قازاقستاندىق ۆاكسينا قالاي شىعارىلادى - فوتورەپورتاج
ينستيتۋتتىڭ قالاي جۇمىس ىستەپ، ادام ءومىرىن قۇتقارا الاتىن وتاندىق پرەپاراتتىڭ قانداي ەڭبەكپەن ءوندىرىلىپ جاتقانى تۋرالى «قازاقپارات» اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ارنايى ماتەريالىنان وقي الاسىز.
قازاقستاندا شىعارىلعان ۆاكسينانىڭ 50 مىڭ دوزا كولەمىندەگى العاشقى پارتياسى 25 ساۋىردەن كەيىن قولجەتىمدى بولادى. ۆاكسينا ازىرگە بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي- زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قابىرعاسىندا شىعارىلىپ جاتىر. بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي- زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكورى كۇنسۇلۋ زاكاريا ۆاكسينانىڭ 50 مىڭ دوزاسى 25 مىڭ ادامعا ەكپە جساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن مالىمدەدى. ۆاكسينالاۋ ەكى كەزەڭمەن جۇرگىزىلەدى: اۋەلى ءبىرىنشى كومپونەنت ەنگىزىلىپ، ەكىنشى دوزامەن قايتالاپ ەگۋ 21-تاۋلىكتە جۇرگىزىلەدى. بۇگىندە بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى ع ز ي مەن «س ك- فارماتسيا» اراسىندا ۆاكسينانىڭ 2 ميلليون دوزاسىن جەتكىزۋ جونىندە كەلىسىم بار. ۆاكسينا ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋ ءۇشىن قازاقستان اۋماعىندا ولاردىڭ ءوندىرىسىن وسىرۋگە بولاتىن الاڭدار تاڭدالادى.
ع ز ي بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى تۋرالى
جۋرناليستەر ارنايى پرەسس-تۋر كەزىندە بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى ينستيتۋتىنىڭ (ب ق پ ع ز ي) جۇمىسىمەن تانىستى. بۇل مەكەمەگە كەز كەلگەن ادام كىرە المايدى. ب ق پ ع ز ي - ستراتەگيالىق، ارنايى ءتارتىپتى ۇستاناتىن نىسان. ينستيتۋت جامبىل وبلىسىنىڭ قورداي اۋدانىنداعى گۆاردەيسكيي كەنتىندە، ق ر قورعانىس مينيسترلىگىنە قاراستى وتار قىرقىنشى اسكەري بازانىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان.
نىساندى ق ر ءى ءى م «جامبىل وبلىسى بويىنشا مامانداندىرىلعان كۇزەت قىزمەتى باسقارماسى» م م-نىڭ بولىمشەسى كۇزەتىپ وتىر. ينستيتۋتتىڭ جۇمىسىنا ۇقك جامبىل وبلىسىنداعى دەپارتامەنتى جەتەكشىلىك ەتۋدە. ب ق پ ع ز ي اسا قاۋىپتى ينفەكسيالار پاتوگەندەرىمەن جۇمىس ىستەۋگە رۇقساتى بار. مۇندا اسا قاۋىپتى ينفەكسيالارمەن جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ ەكىنشى جانە ءۇشىنشى دەڭگەيلەرىنىڭ زەرتحانالارى ورنالاسقان. بۇگىندە ينستيتۋتتا 214 ادام ەڭبەك ەتىپ، 13 زەرتحانا جۇمىس ىستەر وتىر. جالپى العاندا، عىلىمي- زەرتتەۋ ينستيتۋتى جىل سايىن قاۋىپتى جانە اسا قاۋىپتى ينفەكسيالارعا قارسى 27 ميلليون استام دوزانى سونىڭ ىشىندە شەتەلدەرگە دە جەتكىزىپ بەرىپ وتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ۆەتەريناريا ءۇشىن ۆاكسينا، تەست- جۇيەلەر جانە بيوپرەپاراتتاردىڭ 67 اتاۋى ءوندىرىلىپ، ەنگىزىلگەن.
«ۆەتەرينارلىق ۆاكسينا شىعارىلاتىن جەلىلەردە دەنساۋلىق ساقتاۋعا ارنالعان ۆاكسينالاردى شىعارۋعا بولمايدى. ونىڭ بەلگىلى ءبىر نورمالارى مەن قاتاڭ ەرەجەلەرى بار. مەديتسينادا قولدانىلاتىن ۆاكسينالارعا قويىلاتىن تالاپتار الدەقايدا جوعارى»، - دەپ اقپاراتتاندىردى ءبىزدى ب ق پ ع ز ي باس ديرەكتور كۇنسۇلۋ زاكاريا.
وتاندىق ۆاكسينا قالاي ازىرلەنەدى
ۆاكسينا ءوندىرىسىنىڭ ءبىرىنشى
كەزەڭى جاسۋشا تەحنولوگياسى زەرتحاناسى. مۇندا كەز كەلگەن ۆاكسينا، سونىڭ ىشىندە COVID-19 ۆيرۋسىنا قارسى ۆاكسينا ءوندىرىسىنىڭ باستاپقى كەزەڭى بولىپ تابىلاتىن جاسۋشالىق جەلىنى كولەمدى كۋلتيۆاتسيالاۋ جۇرگىزىلەدى. ىستىق بولمەدە جاسۋشا وسىرىلەدى. عالىمداردىڭ تۇسىندىرۋىنشە، جاسۋشا ءتىرى نەگىز بولىپ تابىلادى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، ۆاكسينانى شىعارۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەڭدە جاسۋشالار ءوسىرىلۋى ءتيىس، ال جاسۋشادا ۆيرۋستار وسەتىنى بەلگىلى. اتالعان زەرتحانا ۆيرۋستى وسىرۋگە ارنالعان سۋبستراتتى ازىرلەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى.
«زەرتحانادا جاسۋشالار مادەنيەتى، دالىرەك ايتقاندا، ۆيرۋستىڭ وسۋىنە ارنالعان ۆەرو شىعارىلادى. ۆەرونى مايمىل - افريكالىق جاسىل مارتىشكانىڭ بۇيرەگىنەن الادى. قازىرگى كەزدە بۇل د د س ۇ سەرتيفيكاتىن الىپ، بارلىق تەكسەرىستەن وتكەن جانە ادامعا ارنالعان ۆاكسينالاردى ازىرلەۋگە قولدانىلا الاتىن جالعىز مادەنيەت. ءبىز ونى كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىنا قارسى قولدانىپ ءجۇرمىز»، - دەدى ع ز ي جاسۋشا تەحنولگياسى زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءازيز ناحانوۆ.
زەرتحانانىڭ نەگىزگى مىندەتى - ۆيرۋستىڭ كوبەيۋىنە سەپتىگىن تيگىزەتىن جاعداي قۇرۋ.
«جاسۋشالاردىڭ وسۋىنە 37 گرادۋس تەمپەراتۋرا قاجەت. بۇل - ءتىرى ورگانيزمدەر. اينالدىرىلمالى ىدىستاردا ۆەرو جاسۋشالارىنىڭ مادەنيەتى ورنالاسقان. ولار ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالدى. ولار مۇندا ءوسىرىلىپ، جينالادى. جاسۋشالار ماسسا جيناعان سوڭ، ءبىز بۇل ىدىستاردى ۆيرۋستى ءوسىرۋ ءۇشىن جىبەرەمىز»، - دەپ ناقتىلادى عالىم.
ۆاكسينانى ءوندىرۋ ءۇشىن، كوپ ۆيرۋستى ءوسىرۋ قاجەت. عالىمنىڭ ايتۋىنشا، ول ءۇشىن بۇل ۆيرۋستى «تاماقتاندىرۋ» قاجەت.
«ۆيرۋسقا جەكە گەنەتيكالىق پرەپاراتىن دامىتۋ ءۇشىن ءتىرى اعزا قاجەت. ۆيرۋس ءتىرى اعزاسىز وسپەيدى، ماسەلەن، ول باكتەريا سەكىلدى قانداي دا ءبىر ورتادا وسە المايدى. ۆەرو ۇزاق جىلدار بويى ساقتالا الادى. ۆەرو سۇيىق ازوت جاعدايىندا (مينۋس 196 گرادۋس) 20-30 جىل تۇرا الادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ءا. ناحانوۆ.
جانۋارلارعا وتكىزىلگەن سىناق: انتيدەنەلەر 8-ايدان استام ۋاقىت ساقتالىپ وتىر. اينۇر نۇرپەيىسوۆانىڭ ع ز ي تەحنولوگيالار مەن پرەپاراتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ جۇمىس ىستەگەنىنە 8 ايدان استى. كوروناۆيرۋسقا قارسى قازاقستاندىق ۆاكسينانىڭ العاشقى كلينيكالىق سىناقتارى عىلىمي- تاجىريبەلىك بيولوگيالىق كلينيكادا جۇرگىزىلگەن. قىزمەتكەردىڭ بايانداۋىنشا، مۇندا وتاندىق ۆاكسينانىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن يممۋندىلىعىن انىقتاۋعا باعىتتالعان كلينيكاالدى زەرتتەۋلەر زەرتحاناداعى جانۋارلار-اق تىشقاندار، تەڭىز شوشقالارى، ەگەۋقۇيرىقتار، كۇزەندەر مەن رەزۋس- ماكاكالارعا جۇرگىزىلدى.
