قازاقستان كونستيتۋتسياسىندا مىندەتتى ۆاكسينا تۋرالى نە ايتىلعان؟
قازاقپارات ءتىلشىسى ادىلەت مينيسترلىگىنە جۇرت تاراپىنان ءجيى تۋىنداپ جۇرگەن ساۋالداردى قويعان بولاتىن.
نازارلارىڭىزعا قۇزىرلى ورگاننىڭ جاۋابىن ۇسىنىپ وتىرمىز.
سۇراق:
- انتيۆاكسەرلەر كونستيتۋتسيا بويىنشا ۆاكسينانى قابىلداۋ نەمەسە ودان باس تارتۋ ءار ادامنىڭ ءوز ەركىندەگى شارۋا ەكەنىن ايتىپ ءجۇر. جالپى اتا زاڭىمىزدا ناقتى ۆاكسينالاۋعا قاتىستى ارنايى باپتار، تاراۋلار بار ما؟ بار بولسا، اتاساڭىز. جوق بولسا، انتيۆاكسەرلەر العا تارتىپ جۇرگەن تاڭداۋ قۇقىعى قاي باپتاردا كوزدەلگەن؟
جاۋاپ:
- كونستيتۋتسيادا ناقتى ۆاكسيناتسيالاۋعا قاتىستى باپتار جوق. الايدا، قۇجاتتىڭ 29-بابى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ قۇقىعىن كوزدەيتىنىن اتاپ وتەمىز. وسى قۇقىقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەت قابىلداۋى ءتيىس شارالاردىڭ ءبىرى، ينفەكسيالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋىن الدىن الۋ بولىپ تابىلادى. ينفەكسيالىق اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋى مەن تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى كودەكسپەن شەكتەۋ ءىس-شارالارىن، ونىڭ ىشىندە كارانتيندى (ياعني سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى، سانيتاريالىق-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار) ەنگىزۋگە جول بەرىلگەن.
سۇراق:
- دەنساۋلىق تۋرالى كودەكستە «مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەرى جوق، ق ر اۋماعىندا تۇراقتى تۇراتىن جەكە تۇلعالار ينفەكسيالىق جانە پارازيتتىك اۋرۋلارعا قارسى ەكپەلەردى الۋعا مىندەتتى» ەكەنى ايتىلعان. (85-بابىنىڭ 4- جانە 8-تارماقتارى) ەلىمىزدە كەز كەلگەن قۇجاتتىڭ زاڭدىق كۇشى كونستيتۋتسيادان تومەن تۇراتىنىن العا تارتۋشىلار، كودەكستىڭ اتالعان بابى ازاماتتاردىڭ ەركى مەن بوستاندىعى تۋرالى نورمالارعا قايشى دەپ وتىر. ولاي ەمەس ەكەنىن قاراپايىم تىلمەن قالاي تۇسىندىرۋگە بولادى؟
جاۋاپ:
- باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەردىڭ ۆاكسينالاۋ جايلى تالابى مەملەكەتتىڭ ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قولايلى قورشاعان ورتانى قورعاۋدى ماقسات ەتىپ قوياتىنى تۋرالى كونستيتۋتسيالىق نورماعا سايكەس كەلەدى (كونستيتۋتسيانىڭ 31-بابى). وسىلايشا، باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەردىڭ تالابى قوعامدىق دەنساۋلىقتى قورعاۋعا باعىتتالعان.
سۇراق:
- مىندەتتى ۆاكسينالاۋدىڭ زاڭدى ەكەنىن ايتۋشىلار كونستيتۋتسيانىڭ 31-بابىندا «مەملەكەت ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋى مەن دەنساۋلىعىنا قولايلى اينالاداعى ورتانى قورعاۋدى ماقسات ەتىپ قويادى» دەپ جازىلعانىن العا تارتىپ وتىر. مەملەكەت بۇل «ماقساتتى ورىنداۋ ءۇشىن ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيادا كورسەتىلگەن وزگە قۇقىقتارىن شەكتەۋگە قۇقىلى ەكەنى تۋرالى ايتىلعان باپ بار ما؟ بۇل نورمانىڭ قاجەت كەزدە ازاماتتاردىڭ تاڭداۋ ەركىن شەكتەۋگە پارمەندى ەكەنىن تۇسىنىكتى تىلمەن قالاي دالەلدەر ەدىڭىز؟ اتالعان نورما ازاماتتاردىڭ ەركى مەن بوستاندىعىنا كەپىلدىك بەرەتىن كونستيتۋتسيا نورمالارىنان نەسىمەن پارمەندى؟
جاۋاپ:
- قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 39-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سايكەس ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماقساتىندا قاجەتتى شامادا عانا جانە تەك زاڭمەن شەكتەلۋى مۇمكىن.
دەمەك، كونستيتۋتسيا ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا كەپىلدىك بەرە وتىرىپ، ولاردى زاڭدا قاراستىرىلعان دارەجەدە شەكتەۋ مۇمكىن ەكەندىگىن قاراستىرادى.
سۇراق:
- ۆاكسيناعا مىندەتتەۋ ادام قۇقىعىن بۇزۋ ەمەس ەكەنىن قاراپايىم تىلمەن، تۇرمىستىق مىسالدارمەن ءتۇسىندىرىپ بەرىڭىزشى.
جاۋاپ:
- كونستيتۋتسيا (29-باپ) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ قۇقىعىن كوزدەيتىنىن اتاپ وتەمىز. وسى قۇقىقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەت قابىلداۋى ءتيىس شارالاردىڭ ءبىرى، ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋىن الدىن الۋ بولىپ تابىلادى. ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ پايدا بولۋى مەن تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكسپەن شەكتەۋ ءىس-شارالارىن، ونىڭ ىشىندە كارانتيندى (ياعني سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى، سانيتاريالىق-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار) ەنگىزۋگە جول بەرىلگەن.
سۇراق:
- ۆاكسينا الماعان قىزمەتكەر جۇمىس بەرۋشىنى جۇمىستان شەتتەتكەنى ءۇشىن سوتقا بەرسە، جۇمىس بەرۋشى قانداي زاڭنامالىق نورمالاردى العا تارتىپ قورعانا الادى؟ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سەرىك شاپكەنوۆ مەملەكەتتىك باس سانيتار دارىگەردىڭ قاۋلىسى بويىنشا، جۇمىس بەرۋشى مىندەتتى ۆاكسينالاۋعا جاتاتىن قىزمەتكەر ەكپە الماسا، ونى جۇمىستان قۋا المايتىنىن، ءبىراق ورنىنا ۆاكسينا العان ادام تارتۋ ارقىلى ايلىعىن ساقتاماي وتىرىپ جۇمىستان شەتتەتە الاتىنىن مالىمدەدى. بۇلاي شەتتەتۋ قانداي زاڭنامالىق نورمادا جازىلعان؟ شەتتەتۋ مەرزىمىنىڭ ءدالىزى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن بە؟
جاۋاپ:
- «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستىڭ 104-بابىنىڭ 4-تارماعىنا سايكەس باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەردىڭ قاۋلىسى مىندەتتى تۇردە ورىندالۋعا جاتادى. ەڭبەك كودەكسىنىڭ 48-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سايكەس جۇمىس بەرۋشى نەمەسە قابىلداۋشى تاراپ ءتيىستى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اكتىلەرى نەگىزىندە جۇمىسكەردى، جىبەرۋشى تاراپتىڭ جۇمىسكەرىن جۇمىستان شەتتەتۋگە مىندەتتى.
