گەگەل مەن بابەل كىم؟
گەورگ گەگەل - نەمىس فيلوسوفى جانە ويشىلى
گەورگ ۆيلگەلم فريدريح گەگەل 1770 -جىلى 27-تامىزدا شتۋتگارت قالاسىندا جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ول ءبىرىنشى دارەجەلى ءبىلىم العان. گەگەلدىڭ اكەسى بالاسىن وقىتۋ ءۇشىن اقشاسى مەن كۇشىن اياماعان.
گەگەل مەكتەپتى جاقسى كوردى جانە سىنىپتاعى ەڭ جاقسى وقۋشى سانالدى.
1788 - 1793 تيۋبينگەن تەولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلوسوفيالىق جانە تەولوگيالىق كۋرستارىن تىڭداپ، ماگيسترلىك ديسسەرتاتسياسىن قورعادى. ءوز كۋرستاستارىنان ىشىندە شەللينگپەن جانە گەلدەرلينمەن تاتۋ بولدى. ولارمەن بىرگە فرانسۋز توڭكەرىسىنىڭ يدەياسىمەن شۇعىلدانعان ستۋدەنتتىك ساياسي كلۋبتىڭ مۇشەسى بولدى.
1793 -جىلى ءدىن ءىلىمى كانديداتىنىڭ تولىق كۋرسىن اياقتاۋ بارىسىندا گەگەل جاقسى قابىلەتتى بولعانىمەن، باسقالاردان ەشقانداي ايىرماشىلىعى جوق، سوزدە وزات ەمەس تە، فيلوسوفيانىڭ مۇعالىمى اتالا الادى دەگەن اتتەستات العان.
العاشىندا گەگەل تاربيەشى بولىپ، اۋقاتتى ازاماتتاردىڭ بالالارىن وقىتتى. الايدا، كەيىنىرەك جاس جىگىت اكەسى قايتىس بولعاننان كەيىن العان مۇراسى وعان ءارتۇرلى نەمىس ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە اكادەميالىق قىزمەتكە كوڭىل بولۋگە مۇمكىندىك بەردى. يەنا، گەيدەلبەرگ، بەرلين قالالارىندا جۇمىس ىستەدى. گەگەل 1831 -جىلى بەرليندە تىرىسقاق ەپيدەمياسى كەزىندە قايتىس بولدى.
گەگەل نەمىس كلاسسيكالىق فيلوسوفياسىنىڭ ەڭ جارقىن وكىلى بولىپ سانالادى. ونىڭ شىعارمالارى فيلوسوفيالىق ويدىڭ شىڭىنا جاتادى جانە عىلىمنىڭ نەگىزى مەن ىرگەتاسى رەتىندە قازىرگى ۋنيۆەرسيتەتتەردە وقىتىلادى. ول نەمىس فيلوسوفى، نەمىس كلاسسيكالىق فيلوسوفياسىنىڭ جانە رومانتيزم فيلوسوفياسىنىڭ نەگىزدەۋشىسى، يوھانن گوتتليب فيحتە جانە فريدريح ۆيلگەلم يوزەف شەللينگپەن بىرگە نەمىس يدەاليزمىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى سانالادى.
يسااك بابەل – ك س ر و جازۋشىسى
يسااك بابەل 1894 -جىلى 12-شىلدەدە ودەسسادا ەۆرەي كوپەسىنىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ول 1913 -جىلى وقۋ كەزىندە ءوزىنىڭ العاشقى «كونە شلويمە» اتتى شىعارماسىن جاريالادى. شاعىن اڭگىمە ۇلىنىڭ شوقىنۋ راسىمىنەن ءوتۋ تۋرالى شەشىمىنە شىداي الماي ءوز-وزىنە قول جۇمساعان كارى جارتىلاي ەسسىز ەۆرەيدىڭ تراگەدياسىن قىسقاشا سۋرەتتەيدى.
1918 -جىلى بابەل ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسىپ، سول جەردەن قاشىپ، پەتروگرادقا ورالىپ، چ ك-نىڭ شەتەل بولىمىنە اۋدارماشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. وسى كەزەڭدە ونىڭ ءومىرباياندارى «نوۆايا جيزن» گازەتىندە جاريالانىپ، 1920 -جىلى بابەل اسكەري ءتىلشى رەتىندە ازامات سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىسى بولا الدى.
وسى ۋاقىتتاعى ەستەلىكتەر ك س ر و-داعى بابەلدىڭ ەڭ تانىمال شىعارماسى - «كونارميا» اڭگىمەلەر جيناعىنىڭ نەگىزى بولدى. «كونارميا» 1920 -جىلى جاريالاندى.
1920 -جىلداردىڭ ورتاسىندا بابەل ءوزىنىڭ ەكىنشى ۇلكەن جۇمىسى - ودەسسا حيكايالارى سيكلىمەن جۇمىس ىستەي باستادى، ول وقىرمانعا قاراقشى ميشكا ياپونچيك - بەنيا كريكتىڭ ادەبي نۇسقاسىن ۇسىندى.
ول ءبىرقاتار سەناريلەردىڭ اۆتورى. 1925 -جىلى شىلدەدە «تۇز» سەناريىن جازدى (ءوزىنىڭ اتتاس اڭگىمەسى بويىنشا). ودان كەيىن «ەۆرەي باقىتى» (1925)، «قاڭعىباس جۇلدىزدار» (1926)، «بەنيا كريك» (1927)، «قىتاي ديىرمەنى» (1928)، «ۇشقىشتار» (1935) فيلمدەرىنىڭ سەناريلەرى جازىلدى.
بابەل سونىمەن قاتار نيكولاي وستروۆسكيدىڭ «بولات قالاي شىڭدالعان» رومانىنىڭ جانە ۆسيەۆولود باگريسكيدىڭ «وپاناس تۋرالى وي» پوەماسىنىڭ فيلمگە بەيىمدەلۋىمەن جۇمىس ىستەدى. 1935 -جىلى سەرگەي ەيزەنشتەينمەن بىرگە «بەجىن شالعىنى» كارتيناسىنىڭ سەناريىن جازدى، كەيىن ول «يدەولوگيالىق تەرىس» دەپ تىيىم سالىنىپ، جويىلدى.
1939 -جىلى مامىردا بابەل سول كەزدەگى ستاندارتتى ايىپپەن - انتيسوۆەتتىك جانە تەرروريستىك ارەكەتپەن قاماۋعا الىندى. 1940 -جىلى قاڭتاردا اتىلدى.
اقپارات دەرەككوزى: massaget.kz
