىرەك. بىلمەي ءومىر سۇرگەننەن جاقسى.
وتباسى قۇرۋ ءۇشىن الدىمەن ءۇي سالۋ كەرەك. ورتاق كەڭىستىكتى جاساۋ ماڭىزدى. ونسىز وتباسى بولمايدى. وتباسى بار، ال كوپ ۋاقىتتان بەرى ءۇيى جوق بولسا، بۇل بەلگى. بالكىم، بۇل ايەل وسى ەردى تاڭداماعان. تۇيسىكپەن اتا-اناسىنىڭ ۇيىنە ورالعىسى كەلەدى. سوندىقتان ورتاق ءۇي بۇيىرماي تۇر. باسپانانىڭ بولماۋى - ناقتى بەلگى: كۇتۋ رەجيمى قوسىلدى دەگەن. ەندى سۇراق. نەنى كۇتىپ ءجۇرسىز؟
ايەل ەردى تاڭداعان كەزدە ونىڭ ءۇيىم بولسا دەگەن تىلەگى ءبۇر جارادى. ەر ادام مۇنى ءاردايىم سەزەدى. ارەكەتكە كوشەدى. ايەل ەرىن وسى ماقساتتا قولداپ وتىرسا جەتكىلىكتى.
ماسەلە اقشادا ەمەس. ءۇي كەرەكسىز كەزدە اقشا تابىلمايدى. ياعني، قۋات كەڭىستىگىندە ەكەۋى ءۇي بولىپ قالىپتاسپاعانى. پاتەرلى بولۋدىڭ ماسەلەسى ەكەۋدىڭ قارىم-قاتىناسىنا تاۋەلدى: ەكەۋى ءۇي بولىپ ءبىر-بىرىنە سىڭىسسە، وندا باسپانا ءوزى-اق كەلەدى.
جالدامالى پاتەر - بۇل پسيحولوگيالىق ەسەيمەۋ. اسىرەسە، بۇل تىرلىك كوپ جىلعا سوزىلىپ كەتسە. پاتەر بەرۋشىلەر - اتا-انا رولىنە ەنەدى. قاتال، جاۋاپتى. ولار ءبارىن شەشەدى. نە ساتىپ الۋ، نە وزگەرتۋ، نە تولەۋ كەرەك سياقتى. جالداۋشى تاۋەلدى سوعان. ەسى دۇرىس ادام ەركىن بولاتىن جەردە ءسىز باسىڭىزدى يەسىز. بالا سياقتى. مىسىق پا، ءيت پە ساتىپ الۋعا بولا ما دەپ رۇقسات سۇرايسىز. گۇل ەكسەم بولا ما دەپ. قوجايىن ءوز ءۇيىنىڭ تازالىعى مەن بۇتىندىگىنە جاۋاپتى. ءسىز ەمەس.
سوندىقتان جالدامالى پاتەردە تۇرساڭىز، ەسەيەتىن ۋاقىت جەتكەنىن ءتۇسىنىڭىز. ءۇي جوقتىقتىڭ استارىندا اقشا جوقتىق ەمەس، ءۇي بولۋعا نيەت جوق ەكەنىن ءبىلىڭىز. اتا-انانىڭ قاناتىنان شىعىپ، بولەك ءومىر سۇرۋگە تالپىنۋ كەرەك. قالىڭ ۇيقىدان ويانۋ سەكىلدى. دۇرىس باعىتتى تاڭداڭىز. ءسىزدىڭ باسىڭىزداعى جاعدايدى ءسىز عانا تۇزەي الاسىز. ءوز ۇيىڭىزگە اسىعىڭىز.
ساناڭىزدا ءسىزدىڭ ءوز ءۇيىڭىزدىڭ سۇلباسى كولبەڭدەپ تۇرۋى ءتيىس. ءوز ءۇيىن ساناسىندا جاساپ العان ادام وعان از ۋاقىتتا قول جەتكىزەدى. ەسەيىڭىز! ءوز زاتتارىڭىز بولۋى كەرەك. جالدامالى پاتەردە ءسىزدىڭ زاتىڭىز جوق. ءبارى بوتەن ادامدىكى.
ءۇي دەگەن جاۋاپكەرشىلىك، ەرەسەك ومىرگە قادام.
ال، ايەل ءۇشىن ءۇي قۋاتىن ەسەلەيتىن كەڭىستىك. سوندىقتان ۇيىڭىزدە بارلىق نارسە سىزگە قۋانىش سىيلاۋى كەرەك. ءبارى ءسىزدىڭ كوڭىل-كۇيىڭىزدى كوتەرۋگە ارنالۋى ماڭىزدى.
باسپاناڭىز جوق بولسا، تۇرعان جەرىڭىزدە ءوز ءۇيىڭىزدىڭ پروتوتيپىن جاساۋعا كوشىڭىز. ەرتەڭ ءوز ۇيىڭە اكەتەتىن زاتتاردى جيناۋدى باستاڭىز. وسىدان ءۇيىم بولسىن الام دەپ ەمەس، مىناۋ مەنىڭ ءوز ۇيىمە ارنالعان زات دەپ جيناڭىز. ەسكى ورىندىق، كونە ديۆاندى تاستاڭىز. جاڭالاڭىز، ءبارىن نيەت رەتتەيدى.
ەگەر تۇسىنەر بولساڭىز، جالدامالى پاتەردە ەشقاشان ءوز ۇيىڭدەگىدەي ەركىن بولمايسىڭ. ول جەردە تامىر جايۋعا، بالا تۋۋعا مۇمكىندىك جوق. كوش دەگەن كۇنى كەتۋگە ءتيىسسىڭ. قايتادان پاتەر ىزدەپ، قايتادان اساي-مۇسەيىڭدى تۇگەندەۋدى باستايسىڭ. جالدامالى ءۇي نەسىمەن قورقىنىشتى؟ ءبىز ول ۇيگە ەشتەڭە بەرمەيمىز. ول ءۇي دە بىزگە ەشتەڭە بەرمەيدى. كۇش-قۋاتىمىز ورتايا بەرەدى.
ىشتەي وسىنى توقتاتۋ كەرەك. ارى-بەرى كوشۋگە نە يتەرمەلەيدى؟ ءوز ءۇيىڭىز بولسا، ونىڭ نەسى جامان؟
ال، مىناۋ كۇيەۋى جوق ايەلدەرگە ارنالعان: نەگە جالدامالى پاتەردە ءجۇرسىز؟ نەگە كۇيەۋگە شىقپاي، جالدامالى پاتەرگە كەتتىڭىز؟ بۇل دا كەزدەيسوق بولعان جاعداي ەمەس.
بۇل ساۋالدار ويلانتۋعا ءتيىستى. تۇيتكىلدىڭ تامىرىن ىزدەۋگە باعىتتايدى. ول ءسىزدىڭ ءومىرىڭىز بويىنا قايتالانۋمەن كەلە جاتقان ماسەلەگە دەن قويۋعا يتەرمەلەيدى.
ءۇي - ءبىر قاراعانعا بىتكەن، ءتامامدالعان ۇعىم. بۇل ءسىزدىڭ تاڭداۋىڭىز. كىممەن تۇرۋىڭىز سىزگە عانا بايلانىستى. وسى نەگىزدەگى اياقتالۋ، تۇيىقتالۋدان ايەل قورقادى. سوندىقتان قىرىق جىل بويى وزگەنىڭ بوساعاسىندا قاڭعىرادى. ويتكەنى، تاڭداۋ جاسالمادى.
كەڭەس:
ءبىزدىڭ ءۇيىمىز - ءبىزدىڭ اينامىز. ەگەر ءۇي ىشىندە بىردەڭە وزگەرتكىمىز كەلسە، وندا جان دۇنيەمىزدەن باستاعانىمىز ءجون. ءۇي - كۇش-قۋات قاينارى. ونى باعالاپ، سىيلايدى. سوندىقتان ۇيىڭىزدە داۋ-جانجال، ۇرىس-كەرىس شىعارۋدان ساقتانىڭىز. ويتكەنى، ونىڭ ءبارى شاڭ بولىپ ءار بۇرىشقا قونادى. تەرىس كۇشتىڭ دە قۋاتى بار. ال، ءۇي كۇش بەرۋى كەرەك.
ءۇيىڭىزدى جۇماققا اينالدىرىڭىز. تاماقتان باستاڭىز. ونى ىلعي ماحابباتپەن، قۇرمەتپەن جاساڭىز. سوندا ول وتباسىعا بەرەكە، ىنتىماق تارتىپ تۇرادى.
قۇدايى قوناق كۇتۋگە، جالپى قوناققا ەسىگىڭىز اشىق بولسىن. ءۇيدىڭ ىشىندە تازالىق پەن ۇيلەسىمدىلىك بولسىن. ءتارتىپ بار جەردە ءبارى تازا، توزاڭسىز بولادى. ۇيدە ايەل بارى سەزىلىپ تۇرۋى كەرەك.
ءار كۇن ۇيىڭىزگە تەك قۋانىش پەن جانعا راحات سىيلاسىن، اسىعىس ءومىر سۇرمەڭىز.
وتباسى مۇشەلەرىن شىعارىپ سالىپ، قارسى الۋدى ءبىلىڭىز. كۇيەۋ مەن بالانى قۇرمەتپەن، ايعايسىز شىعارىپ سالىڭىز. تابالدىرىقتان كۇتىپ الىڭىز. سۇراقتىڭ استىنا الماي، تەك مەيىرىممەن قارسى الىڭىز. الدىمەن، داستارقانعا شاقىرىڭىز. سوسىن سۇرارسىز.
ايەلدى ۇيدە كۇيەۋى قارسى العانى جاقسى ەمەس. ومىرىڭىزدە ءبىر رەتسىزدىك ورىن العانى.
ءوز وتباسىڭىزدى نەمەن قۋانتىپ، تاڭ قالدىرىپ، ولارعا بىرەگەي ۇندەستىك سىيلاۋدى ويلاپ ءجۇرىڭىز.
قاپ تاۋىندا مىناداي ماتەل بار: ۇيگە قوناقپەن بىرگە ءتاڭىر قوسا ەرىپ كەلەدى دەگەن. قوناق شاقىرعان سايىن ۇيگە بەرەكە شاقىرامىز. بەرەگەن قولىم الاعان. قوناققا ۇنەمدەمەڭىز. جاقسىلىق جاقسىلىقپەن قايتادى.
ايەل وتباسىدا باقىتتى بولۋى ءۇشىن مەيىرىمدى، بايقامپاز، قوناققا قۇشاعىن ايقارا اشىپ، جومارت، ءارى كوركەم كيىم كيۋى كەرەك. ايەلدىڭ ءوسۋى ۇيىنەن باستالادى. سىرتتا ەمەس. ايەل مەن ەردىڭ اراسىنداعى تۇسىنىستىك ۇيدە باستالادى.
بۇل كەڭىستىك جوق بولسا، ولاردىڭ قارىم-قاتىناسىنىڭ دا كەلەشەگى جوق دەگەن ءسوز. وزىڭىزگە ۇنامايتىن، بوتەن، ارتىق كورىنگەن زاتتىڭ ءبارىن تاستاي سالىڭىز. ۇيدەگى بارلىق زات كوز قۋانىشقا اينالۋى كەرەك.
ءار ادام ءوز ءومىرىن ءوز ۇيىنەن باستاپ تازالاۋى ءتيىس. ءوز الەمىڭىزدى جاساڭىز. ول قانداي بولسىن؟ ءۇيىڭىز ءالى جوق بولسا دا ونىڭ قانداي بولاتىنىن جوسپارلاڭىز. جاقسى ءومىر ءسۇرۋدى بۇگىننەن باستاڭىز. سوندا باقىتتى تاجىريبە قالىپتاسادى. ونسىز ۇيگە قول جەتكىزە المايسىز. جاڭا پاتەردى دە ءوزىڭىزدىڭ ۇيىڭىزگە اينالدىرا المايسىز. ۇرەي باسىپ كەتەدى.
ال، باقىت كەرەك قاراجاتتى تارتادى. ادام ساناسىندا ءۇيى بار ەكەنىن سەزىنسە، ونىڭ الەمى وزگەرىسكە ۇشىرايدى. ويى، ارەكەتى كۇرت وزگەرەدى.
تاتيانا دزۋتسيەۆا
اۋدارعان شىنار ءابىلدا
«ايقىن»
