تاريحتاعى ەڭ ءىرى جەر سىلكىنىستەرى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - تۇركياداعى يزميردە بولعان جەر سىلكىنىسىنىڭ جەلىدە تاراعان ۆيدەولارىنان كەيىن تابيعي اپاتتىڭ «داۋىسى» ادامزات جۇرەگىن تاعى ءبىر ءدۇر سىلكىندىردى.
تاريحتا يزميردەگى جەر سىلكىنىسىنەن ءجۇز ەسە اۋىر تابيعي اپاتتار بولعان. نازارىڭىزعا جاقىن جانە الىس تاريحتاعى ەڭ ۇلكەن شىعىنعا دۋشار ەتكەن جەر سىلكىنىسى تۋرالى اقپارات ۇسىنامىز.
جاپونيا، 2011 -جىل
كەيىنگى 30 جىلداعى 4 ءىرى جەر سىلكىنىسى
♦ كەيىنگى ونجىلدىقتاعى ەڭ جويقىن جەر سىلكىنىسى - 2011 -جىلى جاپونيا جاعالاۋىندا بولعان تابيعي اپات. جاعادان 72 ك م قاشىقتا، 30 ك م تەرەڭدەگى تەربەلىس كۇشى 9 بالل بولعان. 6 مينۋتقا سوزىلعان جەر سىلكىنىسى بيىكتىگى 40 مەتردەن اساتىن سۋناميدى تۋدىرىپ، جەرگىلىكتى جۇرتقا قاۋىپ ءتوندىردى.
تىكەلەي زارداپ شەككەندەر سانى - 15892, 6 مىڭنان استام ادام جاراقات الدى، 2676 ادام حابار- وشارسىز كەتتى.
سۋنامي فۋكۋسيما اتوم ەلەكتر ستانتسياسىندا اپات تۋدىردى، بۇل جالپى اتوم ەلەكتر ستانتسيالارىنىڭ تاعدىرىنا ۇلكەن كولەڭكە ءتۇسىردى. بولجام بويىنشا، اپات جاپونيا ەكونوميكاسىنا 185-235 ميلليارد دوللار شىعىن كەلتىرگەن.
♦ 2008 -جىلعى 12 - مامىرعا قاراعان ءتۇنى قىتايداعى ازيا- تىنىق مۇحيتى ايماعىنداعى جەر سىلكىنىسىنىڭ ماگنيتۋداسى 8 بالل بولدى. قازا تاپقاندار سانى - 69195 ادام. 18000 نان استام ادام حابار- وشارسىز كەتتى، ال 5-11 ميلليون ادام باسپاناسىز قالدى.
♦ 1995 -جىلى 17 - قاڭتاردا جاپونيانىڭ كوبە قالاسىندا 6,9 بالدىق جەر سىلكىنىسى بولدى. سالدارىنان 150000 نان استام عيمارات قيراپ، 6434 ادام قازا تاۋىپ، 300000 نان استام ادام ءۇيسىز قالدى. ەكونوميكالىق زيان 100 ميلليارد دوللاردان استى. ءبىر قىزىعى، ياكۋدزالار وسى تابيعي اپاتتىڭ زارداپتارىن جويۋعا بەلسەندى قاتىستى.
گايتي، 2010 -جىل

♦ 2010 -جىلى گايتيدە بولعان جەر سىلكىنىسى 220 مىڭنان استام ادامنىڭ ءومىرىن قيدى، 300 مىڭ ادام جاراقات الدى جانە 800 مىڭنان استام ادام حابار- وشارسىز كەتتى. تابيعي اپات سالدارىنان مەملەكەت 5,6 ميلليارد ەۋرو شىعىنعا ۇشىرادى. ءبىر ساعات ىشىندە 5 جانە 7 باللدىق جەر استى دۇمپۋلەرى بايقالعان.
جەر سىلكىنىسى 2010 -جىلى بولعانىنا قاراماستان، گايتي تۇرعىندارى ءالى دە گۋمانيتارلىق كومەككە مۇقتاج.
اشحاباد جەر سىلكىنىسى
كەڭەس وداعى تاريحىنداعى ەڭ جويقىن جەر سىلكىنىسى رەتىندە تىركەلگەن اشحابادتاعى جەر سىلكىنىسىن ەشكىم ۇمىتپاعان بولسا كەرەك. 1948 -جىلى 5 - جانە 6 - قازاندا بولعان تابيعي اپاتتىڭ كۇشى 9 بالل بولعان.
وداقتاس رەجيمنىڭ جابىق بولۋىنا بايلانىستى قۇرباندار سانى تۋرالى ناقتى اقپارات جوق.
تاعى جاپونيا
بۇل ەلدە جەر سىلكىنىسى ادەتتەگى جاعدايعا اينالعانداي. ءبىراق 1923 -جىلعى 1-قىركۇيەكتەگى تابيعي اپات تەربەلىسكە ۇيرەنگەن كۇنشىعىس ەلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ جۇرەگىندە وشپەس ءىز قالدىرعانى انىق.
8,3 بالدىق جەر سىلكىنىسىنەن 105 مىڭ مەن 142 مىڭ اراسىندا تۇرعىن قازا تاپتى، مىڭداعان ادام حابارسىز كەتتى، 2 ميلليونعا جۋىق ادام ءۇيسىز قالدى.
كالكۋتتاداعى جەر سىلكىنىسى
جەر سىلكىنىسىنىڭ ءوزى - اپات، ءبىراق ونىڭ حالىق كوپ شوعىرلانعان ايماقتا پايدا بولۋى زاقىمدانۋ ماسشتابىن بىرنەشە ەسە ارتتىرادى.
ءۇندىستان تاريحىنداعى ەڭ جويقىن جەر سىلكىنىسى رەتىندە تىركەلگەن كالكۋتتاداعى جەر سىلكىنىسى سالدارىنان 1737 -جىلى 300 مىڭ ادام قازا تاپتى.
قىتايداعى اپاتتا 830 مىڭ ادام قازا تاپقان

1556 -جىلى قىتايدىڭ شانشي پروۆينتسياسىندا بولعان جەر سىلكىنىسىنىڭ سالدارى وتە اۋىر بولعان. 830 مىڭ ادامنىڭ ءومىرىن قيعان اپات ايماقتا 20 مەتردەن استام تەرەڭدىكتە جارىقتار تۋدىردى. ەپيتسەنترىنەن 500 ك م قاشىقتاعى عيماراتتار دا زارداپ شەكتى.
بۇعان 1908 -جىلى مەسسينادا (يتاليا، قازا تاپقاندار سانى 120 مىڭ ادام) ، 1923 -جىلى توكيودا (قازا تاپقاندار سانى 143 مىڭ ادام)، 1976 -جىلى تانشاندا (قىتاي، قازا تاپقاندار سانى شامامەن 240 مىڭ ادام)، 1999 -جىلى تۇركيادا (قازا تاپقاندار سانى شامامەن 40 مىڭ ادام)، 2001 -جىلى ءۇندىستاندا (قازا تاپقاندار سانى شامامەن 30 مىڭ ادام) بولعان ءىرى جەر سىلكىنىستەرىن قوسۋعا بولادى.
massaget.kz