كوروناۆيرۋس: د د ۇ پاندەميانى توقتاتا الاتىن ءۇش فاكتوردى اتادى
الەمدەگى جانە قازاقستانداعى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي جانە ۆاكسينالاۋ شارالارى تۋرالى قازاقپارات ساراپشىسىنىڭ ماتەريالىنان وقي الاسىزدار.
كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 19 ميلليوننان اسقان مەملەكەتتەر قاتارىنا ا ق ش، ءۇندىستان جانە برازيليا كىرەدى. سونىڭ ىشىندە، اقش ۆيرۋس جۇقتىرعاندار مەن قايتىس بولعاندار سانى بويىنشا كوش باستاپ تۇر.
بۇل ەلدە قازىرگى تاڭدا ىندەت جۇقتىرعاندار سانى 76 ميلليونعا جۋىقتاسا، قايتىس بولعاندار سانى 897 مىڭعا جەتكەن. ىندەت جۇقتىرعاندار سانى بويىنشا ەكىنشى ورىندا ءۇندىستان مەملەكەتى تۇر. بۇل ەلدە COVID-19 انىقتالعان جاعدايلار سانى 42 ميلليونعا جۋىقتاعان، ال ۆيرۋس جۇقتىرۋ سالدارىنان قايتىس بولعاندار سانى 500 مىڭنان اسقان.
COVID-19 جۇقتىرعاندار سانى بويىنشا برازيليا ءۇشىنشى ورىندا، بۇل ەلدە 26107894 ادام ۆيرۋس جۇقتىرعان، ونىڭ ىشىندە 630 مىڭ ادام دۇنيەدەن وتكەن.
بۇگىنگى كۇنگى جاعداي بويىنشا، فرانسيادا COVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرۋدىڭ 20147341 جاعدايى تىركەلگەن. بۇل جالپى جۇقتىرعانداردىڭ %5,18 ىن قۇرايدى. وكىنىشكە قاراي، بۇگىندە فرانسيا ەلىندە 131852 ادام قايتىس بولدى، ءولىم-ءجىتىم %0.65 دى قۇرايدى.
فرانسيا بۇكىل الەمدە جۇقتىرعان ادامدار سانى بويىنشا 4-ورىندا. بۇگىنگى تاڭدا فرانسيادا توتەنشە جاعداي رەجيمى ەنگىزىلدى جانە ۇكىمەت كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا ءتۇرىنىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋدا.
پاندەميانى توقتاتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن فاكتورلار
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەۋروپالىق ايماقتىق بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى دوكتور حانس كليۋد ەۋروپا ايماعىندا سوڭعى اپتادا كوۆيد ينفەكتسياسىنىڭ 12 ميلليون جاڭا جاعدايى تىركەلگەنىن ايتتى.
حانس كليۋدىڭ مالىمدەۋىنشە، ەۋروپا ەلدەرىندە COVID-19 كوروناۆيرۋسىنىڭ تارالۋىن باقىلاۋعا الۋعا جانە ءتىپتى پاندەميانى توقتاتۋعا ەرەكشە مۇمكىندىك بار. ونىڭ ايتۋىنشا، ەۋروپادا كوروناۆيرۋستان قايتىس بولعاندار سانى ازايعان.
سونداي-اق، ءۇش فاكتورعا بايلانىستى پاندەميانى توقتاتۋ مۇمكىندىگى بار. ولار حالىقتى ۆاكسينالاۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى جانە بۇرىن اۋىرعان ادامداردىڭ كوپتىگى، ۆيرۋستىڭ جىلى مەزگىلدە ازىراق تارالۋ بەيىمدىلىگى جانە وميكرون شتامىنىڭ اۋىر اۋرۋ تۋدىرماۋى.
ۇلى بريتانيا ەلىندە كوروناۆيرۋ جۇقتىرۋدىڭ 17607832 جاعدايى تىركەلدى. بۇل جالپى جۇقتىرعانداردىڭ %4,53- ىن قۇرايدى.
وكىنىشكە قاراي، بۇگىندە ۇلى بريتانيا ەلىندە 157730 ادام قايتىس بولدى، ءولىم-ءجىتىم %0.90- دى قۇرايدى. ۇلى بريتانيا بۇكىل الەمدە ۆيرۋس جۇقتىرعان ادامدار سانى بويىنشا 5-ورىندا. رەسەيدە ۆيرۋس جۇقتىرۋدىڭ 12284564 جاعدايى تىركەلدى. بۇل جالپى جۇقتىرعانداردىڭ %3,16 ىن قۇرايدى.
بۇگىندە رەسەيدە 333357 ادام قايتىس بولدى، ءولىم-ءجىتىم %2.71 دى قۇرايدى. 10390732 ادام ۆيرۋستان تولىق ەمدەلدى. رەسەي بۇكىل الەمدە جۇقتىرعان ادامدار سانى بويىنشا 6-شى ورىندا.
تۇركيادا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار 11940695 ادامعا جەتكەن بار. ولاردىڭ 11173406 ى ساۋىعىپ، 88064 ءى قايتىس بولدى. بۇل جالپى جۇقتىرعانداردىڭ %3,07 دى قۇرايدى. وكىنىشكە قاراي، بۇگىندە تۇركيادا 88064 ادام قايتىس بولدى، ءولىم-ءجىتىم %0.74 دى قۇرايدى. 11173406 ادام ۆيرۋستان تولىق ەمدەلدى، قالپىنا كەلتىرۋ %93.57 دى قۇرايدى.
تۇركيا بۇكىل الەمدە ۆيرۋس جۇقتىرعان ادامدار سانى بويىنشا 7-ورىندا.
يتاليادا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان ادامدار سانى 348701 جەتتى. بۇل جۇقتىرعانداردىڭ جالپى سانىنىڭ %2,92 ىن قۇرايدى. بۇگىندە يتاليادا 147734 ادام قايتىس بولدى، ءولىم-ءجىتىم %1.30 دى قۇرايدى. 8872737 ادام ۆيرۋستان تولىق ەمدەلدى، يتاليا بۇكىل الەمدە جۇقتىرعان ادامدار سانى بويىنشا 8-ورىندا ورنالاسقان.
گەرمانيادا كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋدىڭ 10543318 جاعدايى تىركەلدى. بۇل جالپى جۇقتىرعانداردىڭ %2,71 ىن قۇرايدى. گەرمانيادا وسى ۋاقىتقا دەيىن 119069 ادام قايتىس بولدى، ءولىم-ءجىتىم %1.13 دى قۇرايدى. ال، 7953200 ادام ۆيرۋستان تولىق ەمدەلدى، قالپىنا كەلتىرۋ %75.43 دى قۇرايدى.
گەرمانيا بۇكىل الەمدە ۆيرۋس جۇقتىرعان ادامدار سانى بويىنشا 9-شى ورىندا.
الەم ەلدەرىندە ۆاكتسينالاۋ قالاي ءجۇرىپ جاتىر
«Our world in data» زەرتتەۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگىنشە، بۇگىندە الەم حالقىنىڭ %61,2 ى COVID-19 ۆاكتسيناسىنىڭ كەم دەگەندە ءبىر دوزاسىن العان. ال، دۇنيەجۇزى بويىنشا 10 ميلليارد دوزا قولدانىلعان. قازىرگى تاڭدا كۇنىنە 20,72 ميلليون دوزا ەگىلەدى.
تابىسى تومەن ەلدەردەگى ادامداردىڭ تەك %10 ى عانا كەم دەگەندە ءبىر دوزانى قابىلداعان. تومەندەگى دياگراممادا الەم بويىنشا ۆاكسينانىڭ تەك ءبىرىنشى دوزاسىن العاندار مەن تولىقتاي ۆاكتسيناتسيالانعان مەملەكەتتەردىڭ دەرەكتەرى پايىزبەن كورسەتىلگەن. دياگرامما بويىنشا، الەم بويىنشا تولىقتاي ۆاكتسينا العان ەلدەردىڭ ءتىزىمى كورسەتىلگەن. ولاردىڭ ۇشتىگىندە اراب امىرلىگى، پورتۋگاليا جانە كۋبا مەملەكەتتەرى بار.
اراب امىرلىگىندە حالىقتىڭ %99 ى ۆاكتسينانىڭ العاشقى دوزاسىن العان بولسا، پورتۋگاليادا- %94 ى، كۋبادا حالىقتىڭ %93 ىنا ءبىرىنشى دوزاسى ەگىلگەن. ال، حالقىنىڭ ەڭ از بولىگى ۆاكتسينا العان ەلدەر قاتارىندا ەگيپەت، ەفيوپيا جانە نيگەريا ەلدەرى تۇر.
سونداي- اق، جوعارىداعى كەستەگە COVID-19 قارسى كۇندىلىكتى ۆاكتسيناسىنىڭ ەگىلەتىن دوزاسى كورسەتىلگەن. ولاردىڭ ۇشتىگىندە ءۇندىستان، ا ق ش جانە برازيليا مەملەكەتتەرى ورنالاسقان.
ەلىمىزدەگى ەپيدجاعداي
قازاقستاندا وتكەن تاۋلىكتە 6678 ادامنان كوروناۆيرۋس ىندەتى راستالعان. ال 13374 ادام كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان جازىلىپ شىققان. 4- اقپانداعى مالىمەت بويىنشا 120059 ادام كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان (118880 ك ۆ ي+ جانە 1179 ك ۆ ي- ) ەمدەلۋدە.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، قازىرگى تاڭدا كوروناۆيرۋستەن ەمدەلىپ جاتقان 450 ادامنىڭ جاعدايى اۋىر. سونداي-اق، بۇگىنگى كۇنى كوروناۆيرۋسقا قارسى ءى كومپونەنتىن 9221794 ادام، Ⅱ كومپونەنتىن 8793354 ادام ەكپە سالدىرعان.
وڭىرلەر بويىنشا ناقتى دەرەكتەر تومەندەگى كەستەدە كورسەتىلگەن. ەپيداحۋالدى باعالاۋ ماتريتساسى بويىنشا «قىزىل» ايماقتا نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارى، اتىراۋ، الماتى، اقتوبە، اقمولا، شىعىس قازاقستان، باتىس قازاقستان، قاراعاندى، قوستاناي، پاۆلودار، سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى ورنالاسقان.
«سارى» ايماقتا شىمكەنت قالاسى، جامبىل، ماڭعىستاۋ وبلىستارى تۇر.
ال، «جاسىل» ايماقتا تەك قىزىلوردا جانە تۇركىستان وبلىستارى بار.
ايتا كەتەيىك، ەلىمىزدە 4- اقپانداعى جاعداي بويىنشا 1705540 ادام ريەۆاكتسيناتسيادان وتكەن. ونىڭ ىشىندە 135373 ادام مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى بولسا، 238568 ادام 60 جاستان اسقان ادامدار.
