ەرلان سايروۆ: شەكارا شەتىندەگى كاتونقاراعاي، مارقاكول، تارباعاتاي اۋداندارىن قايتا اشۋ كەرەك
ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ VI وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم- جومارت توقايەۆ شەكارالىق اۋدانداردى دامىتۋ باعدارلاماسىن دايىنداۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.
«شەكارا ماڭىن بوس قالدىرۋعا بولمايدى. بۇل - ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تىكەلەي قاتىسى بار ماسەلە. ونى جۇيەلى تۇردە شەشۋ قاجەت. قوماقتى قاراجات كەرەك بولادى. ۇكىمەتكە مۇنى جان- جاقتى قاراستىرىپ، شەكارالاس ايماقتاردى دامىتۋ جونىندە ۇسىنىس ەنگىزۋدى تاپسىرامىن»، - دەدى پرەزيدەنت.
وسى پروبلەمانى ۇلتتىق كەڭەس قۇرامىندا ءجۇرىپ بەلسەندى كوتەرگەن ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ قازاقپارات تىلشىسىنە اتالمىش تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ تۋرالى يدەيالارىن ايتتى.
«بۇگىن دۇنيەجۇزىندە وتە كۇردەلى گەوساياسي پروتسەس بولىپ جاتىر. ءىرى- ءىرى مەملەكەتتەردىڭ اراسىندا كەيبىر كەلىسپەۋشىلىكتەر بار. سونىمەن بىرگە ادامزات باسقا ءبىر گەوساياسي، گەوەوكونوميكالىق فورماتسياعا ءوتىپ بارا جاتىر. سونىڭ ءبارى ءبىزدىڭ سىرتقى، ىشكى شەكارالارىمىزدى نىعايتۋدى تالاپ ەتەدى. وسى تۇرعىداعى ەڭ نەگىزگى ماسەلە - شەكارالىق ايماقتارداعى اۋدانداردىڭ الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق دامۋىن شاپشاڭداتۋ. ءاربىر مەملەكەتتىڭ ەڭ نەگىزگى كاپيتالى - ادام. ادامدار عانا مەملەكەتتىڭ «ماتەريالدىق يممۋنيتەتى» بولا الادى. شەكارادا حالىق بولعاندا عانا ونىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بار. سوندىقتان ءبىز ەڭ ءبىرىنشى شەكارالىق اۋداندارعا ادام رەسۋرسىن شوعىرلاندىرۋىمىز كەرەك»، - دەيدى دەپۋتات.
ءماجىلىس وكىلى شەكارالىق اۋدانداردىڭ جاعدايىمەن ارنايى بارىپ تانىسقان كەزدە بىرنەشە جۇيەلىك پروبلەمالارعا كۋا بولعانىن ايتادى.
«مىسالى، شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ وڭتۇستىك بولىگىندەگى بۇرىنعى كاتونقاراعاي، مارقاكول، تارباعاتاي اۋداندارىنان حالىق توقتاۋسىز كوشىپ جاتىر. سول جاققا حالىقتى قايتادان اپارىپ، تۇراتىنداي جاعداي جاساۋ كەرەك. ول ءۇشىن سول جاققا ادامدار تۇراتىنداي ەتىپ ەكونوميكالىق جاعداي جاساپ، ينفراقۇرىلىمىن قالىپقا كەلتىرۋ قاجەت. مىسالى، كۇرشىم اۋدانىنداعى جاۋعاشتى، زايسانداعى ۇيدەنە، تارباعاتايداعى قاندىسۋ جانە قارعىبا بوگەتتەرىنىڭ ءبارى اپاتتىق جاعدايدا تۇر. سولاردى جوندەۋ كەرەك»، - دەيدى ول.
ۇلتتىق كەڭەس مۇشەسى شەكارالىق اۋداندارداعى كوشتىڭ باعىتىن كەرى بۇرۋ ءۇشىن زاماناۋي يگىلىكتەردىڭ ءبارىن اۋىلعا ورناتۋ كەرەكتىگىن اتادى.
«قازىر شەكارالىق اۋدانداردا ينتەرنەت جوق. قىتايدىڭ ۇيالى بايلانىسى عانا ىستەپ تۇر. مىنە وسىنى قالىپقا كەلتىرۋ كەرەك. ونداي اۋدانداردىڭ ءبارىن قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق ايماعىنا قايتادان ەنگىزۋ كەرەك. ياعني، ولار قايتادان وتاندىق تەلەۆيدەنيەنى كورىپ، قازاقستاننىڭ ۇيالى وپەراتورلارىنىڭ قىزمەتىن تۇتىنۋى كەرەك. جول سالۋ دا وزەكتى ماسەلە. جەرگىلىكتى جولداردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ، اسفالت توسەپ بەرۋ قاجەت. سودان كەيىن ول جاققا ادامداردى كوشىرۋ ءۇشىن ۇيلەردى كوپتەپ سالىپ، شەتەلدەن كەلگەن اعايىندارىمىزدى تۇرعىزۋ ماسەلەسىن قاراستىرعان دۇرىس دەپ ويلايمىن. ەڭ نەگىزگىسى - كەزىندە جابىلىپ قالعان كاتونقاراعاي، مارقاكول، تارباعاتاي اۋداندارىن قايتا اشۋ كەرەك»، - دەدى ەرلان سايروۆ.
اۆتور: ەسىمجان ناقتىباي
