كوپتىك جالعاۋى جالعانبايتىن سوزدەر
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - تىلىمىزدە كوپتىك جالعاۋى ورىندى- ورىنسىز جالعانا بەرەتىن تۇستار كوبەيىپ كەتتى. كەيبىرى ادەت بويىنشا قاتە جىبەرسە، ال كەيبىرەۋى ءسوزدىڭ مانىنە بويلاماي قاتەلەسەدى.
بۇگىنگى ماتەريالىمىزدا كوپتىك جالعاۋى جالعانبايتىن سوزدەرگە تالداۋ جاسايمىز.
1. قازىرگى تاڭدا «ءبىز» ءسوزىن «بىزدەر» دەپ قولدانۋشىلار كوپ. «ءبىز» ونسىز دا كوپتىك ماعىناعا يە. وعان تاعى دا كوپتىك جالعاۋىن جالعاۋدىڭ قاجەتى جوق.
2. «كوز» ءسوزى. بۇل ءسوز دە كوپتىك ماعىناعا يە. ونى «كوزدەر» دەۋدىڭ قاجەتى جوق. سەبەبى قالىپتاسقان تۇسىنىك بويىنشا ەكى كوز بولادى.
3. «بارلىق» ءسوزى. بارلىق سوزىندە دە كوپتىك ماعىنا بار. قاتە قولدانۋشىلار بۇل ءسوزدى «بارلىقتارى» دەپ ايتادى. بۇل دا - قاتە.
4. «بارشا» ءسوزى. «بارشالارىڭىزعا قايىرلى تاڭ!» دەگەندى ءجيى ەستيمىز. بۇل دا - دۇرىس ەمەس. دۇرىسى - «بارشاڭىزعا قايىرلى تاڭ!».
5. «حالىق، جۇرت» سوزدەرىنە كوپتىك جالعاۋىن جالعامايمىز. بۇل سوزدەر ونسىز كوپتىك ماعىناعا يە.
6. «كوپتەگەن، كوپ» سوزدەرىنەن كەيىن دە كوپتىك جالعاۋىن جالعامايمىز. مىسالى، كوپتەگەن قالالار، كوپ ادامدار دەگەن دۇرىس ەمەس. دۇرىسى - كوپتەگەن قالا، كوپ ادام.
7. «بىرنەشە، ءبىرتالاي، تالاي، ءبىراز، قانشاما، الدەنەشە، ءبىرسىپىرا، قىرۋار، مول، توپ، ءار ءتۇرلى، ءتۇرلى» سوزدەرىنەن كەيىن كەلگەن سوزگە دە كوپتىك جالعاۋىن جالعامايمىز. سەبەبى ونسىز دا كوپتىك ماعىناعا يە.
8. ءسوزدىڭ الدىنان سان ەسىم كەلگەندە دە كوپتىك جالعاۋىن جالعامايمىز. مىسالى، ون داپتەرلەر ەمەس، ون داپتەر نەمەسە ءجۇز وتباسىلار ەمەس ءجۇز وتباسى. بۇل جەردە ونسىز دا سانى كورسەتىلىپ تۇر، سوندىقتان كوپتىك جالعاۋدىڭ قاجەتى جوق.
9. ءسوزدىڭ الدىنان پايىزدىق كورسەتكىشتى كورسەتكەن كەزدە كوپتىك جالعاۋى جالعانبايدى. مىسالى، %55 ۇپايلار دەمەيمىز، %55 ۇپاي دەگەنىمىز دۇرىس.
Stan.kz