كليماتتىڭ وزگەرۋى جەردىڭ ءوسىن وزگەرتتى
قىتاي عىلىم اكادەمياسى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى وسىنداي قورىتىندىعا كەلدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Geophysical Research Letters جۋرنالىندا جاريالاندى.
ماماندار جەردىڭ گراۆيتاتسيالىق ءورىسىن زەرتتەۋگە باعىتتالعان GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) سپۋتنيكتىك ميسسياسىنىڭ كومەگىمەن الىنعان دەرەكتەردى تالدادى. مۇزدىقتار ەرىگەن كەزدە ماسسا قايتا بولىنەدى، بۇل پلانەتانىڭ اينالۋىنا جانە ونىڭ ءوسىنىڭ ورنالاسۋىنا اسەر ەتەدى. مۇنى جەر بەتىنىڭ ءارتۇرلى نۇكتەلەرىندەگى اۋىرلىق كۇشىن ولشەۋ ارقىلى بايقاۋعا بولادى.
پوليۋستىڭ جىلجۋى جەر يادروسىنىڭ سىرتقى قاباتىنداعى گەولوگيالىق بەلسەندىلىككە، سونداي- اق مۇزدىقتار مەن جەر استى سۋلارى سياقتى قۇرلىقتاعى سۋ كولەمىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن.
عالىمدار مۇزدىقتاردىڭ ەرۋىنە بايلانىستى پوليۋستەردىڭ وڭتۇستىك باعىتتان شىعىسقا قاراي جىلجىعانىن انىقتادى. 1995 -جىلدان 2020 -جىلعا دەيىن درەيف جىلدامدىعى 1981-1995 -جىلدارمەن سالىستىرعاندا 17 ەسە ءوستى.
زەرتتەۋ مالىمەتتەرى پوليارلىق ايماقتاردا مۇزدىڭ ەرۋى پوليۋستەردىڭ جىلجۋىنا ۇلكەن ىقپال ەتەتىندىگىن كورسەتەدى. مۇنداي وزگەرىستەر ميلليسەكۋندتىق شكالا بويىنشا كۇننىڭ ۇزاقتىعىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن.
stan.kz
