ۋكرايناعا قارۋ- جاراق توننالاپ تاسىمالدانىپ جاتىر
پولشا، كانادا، ۇلى بريتانيا جانە امەريكا. سوڭعى ءبىر ايدا ۋكراينا اۋماعىنا، اسىرەسە، وسى ەلدەردىڭ ەڭ زاماناۋي قارۋ- جاراعى توننالاپ تاسىمالدانىپ جاتىر. ءوز كەزەگىندە كانادانىڭ اسكەري كولىك ۇشاعى دا وسى اپتادا ۋكرايناعا باعىت الدى.
ا ق ش بولسا 22-قاڭتاردا ۋكرايناعا 170 توننا قارۋ- جاراق پەن وق- ءدارىنى تاسىمالداپ ۇلگەردى. زەلەنسكي دە جاڭا جىلدان باستاپ ۋكراينا ارمياسىن بەكىتۋگە مىقتاپ كۇش سالىپ جاتىر. 2022 -جىلدان باستاپ ۋكراينادا اۋماقتىق قورعانىس تۋرالى زاڭ كۇشىنە ەندى. جاڭا زاڭ اياسىندا ءۇش جىل ىشىندە ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرىنىڭ سانىن 100000 كاسىبي قىزمەتكەرگە ارتتىرۋ سياقتى امبيتسيالىق جوسپارلاردى قامتيدى. ءوز كەزەگىندە قاراپايىم ۋكراينالىقتاردىڭ جەكە قارىزى ءبىر جىلدا 30 پروتسەنتكە ءبىر- اق كوتەرىلگەن. بۇل تۋرالى اشىق دەرەكتەر پلاتفورماسى مالىمدەيدى. اسىرەسە جەكە تۇلعالاردىڭ نەسيە بويىنشا بەرەشەگى 47 پروتسەنتكە ءوسىم كورسەتكەن ەكەن.
الەكساندر، كيەۆ قالاسىنىڭ تۇرعىنى:
- قالاي بولعاندا دا، الاڭداۋشىلىق بار. ەكى بالانىڭ اكەسى رەتىندە، ارينە، ۋايىمدايمىز. كەز كەلگەن ساتتە جينالۋعا تۋرا كەلەدى. ەرتەڭگە دەگەن سەنىمسىزدىك پەن جۇمىستان ايىرىلىپ قالامىن با دەگەن قاۋىپ تە بار.
كيەۆ مەرياسى تۇرعىنداردىڭ نازارىنا جارىلعىش زاتتاردان قورعايتىن كارتانى ۇسىندى. وندا جەر استى كەڭىستىگىندەگى باسپانا، تۇرعىن ۇيلەردىڭ جەرتولەلەرى، جەر استى اۆتوتۇراقتارىنىڭ مەكەن جايلارى كورسەتىلگەن. سونداي- اق اكىمشىلىك قالا تۇرعىندارىن تەحنوگەندىك، تابيعي جانە اسكەري سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردان قورعاۋ ماقساتىندا ازاماتتىق قورعانىس قۇرىلىمدارىنىڭ قورىن قۇردى.
- قورقىنىش بار ويتكەنى قالاداعى اسكەري ادامداردىڭ سانى بىردەن ارتتى. ۇشاق ۇشسا ۇرەيلەنەتىن بولدىق.
- ارينە الاڭدايمىز. ەرتەڭ نە بولارىن ەشكىم بىلمەيدى. وقيعانىڭ شىن ءمانىن تۇسىنبەيمىز، سوندىقتان قورقىشىن باسىم.
4-اقپاندا ەل بويىنشا اۋماقتىق قورعانىستىڭ سەنىم تەلەفونى ىسكە قوسىلدى. «جەدەل جەلىگە» قوڭىراۋ شالۋ ارقىلى ۋكراينا ازاماتتارى اۋماقتىق قورعانىس كۇشتەرىنىڭ بولىمشەلەرىنە كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتكە قالاي بارۋعا بولاتىنىن انىقتاپ بىلە الادى. اتاپ ءوتۋ كەرەك، ۋكراينادا وتكەن جىلى ايەل ادامدار دا اسكەري قىزمەتكە تۇرۋعا مىندەتتەلدى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن مىڭنان استام قىز- كەلىنشەك اسكەري قىزمەتكە تىركەلۋگە نيەت تانىتقان.
ايتا كەتەيىك، ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى قىرعيقاباقتىڭ سالدارى ەڭ الدىمەن ۋكراينا ەكونوميكاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزدى. ەلدەگى ونەركاسىپتىك ينفلياتسيا كولەمى 62 پروتسەنتكە جەتىپ، 25 جىل بۇرىنعى رەكوردتى جاڭارتتى. سوڭعى ەكى اپتادان بەرى ۋكراينانىڭ ءتول اقشاسى - گريۆنا قۇنسىزدانىپ جاتىر. ساۋدا ناتيجەسى بويىنشا ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ قۇنى 5 پروتسەنتكە تومەندەگەن. اپتا باسىنان بەرى ەلدە جانار- جاعارماي مەن ازىق- تۇلىكتىڭ باعاسى كوتەرىلدى. ۋكراينانىڭ قور نارىعى دا 2022 -جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ايتارلىقتاي قۇلدىرادى. جالپى دوللارمەن نوميناتسيالانعان ۋكراينالىق ەۋرووبليگاتسيالار 2022 -جىلدىڭ باسىنان بەرى ورتاشا ەسەپپەن 8 پروتسەنتكە ارزاندادى.
الەكساندر سيرەنكو، ۋكراينا مۇناي نارىعىنىڭ ساراپشىسى:
- ەنەرگيا كوزدەرى مەن مۇناي ونىمدەرىنە تاۋەلدى تاۋارلاردىڭ باعاسى ءبىر ورىندا تۇرمايدى، بۇل - زاڭدىلىق. باعا بىرىنە كوتەرىلگەنگە، قالعانى دا ارتا بەرەدى. سوڭعى ەكى- ءۇش ايدا دۇكەندەردەگى ونىمدەردىڭ 10-20 پروتسەنتى سوندا قىمباتتاپ كەتكەن. مۇنىڭ ءبارى قىمبات ەنەرگيا مەن وتىننىڭ سالدارى، وعان ۋكراينانىڭ سوعىس كەزىندەگى مۇشكىل جاعدايىن قوسىڭىز.
سوعىستىڭ سالقىنى سەزىلە باستاعاننان بەرى زەلەنسكي بيىك مىنبەردەن جاڭا ساياسي وداق تۋرالى ويىن اشىق جەتكىزدى. ۋكراينا، پولشا، ۇلى بريتانيا: ەۋروپاداعى ساياسي ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا فورماتى جاقىن ۋاقىتتا جۇزەگە اسۋى مۇمكىن. ۇكىمەت باسشىسى دەنيس شمىگال ءۇش ەلدىڭ جاڭا اليانسى - ايماقتىق قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتەدى دەپ تولىقتىرادى. دەي تۇرعانمەن ۋكراينانىڭ ءبىر توپ ساياسي ساراپشىلارى مۇنداي وداق رەسەي- ۋكراينا اراسىنداعى شيەلەنىستى ارتتىرا ءتۇسۋى مۇمكىن، - دەپ قاۋىپتەنەدى.
اندرەي بودروۆ، ساياسي ساراپشى:
- ۇلى بريتانيا، پولشا جانە ۋكراينا ساياسي ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە كەلسە، اۋماقتىق اسكەريلەردىڭ سانى ەسەلەپ ارتادى. مۇندا بازالار، اسكەري بولىمدەر جانە قارۋدىڭ سانى كۇرت ارتادى. بۇل البەتتە، ماسكەۋ- كيەۆ اراسىنداعى سۋىق قاتىناستى ودان ءارى كۇشەيتە تۇسپەك.
www.24.kz
