ءتۇر-تۇستەردى ولشەۋگە بولا ما؟
تۇستەردى قابىلداعان كەزدە كورۋ سەزىمىندەگى وزگەرىستەردى دۇرىس ءتۇسىنۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ءتۇر-ءتۇستىڭ تابيعاتىن بىلگەن ءجون. ماسەلەن، بولمە جىلى نەمەسە سۋىق ەكەنىن ءبىلۋ ءۇشىن تەمپەراتۋراسىن انىقتاۋعا تىرىسامىز. ونى ولشەۋدىڭ ءتۇرلى جولدارى بار. ال ءتۇر-ءتۇستى ولشەۋگە بولا ما؟
ءيا، ولشەۋگە دە، ءدال انىقتاۋعا دا بولادى. ءتۇر-ءتۇس ولشەمىنىڭ ەتالونى رەتىندە ءارتۇرلى بويالعان ۇلگىلەر مەن ءتۇرلى ءتۇستى ساۋلەلەردى پايدالانادى.
ەگەر ءتۇر-ءتۇستىڭ مولشەرىن انىقتاۋعا ءارتۇرلى تۇسكە بويالعان ۇلگى- ەتالوندار قولدانىلسا، ءبىز ولاردىڭ جۇيەسىن پايدالانعانىمىز. ال ەگەر ولاردى ولشەۋگە ءارتۇرلى رەڭكتى ساۋلەلەردىڭ قوسىلىستارى ارقىلى ولشەم جۇرگىزىلسە، وندا ءبىز ولشەم رەتىندە كولوريمەتريالىق جۇيەنى قولدانعانىمىز.
بۇل ەكى ءادىس تە جەكە-دارا دامىپ، بەلگىلى دارەجەدە ءوز باعالارىن العان، ءىس جۇزىندە كوبىرەك قولدانىلىپ جۇرگەن توپتاستىرۋ جۇيەلەرى. قازىرگى كەزدە ولارعا كولوريمەتريالىق ءمان بەرىلىپ، وندىرىستە كەڭىنەن پايدالانىلىپ كەلەدى.
ءتۇر-تۇستەردى ەتالون بويىنشا توپتاستىرۋ ءادىسىنىڭ ءوندىرىستىڭ ءار سالاسىندا ءمانى بار. ەتالون- ۇلگىلەر ارقىلى ماتا، پلاستماسسا جانە باسقا زاتتاردىڭ رەڭكتەرى انىقتالىپ، بوياۋلارى تاڭدالادى، ءتۇر-تۇستەرىنە قاراي ىرىكتەلەدى. مۇنداي ەتالوندار، اسىرەسە پوليگرافيادا كوپ قولدانىلادى. ءبىراق بۇل ءادىس ءتۇر-ءتۇس ساۋلەلەرىنىڭ كوزگە قانشالىقتى مولشەردە اسەر ەتەتىنىن بىلۋگە مۇمكىندىك بەرە المايدى.
عىلىمدا كوبىنە كولوريمەتريالىق ءادىس قولدانىلادى. كولوريمەتر دەگەن وپتيكالىق اسپاپ بار. ول ءتۇرلى ءتۇستى ساۋلەنى سالىستىرۋ ارقىلى ءتۇر-ءتۇستىڭ سان مولشەرىن بەلگىلەيدى. كولوريمەتردىڭ فوتوەلەكترلىك ءتۇرى تۇستەر مولشەرىن فوتوەلەمەنتتەر ارقىلى انىقتايدى. ادديتيۆتىك ارالاسۋ زاڭدىلىعىنا سۇيەنىپ، ستاندارتتى ءۇش ساۋلە - قىزىل، جاسىل، كوكتى پايدالانىپ، كولوريمەتردىڭ كومەگىمەن وزىمىزگە كەرەك ءتۇستىڭ ءوڭىن ەسەپتەپ شىعارۋعا بولادى.
كولوريمەتريالىق ءتۇر-ءتۇس ولشەمى ساۋلەلەردىڭ مولشەرىنە بايلانىستى ءۇش سانمەن سيپاتتالادى. ول ساندار ءتۇر-ءتۇس كوەففيتسيەنتى نەمەسە كوورليناتتارى دەپ اتالادى دا، ءتۇس اتاۋلارىنىڭ باس ارىپتەرىمەن (لاتىنشا R، Q، B) بەلگىلەنەدى.
كولوريمەتريالىق ءادىستىڭ ەڭ قاراپايىم تۇرىنە جوعارىدا ايتىلعان ءبىرىزدى ارالاسۋ جاتادى. اتاپ ايتقاندا، بۇل ءادىس ءتۇر-ءتۇستىڭ بىرنەشە ۇلگىسىن دوڭگەلەك بەتىنە ورنالاستىرىپ، ونى جىلدام اينالدىرعاندا ولاردىڭ ءبىر-بىرىنە ارالاسىپ كوزگە باسقا ءبىر ءتۇس بولىپ كورىنەدى. بۇلاي ىستەۋ كىمنىڭ بولسىن قولىنان كەلەدى.
ماسەلەن، مينۋتىنا 2000 رەت اينالاتىن دوڭگەلەكتىڭ بەتىندەگى ەكى-ءۇش ءتۇستىڭ ۇلگىلەرى ءبىر-بىرىنە ارالاسۋدان كوز الدىمىزدا ەكىنشى ءبىر ءتۇس پايدا بولادى، ونى ولشەۋ ءۇشىن نەگىزگى ءۇش ءتۇستىڭ ۇلگىلەرىمەن سالىستىرىپ قارايدى. ەگەر ولشەۋ ءۇشىن الىنعان ءتۇس پەن نەگىزگى ءۇش ءتۇستىڭ قوسىندىسى سايكەس كەلمەسە، وندا نەگىزگى ءۇش ءتۇستىڭ ارا قاتىناستارىن وزگەرتۋ ارقىلى ولاردى ءبىر-بىرىنە سايكەستەندىرۋگە بولادى.
ءتۇر-ءتۇستى ولشەيتىن كولوريمەتردەن بولەك كومپاراتور، سپەكتروفوتومەتر سىندى اسپاپتار دا بار.
massaget.kz
