الەمدەگى ەڭ كەدەي ەلدەر

ادامزاتتىڭ قالىپتى ءومىر ءسۇرۋى تەك تابىس كولەمى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ءومىر سۇرۋگە قاجەتتى باسپانا، ازىق-تۇلىك، ىدىس-اياق نەمەسە ءدارى-دارمەك پايدالانۋ مۇمكىندىگى بولسا، كەيبىر ەلدەردە ءبىر قاراعاندا تابيعي بولىپ كورىنەتىن بۇل جاعدايلار جاسالماعان.

مىسالى، وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساراپشىلارى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، الەم حالقىنىڭ 76 پايىزى (5,5 ميللياردتان استام ادام) تۇراتىن الەمدەگى 103 ەلدىڭ 26,5 پايىز (1,46 ميلليارد) ازاماتى كەدەيلىك شەگىندە ءومىر سۇرەدى.

ەڭ كەدەي ەلدەر نەگىزىنەن اۆتوريتارلىق رەجيمدەر، تۇراقتى اسكەري قاقتىعىستار، دامىماعان ەكونوميكا، جالپى سىبايلاس جەمقورلىق، قىلمىس، ەكولوگيالىق قيىندىقتار جانە باسقا دا كوپتەگەن پروبلەمالار ۇستەمدىك ەتەتىن افريكادا ورنالاسقان.

دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا جان باسىنا شاققانداعى ج ءى ءو جىلىنا 1025 دوللاردان تومەن ەلدەردى وتە كەدەي ەلدەر قاتارىنا جاتقىزۋعا بولادى. الەمنىڭ ەڭ باي ەلدەرىندە بۇل كورسەتكىش 12475 دوللاردان اسادى.

حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ رەسمي دەرەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ، ساتىپ الۋ قابىلەتى بويىنشا جان باسىنا شاققانداعى ج ءىءو دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ، 2021-جىلى انىقتالعان الەمدەگى ەڭ كەدەي ەلدەردىڭ رەيتينگىن ۇسىنىپ وتىرمىز.

ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى

ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى (و ا ر) 2021-جىلى الەمدەگى ەڭ كەدەي ەل دەپ تانىلدى. بۇرىنعى فرانسۋز وتارى 1960-جىلى تاۋەلسىزدىك الدى، ءبىراق جىلدار بويى ەلدى اسكەري قاقتىعىستار، توڭكەرىستەر جانە ەلدىڭ دامۋىنا تەرىس اسەر ەتكەن ءارتۇرلى قارۋلى توپتار باسقاردى. 4,8 ميلليون حالقى بار رەسپۋبليكادا تابيعي رەسۋرستاردىڭ، التىننىڭ، الماستىڭ، مۇنايدىڭ مولدىعىنا قاراماستان، كوپتەگەن جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوشەدە تۇرۋعا ءماجبۇر.

كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى

كونگو حالقىنىڭ سانى 85,5 ميلليونعا جۋىق. بۇل كورشى و ا ر- مەن سالىستىرعاندا 16 ەسە كوپ جانە ەل كەدەيلىك بويىنشا الەمدە ەكىنشى ورىندا تۇر. ونىڭ باستى سەبەبى - ءارى اسكەري، ءارى ساياسي توڭكەرىس. ءتىپتى وراسان زور پايدالى قازبالار كەن ورىندارى مەملەكەتكە ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە كومەكتەسپەيدى. بۇگىنگە دەيىن جۇيەلى سىبايلاس جەمقورلىق، قىلمىس، بيلىك ءۇشىن كۇرەس جويىلعان جوق.

بۋرۋندي

11,4 ميلليونعا جۋىق حالقى بار شىعىس افريكاداعى بۋرۋندي الەمدەگى ەڭ كەدەي ءۇشىنشى ەل. بريتاندىقتار 200 جىل بۇرىن مەملەكەتتەن كەتكەننەن كەيىن ەل بەلگيانىڭ ىقپالىنا ءتۇسىپ، 1962-جىلى عانا رەسمي تۇردە تاۋەلسىزدىك الدى. ج ءى ءو- ءنىڭ 40 پايىزدان استامىن اۋىل شارۋاشىلىعى، نەگىزىنەن، شاي مەن كوفە ەكسپورتى ارقىلى وندىرەدى. مەملەكەتتىڭ ينفراقۇرىلىمى ناشار، ءبىلىم مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرىنە قول جەتىمدىلىك شەكتەۋلى. تابىسى تومەن ادامدار اشتىقتان زارداپ شەگەدى.

ليبەريا

4,9 ميلليون حالقى بار ليبەريا باتىس افريكادا ورنالاسقان جانە ايماقتاعى ەڭ كەدەي ەل. 1847-جىلى امەريكادان تاۋەلسىزدىك العان مەملەكەت بيلىك ءۇشىن كۇرەس پەن 100000 ادامنىڭ ءومىرىن قيعان ازاماتتىق سوعىستاردىڭ سالدارىنان حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتە المادى. بۇگىندە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قولداۋىمەن ەلدەگى ساياسي جاعداي تۇراقتالعانىمەن، كۇيرەگەن ەكونوميكا وتە باياۋ قالپىنا كەلىپ جاتىر.

نيگەريا

22,8 ميلليوننان استام حالقى بار افريكانىڭ تاعى ءبىر ەلى - نيگەريا الەمدەگى ەڭ كەدەي بەس ەلدىڭ رەيتينگىن قورىتىندىلادى. بۇل مەملەكەت 1960-جىلى فرانسۋز وتارىنان شىعىپ، ءوز تاۋەلسىزدىگىن الدى. ەل اۋماعىنىڭ 80 پايىزىن ساحارا ءشولى الىپ جاتىر.

رەيتينگتىڭ بۇرىنعى كوشباسشىلارى سياقتى، ەل تاريحى كوپتەگەن اسكەري توڭكەرىستەرمەن، ساياسي قۇلدىقپەن جانە قاقتىعىستارمەن قاتار ءوتتى. نيگەريانىڭ جالپى ىشكى ءونىمى جان باسىنا شاققاندا 1153 دوللاردى قۇرايدى. ايتپاقشى، بۇل ەلدە ۋران مەن مۇنايدىڭ وراسان زور قورى بار.

massaget.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى