قازاقستان تۋريزم بويىنشا الەمدىك رەيتينگتە كوتەرىلدى
نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ ساياحات جانە ءتۋريزمدى دامىتۋ يندەكسىنىڭ (TravelTourism Development Index 2021 - TTDI) جاھاندىق رەيتينگى جاريالاندى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
قازاقستان بۇل رەيتينگتە 2019 -جىلى 80- ورىننان (140 مەملەكەت اراسىندا) كوتەرىلىپ، 66- ورىنعا (117 مەملەكەت اراسىندا) ورنالاستى. قازاقستاننان جوعارى گرۋزيا (44-ورىن) ، ارمەنيا (61 -ورىن) جانە ازەربايجان (63-ورىن)، رەيتينگتە تومەن چەرنوگوريا (67-ورىن) ، ماروككو (71-ورىن)، موڭعوليا (84-ورىن) ، قىرعىزستان (90-ورىن) سياقتى ەلدەر ورنالاسقان.
رەيتينگكە وزبەكستان، رەسەي، ۋكراينا، بەلارۋس جانە باسقا دا ءبىرقاتار ەلدەر كىرمەگەن. TTDI 2021 - بۇل 15 جىل بۇرىن TTCI (TravelTourism Competitiveness Index) اتاۋىمەن شىققان دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ جاڭا فلاگماندىق يندەكسى. جاڭارتىلعان رەيتينگ بەس يندەكستەن، 17 نەگىزگى كورسەتكىشتەن (+3 جاڭا) جانە ءارتۇرلى نەگىزگى كورسەتكىشتەر بويىنشا بولىنگەن 112 جەكە كورسەتكىشتەن تۇرادى.
2021 -جىلعى رەيتينگتە 2019 -جىلمەن سالىستىرعاندا 23 ەل كىرمەي قالعان. قازاقستان رەيتينگتە «باعالىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» (1-ورىن)، «حالىقارالىق كەلۋلەردىڭ ماۋسىمدىلىعى» (26-ورىن)، «تابيعي رەسۋرستار» (33-ورىن)، «مادەني كورىكتى جەرلەرگە قىزىعۋشىلىق» (37-ورىن)، «يۋنەسكو دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇرا وبەكتىلەرىنىڭ سانى» (42-ورىن)، «شەتەلدىك تۋريستەردىڭ ەلدە بولۋ ۇزاقتىعى» (52-ورىن) سياقتى يندەكستەر مەن كورسەتكىشتەر بويىنشا جوعارى پوزيتسيالاردى يەلەندى. بۇدان باسقا، «تۋريزم سالاسىنىڭ باسىمدىلىعى» بويىنشا وڭ ديناميكا بايقالادى (+15, 68-ورىن) - بۇل كورسەتكىش بويىنشا ەلىمىز رەيتينگتە مالايزيا، پولشا، كاتار، ءازىربايجان، قىرعىزستان ەلدەرىنەن جوعارى؛ سونداي- اق «تۋريستىك قىزمەتتەر ينفراقۇرىلىمى» بويىنشا، ياعني ورنالاستىرۋ ورىندارىنداعى نومىرلەر سانى، بانكوماتتار سانى جانە ت. ب. (+2, 76-ورىن)، ازەربايجان، يندونەزيا جانە ەگيپەت سياقتى ەلدەردى باسىپ وزدى. ال «بيزنەس ورتا» (-23، 90-ورىن)، «قاۋىپسىزدىك» (-12، 77-ورىن) جانە «دەنساۋلىق جانە گيگيەنا» (-4, 33 ورىن) سياقتى كورسەتكىشتەردىڭ تومەندەۋى بايقالادى. باعالاناتىن كورسەتكىشتەردىڭ جيىنتىعى 2019 -جىلمەن سالىستىرعاندا ءىشىنارا وزگەرگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
رەيتينگتە الەمدىك تۋريستىك سالا تالدانىپ وتىرعان كەزەڭدە ۇلكەن قيىندىقتارعا تاپ بولعانى اتاپ وتىلگەن. شەكتەۋ شارالارى، ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ، تۋريستەردىڭ جاڭا ساپارلارعا دەگەن قورقىنىشى تۋريزم سالاسىندا ءج ءى و- گە 4,5 تريلليون ا ق ش دوللارىن جوعالتۋعا جانە 2020 -جىلدىڭ وزىندە 62 ميلليون جۇمىس ورنىنىڭ قىسقارۋىنا اكەلدى. سونىمەن قاتار سۇرانىس ديناميكاسىنىڭ وزگەرۋى بەيىمدەلۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن قاجەتتىلىگىن تۋدىردى. مىسالى، ىشكى جانە ەكولوگيالىق ءتۋريزمنىڭ بەلسەندى ءوسۋى، تسيفرلىق كوشپەندىلەر (digital nomads) مەن «bleisure « (ياعني ىسكەرلىك ساپاردى دەمالىسپەن ۇشتاستىراتىن بيزنەس- تۋريستەر) سانىنىڭ، ءوسۋى بايقالادى. الەمدىك رەيتينگتە كوشباسشى ورىنعا جاپونيا (1-ورىن، +3) ، ا ق ش (2-ورىن، +3) شىقتى. ولاردىڭ ارتىندا يسپانيا، فرانسيا، گەرمانيا سياقتى ءداستۇرلى ەۋروپالىق دەستيناتسيالار ورنالاستى.
ايتا كەتسەك، TTDI رەيتينگىن جاساۋ ءۇشىن دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم - PATA، UNWTO، WTTC، AirDNA، Euromonitor International, ICAO، Tripadvisor ت. ب. تۋريزم ساراپتاماسى سالاسىنداعى ءىرى ۇيىمداردىڭ دەرەكتەرىن پايدالانادى.