ادامنىڭ ۇيىقتاپ جاتىپ سويلەۋى نەنى بىلدىرەدى؟
ال ۇيىقتاپ جاتىپ سويلەۋ قانشالىق دۇرىس؟ مۇنىڭ سەبەبى نە؟ بۇل قانشالىق زيان؟ سول جاعىن قاراستىرىپ كورەيىك.
عالىمداردىڭ ەسەبىنشە، بۇكىل ادامزاتتىڭ شامامەن 5 پايىزى ۇيىقتاپ جاتىپ سويلەيتىن كورىنەدى. كوبى ءبىر-ەكى ءسوز ايتىپ دوعارسا، كەيبىرى ءتىپتى مونولوگ وقىپ كەتەتىن كەزدەرى بولادى ەكەن.
ۇيىقتاپ جاتىپ سويلەۋ دەگەنىمىز - پاراسومنيكالىق قۇبىلىس. ۇيقىدا جاتىپ سويلەۋ كوبىنە قالىپتى نارسە. بىلجىراپ، مىڭگىرلەپ سويلەيدى دە قويادى كوبى. كەيبىرى ايعايلاۋى مۇمكىن. شوشىپ ويانۋ دا وسىعان ۇقساس.
ادام ۇيقىعا كەتكەن كەزدە ورتالىق مىي جۇيەسىنىڭ قىزمەتى ىشكى-لاتەرالدى پرەوپتيكالىق وزەككە بەرىلىپ، اعزانىڭ «قاراۋىل كۇزەتى» اۋىسادى دا، اعزادا تەرەڭ تىنىعۋ پروتسەسى باستالادى. ادامنىڭ ۇيىقتاپ بارا جاتىپ «ءدىر ەتە قالۋى» وسى «قاراۋىلدىڭ» اۋىسقانىن كورسەتەدى.
ادام ۇيقىنىڭ ءتورتىنشى ستادياسى وتكەن كەزدە اعزادا ەكى ءتۇرلى حيميالىق زات بولىنەدى: ءبىرى - گليتسين، ەكىنشىسى - گامك (گامما-ءاميندى قىشقىل). بۇل حيميالىق زاتتار اياق-قول، بۇلشىقەت، اۋىز-جاق، بۇكىل ونە-بويدى سەمدىرىپ، پاراليز كۇيگە تۇسىرەدى. ياعني، دەنە قيمىلداماي قالادى. ادام تۇسىندە اياق-قولىن قوزعالتقانىمەن، وڭىندە ولاي ەمەس. ءتۇس كورىپ جاتىپ، سويلەسە، ايعايلاسا دا وڭىندە ولاي ىستەي المايدى.
قىزىقتىڭ ءبارى وسى جەردەن باستالادى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ادامنىڭ ۇيىقتاپ جاتىپ سويلەۋىنە ەكى نارسە سەبەپ بولۋى مۇمكىن. ءبىراق ناقتى ەمەس. بىرىنشىدەن، ادام ۇيقىعا كەتكەن كەزدە جوعارىدا ايتقان ەكى حيميالىق زاتتىڭ ءبىرى اعزادا تولىق نە دۇرىس بولىنبەسە، ساندىرىق باستالۋى مۇمكىن.
ياعني، گليتسين مەن گامك ادامنىڭ باسقا دەنە مۇشەسىن «باقىلاۋعا العانىمەن»، وڭەش بولىگىن، تاماق جاعىن «باقىلاۋعا الا الماۋى» مۇمكىن.
ەكىنشى گيپوتەزا مىناداي. ادام ۇيىقتاپ جاتىپ «جارتىلاي ويانىپ كەتۋى مۇمكىن». ۇيقىنىڭ ءبىر ستادياسىنان ەكىنشى ستادياسىنا ءوتىپ، ءتۇرلى پاراسومنيكالىق كۇيلەر كەشۋى مۇمكىن. مىنە، سول كەزدە ءبىر ستاديادان ەكىنشى ستادياعا، تاعى باسقا دا ستاديالارعا وتكەن كەزدە اعزانىڭ تابيعي رەاكسياسى بولۋى عاجاپ ەمەس.
قالاي دەسەك تە، «ۇيىقتاپ سويلەۋ - اۋرۋدىڭ بەلگىسى ەمەس، بۇل قالىپتى جاعداي»- دەسەدى ماماندار.
