قازاقستاننىڭ كەلەشەك كەلبەتىنە قاتىستى ماسەلەلەردە بايسالدى اڭگىمە قاجەت - دارحان قىدىرالى
بۇل تۋرالى بۇگىن سەنات جانىنان قۇرىلعان «ۇلتتىق مۇددە» ديالوگ الاڭىنىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا دارحان قىدىرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«شىن مانىندە مۇنداي ديالوگ الاڭى كەرەك جانە ونىڭ «ۇلتتىق مۇددە» دەپ اتالۋى وتە ورىندى. ويتكەنى اركىمدە پليۋراليزم قاعيداتىمەن ءتۇرلى پىكىر بولۋى ءتيىس. ءبىر ءبارىمىزدىڭ ات بايلار التىن قازىعىمىز، ورتاق قۇندىلىعىمىز - ۇلتتىق مۇددە. قازىرگى گەوساياسي جاعداي دا، ەلىمىزدەگى احۋال دا سونى كورسەتىپ وتىر. سوزىمە كىرىسپەس بۇرىن قاڭتار وقيعاسىنا قاتىستى ءبىر اۋىز توقتالىپ كەتسەم بە دەيمىن. سەبەبى تاريحشى رەتىندە، جالپى قازىرگى توڭىرەگىمىزدەگى احۋالداردان دا جاقسى كورىپ وتىرمىز. توڭكەرىس، بيلىكتى كۇشتەپ باسىپ الۋ - جالپى ادام قۇقىقتارىنا ەڭ ۇلكەن قيانات، ادىلەتتىلىككە ەڭ ۇلكەن قيانات. ەگەر توڭكەرىس جۇزەگە اسقاندا، وندا ەلىمىز بىرىنشىدەن ارتقا كەتەتىن ەدى. ەكىنشىدەن، ەلدىڭ ابىرويىنا ۇلكەن نۇقسان كەلەر ەدى. جانە دە بۇل ۇلكەن سوزىلمالى دەرتكە اينالار ەدى. مىسالى، تۇركيادا ون جىل سايىن توڭكەرىس بولىپ تۇردى. ودان ەندى عانا قۇتىلىپ جاتىر. توڭكەرىسكە تويتارىس بەرۋ ارقىلى مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ دەموكراتيالىق قاعيداتتارعا، ساياسي رەفورمالارعا قانشالىقتى تاباندى كۇرەسەتىنىن ايقىنداپ بەردى. ونى كەشە جولداۋدا دا انىق اڭعاردىق، جولداۋ - ۇزاقمەرزىمدى قازاقستاننىڭ بولاشاعىن ايقىندايتىن ستراتەگيالىق قوعامعا قۇجات»، - دەدى دارحان قىدىرالى.
وسى ورايدا ول ەكى ماسەلەگە كوڭىل اۋدارتتى. «ءبىرىنشىسى - بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ماڭىزى. مەديا نەمەسە كوممۋنيكاتسيالىق قۇرالدار قازىرگى كەزەڭدە وتە ماڭىزدى. بۇگىندە زاڭ جوباسىنىڭ قاجەتتىلىگى تالاسسىز. ءسوز بوستاندىعى، ويدىڭ ەركىندىگى قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. مۇنى انىق سەزىنىپ جاتىرمىز. وتكىر وزەكتى ماتەريالدار وتە كوپ. ول ەلىمىزدىڭ رەفورمالارىنا ۇلكەن ۇلەس قوسادى دەپ سەنەمىن. ءبىر ايتاتىن نارسە، تاپسىرىستاردان نەمەسە باق- تاردا بەت جىرتىسۋدان مادەنيەتتىلىككە، بىلىمدىلىككە كوشسەك دەگەن وي. سەبەبى ءقازىر الەۋمەتتىك جەلى شىن مانىندە جەلوكپە ءسوزدىڭ ورتالىعىنا اينالىپ جاتادى. قوعامنىڭ ساياسيلانىپ بارا جاتقانى دا بەلگىلى. سوندىقتان بىزگە بۇل كەزەڭدە، جولايرىقتا بىلىكتىلىك، مادەنيەتتىلىك، ادىلەتتىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىك اسا ماڭىزدى دەپ ويلايمىن»، - دەدى ول.
ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، بۇگىنگى باس قوسۋ دا وسى ازاماتتىق قوعامنىڭ كورىنىسى. «مۇنى تۇراقتى جۇرگىزىلىپ تۇرسا دەپ ويلايمىن. بۇل جولداۋدى قولداۋ ەمەس، جولداۋدى تالداۋ جانە ونىڭ بولاشاعىن ايقىنداۋعا ۇلەس قوسادى. ويتكەنى بايسالدى اڭگىمە قازىرگى كەزەڭدە كەرەك. اسىرەسە، زيالى قاۋىمعا دەگەن سەنىمگە سەلكەۋ ءتۇستى. سوندىقتان جاڭا قازاقستاندا جاڭا زيالى ءوسىپ شىعۋى كەرەك. ول جالتاق ەمەس، جاعىمپاز ەمەس، جاڭا سەريالار بولۋى كەرەك. جاڭا ءسوز ايتىلۋى ءتيىس. بىزدە كوبىنە «ءورت ءسوندىرۋىشى» سەكىلدى پروبلەما شىقسا، سونى باسۋعا تىرىسامىز. ال شىن مانىندە قازاقستاننىڭ بولاشاعى قانداي بولادى، كەلەشەك كەلبەتى قالاي بولادى، ۇلتتىڭ بولمىسى قالاي قالىپتاسۋى كەرەك دەگەن ماسەلەلەردە بايسالدى اڭگىمە قاجەت. سوندىقتان بۇگىنگى اڭگىمە، ديالوگ الاڭى اتىنا زاتى ساي ۇلتتىق مۇددەگە قىزمەت ەتەتىن ۇلكەن مىنبەرگە اينالادى دەپ ويلايمىن. جانە دە سەناتتىڭ جانىنان قۇرىلۋى دا بۇعان مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەدى دارحان قىدىرالى.
اۆتور: مارلان جيەمباي
