الەم حالقى ۆاكسيناتسياعا ءۇمىت ارتىپ وتىر - ەپيدەميولوگ-دارىگەر

بۇكىل الەم قاۋىپتى ۆيرۋسپەن كۇرەسۋدە ۆاكسيناتسيا ءادىسىن قولدانۋدا. قازاقپارات ءتىلشىسى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەپيدەميولوگ- دارىگەرى مارال قادىرمەن سۇحباتتاسىپ، وڭىردە تۇرعىنداردى جاپپاي ۆاكسيناتسيالاۋ جۇمىستارى قالاي ۇيىمداستىرىلىپ جاتقانىن ءبىلدى.

- قاۋىپتى ۆيرۋستى جەڭۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى ۆاكسينا دەگەن پىكىرمەن كەلىسەسىز بە؟

- كوروناۆيرۋستى جۇقتىرۋ كورسەتكىشى كوكتەمدە ارتقانىن كورىپ وتىرمىز. وسى جاعدايعا بايلانىستى بۇكىل الەمدەگى نەگىزگى كۇرەسۋ ءادىسى - ۆاكسيناتسيا. ۆاكسيناتسيا بويىنشا ماڭعىستاۋ وڭىرىندە دە ۇيىمداستىرۋ شارالارى ءوتىپ جاتىر. الەمدە 37 ۆاكسينا ءوندىرىلىپ جاتقان بولسا، ونىڭ سەگىزى تولىقتاي قولدانىسقا بەرىلدى. سونىڭ ىشىندە رەسەيدە وندىرىلگەن «سپۋتنيك V» ۆاكسيناسىن ماڭعىستاۋ وڭىرىندە اقپان ايىنان باستاپ قولدانىپ باستادىق.

- ماڭعىستاۋدا حالىقتى جاپپاي ۆاكسيناتسيالاۋ جۇمىستارى قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟

- بۇگىندە الەم حالقى وسى پروفيلاكتيكالىق ءادىس رەتىندە ۆاكسيناتسيادان ءۇمىت كۇتىپ وتىر. سوندىقتان الدىن الۋ شارالارىنىڭ ىشىندەگى ۆاكسيناتسيالاۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. ءبىرىنشى كەزەكتە ۆاكسينامەن وسى ينفەكسياعا تاۋەكەل توپتارى قامتىلدى. اتاپ ايتقاندا، ەڭ الدىمەن، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى، ونىڭ ىشىندە قابىلداۋ ءبولىمى، جەدەل جاردەم، جۇقپالى اۋرۋلار، رەانيماتسيالىق بولىمشەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ەكپە سالىنا باستادى. ودان كەيىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە، مۇعالىمدەرگە ۆاكسيناتسيالاۋ جۇرگىزىلدى. بۇگىندە ماڭعىستاۋدا 6000 استام ادام ۆاكسينانىڭ ءبىرىنشى كومپونەنتىن السا، 1000 عا جۋىق ادام ەكىنشى كومپونەنتىن الدى.

- جالپى ۆاكسينا ادام اعزاسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

- ۆاكسينانى «انتيگەن» دەپ ەسەپتەيمىز. ياعني، انتيگەندى سالعان كەزدە ادام اعزاسىنداعى يممۋن جۇيەسى جۇمىس ىستەي باستايدى. سىرتتان كەلگەن انتيگەنگە قاراما-قارسى ورگانيزم ءوزى كۇرەسە باستايدى. ميدان باستاپ بىرنەشە جاۋاپتى ورگاندار انتيگەنمەن كۇرەس كەزىندە ادام اعزاسىندا انتيدەنە نەمەسە يممۋنوگلوبۋليندەردى ءتۇزىپ شىعارادى. ادام اعزاسىنا كەلىپ تۇسكەن ۆيرۋستى ءوزىنىڭ قۋاتىمەن جويۋ ارقىلى ادامدى جۇقپالى اۋرۋدان ساقتاپ قالادى.

- ەكپە سالدىرۋدىڭ ەرەجەسى قانداي؟

- «سپۋتنيك V» ۆاكسيناسى بارلىق ۆيرۋستى ينفەكسيالارعا قارسى ۆاكسينالار سياقتى السىرەتىلگەن ءولى ۆاكسيناعا جاتادى. ونىڭ ارنايى ساقتالۋ تەمپەراتۋراسى - 18 گرادۋستان تومەن بولۋعا ءتيىس. ماڭعىستاۋداعى ۆاكسينالار دا بارلىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاي وتىرىپ، قالا، اۋداندارعا جەتكىزىلىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا ەگۋ كابينەتتەرىنىڭ جاساقتالۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلۋدە. ۆاكسينانىڭ ەرەكشەلىگى 18 جاستان اسقان ادامدار ەگىلۋى ءتيىس. ارينە، ۆاكسينانى سالۋعا بولمايتىن مەديتسينالىق كورسەتكىشتەرى بار ادامدار بولادى. ەگۋ كابينەتىندەگى دارىگەرلەر كەلگەن تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن الدىمەن تەكسەرىپ وتىر. سودان كەيىن عانا ەگىلۋگە رۇقسات بەرىلەدى. ەگىلۋگە رۇقسات العان تۇرعىندى ارنايى وقىتىلعان، ۆاكسينا سالۋعا رۇقسات قاعازى بار ماماندار قابىلداپ، ەكپە سالادى.

- وبلىستا ۆاكسينا العاندار اراسىندا كەرى رەاكسيالار بايقالدى ما؟

- وسىعان دەيىن ەگىلگەن 6000-نان استام ادامنان اسقىنۋ بايقالعان جوق. ەگىلۋدەن كەيىن جالپى جانە جەرگىلىكتى رەاكسيالار بولادى. ول ەكپە سالعان جەردىڭ قىزارۋى، باس اينالۋ، السىزدىك، دەنە قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋى. 3 كۇن ىشىندە ۆاكسينا العان ادام قالپىنا كەلەدى. قازىرگى تاڭدا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنعا قويىپ وتىرعان ۆاكسيناتسيا ءادىسىن ماڭعىستاۋ تۇرعىندارىن مۇمكىندىگىنشە تولىق الۋعا شاقىرامىن. سىزدەرگە قىزمەت كورسەتۋگە ءبىزدىڭ وڭىرىمىزدە اشىلعان بارلىق ەگپە ەگۋ پۋكنتتارى قىزمەت كورسەتۋگە دايىن.

- سۇحباتىڭىزعا راقمەت!

اۆتور: قاراكوز مارات

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى