قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلار تۇركيادان ورالدى

نۇرسۇلتان نازاربايەۆ اتىنداعى حالىقارالىق اۋەجايدىڭ چارتەرلىك رەيستەر توقتايتىن الاڭى. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قايتا- قايتا كوككە قاراپ، قۇلاقتارىن توسىپ، 4000 شاقىرىمنان استام ارالىقتى ەڭسەرىپ كەلە جاتقان مي-8 تىكۇشاقتارىن ىزدەيدى.

قىزمەتتىك فورما كيىپ، قازىقتاي قاتقان مامانداردىڭ اراسىندا قولىنا شار مەن گۇل ۇستاعان بالالارىن جەتەكتەپ بىرنەشە انا ءجۇر. ءبارىنىڭ كۇتىپ تۇرعانى - ەكى اپتا بۇرىن تۇركياداعى ءورتتى سوندىرىسۋگە اتتانعان قۇتقارۋشىلار ەكيپاجى. جۋرناليستەر اراداعى بوس ۋاقىتتى پايدالانىپ، قۇتقارۋشىلاردىڭ جۇبايلارىن ەپتەپ اڭگىمەگە تارتتى.

«جولداسىم تۇركياعا ەلىمىزدىڭ اتىنان ۇلكەن ميسسيا ورىنداۋعا - ءورت سوندىرۋگە كەتتى. ارينە، ءۇي- ىشىمىزبەن اماندىقتارىن تىلەپ وتىردىق. بالالار ۋايىمدادى. ۇنەمى حابارلاسىپ، حال- جاعدايلارىن ءبىلىپ تۇردىق. ءبىر جاعىنان وتاعامىزدىڭ باۋىرلاس ەلگە قازاقستاننىڭ اتىنان بارىپ، ءورت ءسوندىرىپ قايتقانىن، بەرىلگەن تاپسىرمانى ابىرويمەن اتقارىپ ورالعانىن ماقتان تۇتامىز. تۇركياداعى ءورتتى سوندىرۋگە باراتىندارىن العاش ەستىگەندە ۋايىم بولدى. ويتكەنى وندا ۇلكەن اپات بولىپ جاتقانىن كورىپ- ءبىلىپ وتىردىق. ءبىراق مەملەكەت الدىنداعى قىزمەتتىك بورىشى بولعاندىقتان، جولداسىم ءوزى نيەتتى بولعاندىقتان، اماندىق تىلەپ، جىبەردىك. 2006 -جىلدان بەرى وسى سالادا قىزمەت ەتىپ كەلەدى. ەكى بالامىز بار. ۇلدارى دا اكەلەرىن ماقتان تۇتادى. اكەگە قاراپ ۇل وسەدى عوي. ەرتەڭ ولار دا اكەسىنىڭ جولىن قۋىپ جاتسا ەش قارسى بولمايمىن. ويتكەنى جولداسىمنىڭ ماماندىعىن ماقتان تۇتامىن»، - دەدى اسەت جىلقايداروۆ ەسىمدى ەكيپاج وفيتسەرىنىڭ جۇبايى ءاليا جىلقايداروۆا.

«اكەمدى ساعىندىم. كورمەگەنىمىزگە ەكى اپتا بولدى. ولار تۇركياعا ءورت سوندىرۋگە كەتتى. اكەممەن ۆيدەوبايلانىس ارقىلى حابارلاسىپ تۇردىق. ءوزى شارشاپ جۇرسە دە، ءبىزدىڭ حالىمىزدى كوپ سۇرادى»، - دەيدى ءامينا قابدەن ەسىمدى بالاقاي.

ونىڭ اكەسى دە ەلگە امان ورالىپ، وتباسىمەن تابىستى. ەكيپاجدى ق ر توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋريي يلين مەن تۇركيانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجي قارسى الىپ، ميسسيانىڭ ءسات ورىندالۋىمەن قۇتتىقتادى.

«وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، بيىلعى جاز تۇركيادا وتە ىستىق بولدى. ورتالىق ازيانىڭ كوپ ەلىندە، سونىڭ ىشىندە قازاقستاندا دا سولاي بولىپ تۇر. ول جاقتا جويقىن ورتتەر تىركەلدى. ونى اۋىزدىقتاۋ ءۇشىن تۇركيا تارابى قوسىمشا كۇشتەر تارتتى. تۇركيا باسشىلىعى قازاقستانعا جۇگىنگەندىكتەن مەملەكەت باسشىسى كومەك كورسەتۋ ءۇشىن جەدەل توپ جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. كوپتەگەن ەلدەردەن ايىرماشىلىعىمىز - ءبىز بۇل كومەككە گۋمانيتارلىق سيپات بەرىپ، تەگىن كورسەتتىك. ياعني ءبىزدىڭ توپتىڭ بۇكىل شىعىنى قازاقستاننىڭ ءوز ەسەبىنەن تولەندى»، - دەدى يۋريي يلين ب ا ق وكىلدەرىن بەرگەن سۇحباتىندا.

ايتۋىنشا، تۇركياعا قازىر كومەك كورسەتىپ جاتقان ەلدەردىڭ كوبى كەلىسىمشارت نەگىزىندە جۇمىس ىستەۋدە.

«قازاۋە قۇتقارۋ» مەكەمەسىنىڭ تىكۇشاقتارى ءوز تاريحىندا ەڭ العاش رەت وسىنداي الىس ساپارعا شىعىپ تۇر. ساپاردىڭ ءبىر جاعى عانا 4 مىڭ شاقىرىمنان اسادى. ءبىزدىڭ ماماندار ول جاقتا اۋەدەن بارلاۋ جاساپ، ءورت سوندىرۋگە قاتىستى. ءبىز جىبەرگەن ەكى تىكۇشاق بىرنەشە كۇننىڭ ىشىندە جالىننىڭ ۇستىنەن 300 توننادان استام سۋ توكتى. ەلدەگى جاعدايدى ەسكەرە كەلىپ، ەكيپاجدى قازاقستان اۋماعىندا جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ەلگە قايتارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. قازاقستاننىڭ وزىندە دە قازىر ايتارلىقتاي كۇردەلى جاعداي قالىپتاسىپ وتىر. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى دالا، ورمان ءورتىن سوندىرۋگە «قازاۋە قۇتقارۋ» مەكەمەسىنىڭ تىكۇشاقتارىن پايدالانىپ جاتىرمىز. قازىر ونداعى جاعداي باقىلاۋدا»، - دەدى توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى.

سونداي- اق، ول قازاقستاندىق قۇتقارۋشىلاردىڭ بۇعان دەيىن دە ەل اۋماعىنان شىعىپ، ىرگەلەس ەلدەرگە وسى تەكتەس كومەكتەر كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى.

«قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا جوعالعان تۋريستەردى ىزدەۋگە كومەكتەسىپ، قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن كەزىمىز بولعان. ال بۇل جولى ماماندار بىرنەشە ەلدىڭ اۋە كەڭىستىگىن كەسىپ ءوتىپ كومەك كورسەتىپ تۇرعانىمىز ءبىرىنشى رەت دەۋگە بولادى. رەسەيدىڭ، ازەربايجان مەن گرۋزيانىڭ اۋماعىنان ءوتىپ بارىپ تۇركياعا جەتتى. مەملەكەت باسشىسى تۇركياعا بارىپ قايتقان ەكيپاجعا العىسىن ءبىلدىردى. كەلەشەكتە ولاردىڭ بۇل ەرلىگى ەسكەرۋسىز قالمايدى دەپ ويلايمىن. ءوز تارابىمىزدان ىشكى بۇيرىقتارمەن ەرەكشە كوزگە تۇسكەن قىزمەتكەرلەردى ماراپتتايمىز»، - دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

يۋريي يليننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تاريحىندا حالىقارالىق ميسسيا اياسىندا تۇركياعا وسىمەن ەكىنشى رەت كومەك كورسەتىلىپ وتىر.

«1996 -جىلى يزميردە بولعان جەر سىلكىنىسىندە قۇتقارۋ جۇمىستارىنا كومەكتەسكەنبىز. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتتەر اراسىنداعى قارىم- قاتىناسقا بايلانىستى. ەگەر اپات بولعان ەل كومەك سۇراسا، قازاقستان نە قۇتقارۋشىلار جىبەرەدى نەمەسە گۋمانيتارلىق كومەك تۇرىندە جاردەم بەرەدى. بيىل قازاقستان باۋىرلاس تاجىكستان جانە قىرعىز رەسپۋبليكالارىنا ايتارلىق قوماقتى قاراجات شىعىنداي وتىرىپ، گۋمانيتارلىق كومەك بەردى»، - دەيدى يۋريي يلين.

تۇركيا ەلشىسى قازاستاندىق ەكيپاجعا بۇكىل وتانداستارى اتىنان العىس ايتتى.

«بيىل قۇرعاقشىلىقتىڭ كەسىرىنەن ءىرى ءورت بولدى. شىلدەنىڭ ورتاسىندا 200-دەن استام ءورت وشاعى تىركەلدى. وكىنىشكە قاراي، سوڭعى ءورت وشاقتارىندا 180 مىڭ فۋتبول الاڭىنا تەڭ اۋماق وتقا وراندى. ارينە، تۇركيا وسى ورتتەردىڭ كوبىن باۋىرلاس جانە دوس پەيىلدى ەلدەردىڭ كومەگىنىڭ ارقاسىندا وشىرە الدى. دوستىق پەن تۋىستىق وسىنداي قيىن ساتتەردە سىنالادى. قازاقستاننىڭ وسى كەزەڭدە باۋىرلاس ەل رەتىندە كورسەتكەن كومەگى تۇركيا ءۇشىن وتە ماڭىزدى. تۇركيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى رەتىندە ءوز اتىمنان، تۇركيا حالقىنىڭ اتىنان قازاقستاندىق ەكيپاجعا، ونداعى قىزمەتكەرلەردىڭ وتباسىلارىنا اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن العىس ايتقىم كەلەدى. ءوزارا كومەك ەكى ەل اراسىندا كەلەشەكتە دە جالعاسادى. تۇركيادا دا قازاقستانعا ءاردايىم كومەك قولىن سوزۋعا دايىن»، - دەدى تۇركيانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجي.

تۇركيادان كەلگەن ەكيپاجدىڭ قۇرامىنداعى جەدەل توپتىڭ وفيتسەرى اسەت جىلقايداروۆ بۇل ساپاردان وزدەرىنە ماڭىزدى تاجىريبە جيناپ قايتقانىن ايتتى.

«پرەزيدەنت قاسىم- جومارت توقايەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 7 - تامىز كۇنى ق ر توتەنشە جاعداي مينيسترلىگىنىڭ 2 تىكۇشاعىمەن 16 قۇتقارۋشى گۋمانيتارلىق كومەك اياسىندا تۇركياداعى ءورتتى سوندىرۋگە شىققانبىز. سول توپتىڭ قۇرامىندا مەن دە بارمىن. جەدەل توپ ونداعى دالامان اۋدانىندا شوعىرلانىپ، ءورت ءسوندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. شامامەن 80 رەت اۋەگە كوتەرىلىپ، ورتكە 300 توننادان استام سۋ توكتىك. حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ميسسياعا قاتىسۋ ارقىلى ۇلكەن تاجىريبە جينادىق دەۋگە بولادى. تەڭىزدىڭ ۇستىنەن تىكۇشاقپەن ءوتۋدىڭ ءوزى ۇشقىشتارىمىزعا ءبىر سىناق بولدى. سول سىنقتان ءساتتى ءوتىپ، كاسىبي دەڭگەيلەرىن ارتتىرىپ قايتتى. تۇركيا - ورتكە قارسى اۆياتسيانى ۇتىمدى پايدالاناتىن ەلدەردىڭ ءبىرى. ءبىر ورتكە ءبىر مەزەتتە 8-9 تىكۇشاق جۇمىلدىرۋى مۇمكىن. اسىپ بارا جاتقان ايىرماشىلىعى جوق. بىزدە دە اۋەدەن ءورت ءسوندىرۋ جولعا قويىلعان»، - دەيدى ەكيپاج مۇشەسى.

ەسكە سالساق، پرەزيدەنت قاسىم- جومارت توقايەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا تۇركياداعى ورمان ورتتەرىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن حالىقارالىق ساپارعا اتتانعان بولاتىن. ەكيپاج قۇرامىنداعى 16 ادام بۇگىن ەلگە ءدىن امان ورالىپ وتىر.

اۆتور: ەسىمجان ناقتىباي

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى