ءبىر رەتتىك تەمەكىگە تىيىم بولماي تۇر
قىزدىرىلاتىن شىلىمنىڭ قۇرامىن ەشكىم باقىلامايدى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، وندا پسيحواكتيۆتى زاتتار مەن اۋىر مەتالدار بولۋى مۇمكىن. ەڭ سوراقىسى بۇلاردى جاستار عانا ەمەس، مەكتەپ وقۋشىلارى دا كەڭىنەن قولداناتىن بولعان.
گۇلزيا ناقىپ قىزى، ءتىلشى:
- قازىر كەز كەلگەن دۇكەن سورەسىنەن سامساپ تۇرعان ءبىر رەتتىك وسىنداي تەمەكىنى تابۋعا بولادى. سوراقىسى سول - زياندى زاتتىڭ ءيىسى مۇلدە شىقپايدى. بالاڭىز تۇزدە تەمەكى تارتىپ ءجۇر مە، جوق پا بىلمەي دە قالۋىڭىز ابدەن مۇمكىن. وقۋشىلار اراسىندا ەلەكتروندى تەمەكى تارتۋدىڭ بەلەڭ العانىن بايقاۋعا بولادى.
سوڭعى زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، 11 دەن 15 جاسقا دەيىنگى تەمەكى شەگەتىن جاسوسپىرىمدەردىڭ سانى 3 ەسە، ال قىزدار اراسىندا 2 ەسە وسكەن. وڭ سولىن ءالى تانىماعان بالالاردىڭ تۇتىنگە قۇمارتۋى ولاردىڭ قول جەتىمدىلىگىمەن بايلانىستى. قازاقستاندا ءالى كۇنگە دەيىن ءبىر رەتتىك ۆەيپتەرگە زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن جوق. سونداي- اق ولار ەشقانداي سەرتيفيكاتسىز اكەلىنەدى. قۇرامىنا قاتىستى دارىگەرلەردىڭ پىكىرى ءتىپتى كوڭىل كونشىتپەيدى. ولاردا اۋىر مەتالداردان پسيحواكتيۆتى زاتتارعا دەيىن كەز كەلگەن نارسە بولۋى مۇمكىن.
مانشۇك جاقسىلىقوۆا، ناركولوگ:
- بىرىنشىدەن، قۇرامىندا نيكوتين بار. تەمەكى شەگۋ كەزىندە ۆەيپتاعى بۋدىڭ باقىلاۋسىز ينگالياتسياسى نيكوتيننىڭ اعزاعا ءتۇسۋىن قاداعالاۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرادى. ارينە ءبىز تاۋەلدىلىكتىڭ بولۋىن جوققا شىعارا المايمىز. ەگەر ادام تەمەكىنى مولشەرلەي السا، كۇنىنە كوپ تەمەكى شەگەتىنىن باقىلاۋعا بولادى. ال مۇندا مۇلدە بەلگىسىز. سونىمەن قاتار ولاردىڭ قۇرامىندا اۋىر مەتالدار كوپ.
ەۋروپا ساراپشىلارى ءبىر رەتتىك تەمەكىلەردە پسيحواكتيۆتى زاتتار بار ەكەندىگى تۋرالى رەسمي مالىمەت بەرگەن. وسى كۇندەرى ۆەيپتەردى مەكتەپ وقۋشىلارى تەك دۇكەندەردەن عانا ەمەس، الەۋمەتتىك جەلىلەردەن دە تاپسىرىس بەرىپ ساتىپ الا الادى. ولاردىڭ جاسىن قاداعالاپ جاتقان ەشكىم جوق. كوبىنەسە ءبىر رەتتىك تەمەكىلەر قىتايدان اكەلىنەدى. سەرتيفيكاتى جوق زاتتىڭ نيكوتين دوزاسىن دا ەشكىم باقىلامايدى.
روزالينا ەرمەكپايەۆا، ق ر د س م ازىق- تۇلىك ەمەس تاۋارلارعا ارنالعان باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى:
- تەحرەگلامەنت ءونىمنىڭ قاۋىپسىزدىگىن رەتتەۋگە ارنالعان. تىيىم سالۋعا ەمەس. تاۋاردى سورەلەردەن الۋعا ۋاكىلەتتى ورگاندار بار. ءونىمنىڭ وكپەگە جانە بالاعا زيانى بار ەكەنى ءسوزسىز. قازىر تىيىم سالۋ تۋرالى ماسەلە تالقىلانىپ جاتىر. ماماندار «حالىق دەنساۋلىعى تۋرالى» كودەكستىڭ 110-بابىنا سۇيەنە وتىرىپ، شىلىمعا تىيىم سالۋعا بولاتىنىن ايتادى. دەگەنمەن تەمەكى يندۋسترياسىنىڭ وكىلدەرى مۇنداي شەشىمگە قارسى. ولاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل كولەڭكەلى بيزنەستى كوبەيتەدى. ارنايى دۇكەندەردەگى ەلەكتروندى تەمەكى ساتاتىن ساتۋشىلار نارىقتان مۇلدە كەتۋى مۇمكىن.
جاندوس ساپارقۇلوۆ، كاسىپكەر:
- ءبىز قازاقستاندىق تەحرەگلامەنت جوباسى ءبىر رەتتىك تەمەكى ساۋداسىنا تىيىم سالماي، ولارعا قويىلاتىن تالاپتاردى ە ا ە و رەگلامەنتىنە سايكەس كەلتىرسە دەيمىز. ويتكەنى ە ا ە و تەحرەگلامەنتىن ەنگىزگەننەن كەيىن ءبىز ونى باسشىلىققا الامىز. تىيىمدار تەك قاعاز جۇزىندە جۇمىس ىستەۋى مۇمكىن. مۇنى كاليان يندۋسترياسىنان كورۋگە بولادى. مۇنداي ارەكەتتەر كونتراباندا مەن كونترافاكتىنى كۇشەيتەدى. قازاقستاندا تەمەكى ونىمدەرىندە ميلليگرامم نيكوتين عانا بولۋى كەرەك.
ە ا ە و تەحرەگلامەنتى بويىنشا 20 ميلليگرامعا دەيىن رۇقسات ەتىلەدى. الايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مۇنداي قاراما- قايشىلىققا ناقتى جاۋاپ بەرە المادى. ولار ءالى دە ەلەكتروندى تەمەكىدەگى نيكوتيننىڭ قۇرامىن زەرتتەپ الەك.
اۆتورلارى: گۇلزيا ناقىپ قىزى، جاندوس بيتاباروۆ
www.24.kz
