كوروناۆيرۋستان كەيىن زياندى ادەتتەردەن اۋلاق بولعان ءجون - دارىگەر
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - كوروناۆيرۋس ينفەكتسيامەن اۋىراتىن ناۋقاستاردا السىزدىك، ۆەگەتاتيۆتى جۇيكە جۇيەسىنىڭ بۇزىلۋى جانە كوپتەگەن ءدارى-دارمەكتەردى قابىلداۋدان باۋىرعا، بۇيرەككە، اسقازان-ىشەك جولىنا تەرىس سالدار بايقالۋى مۇمكىن.
بۇل تۋرالى «مەدلاين» مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ پۋلمونولوگ دارىگەرى، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى كونستانتين گاركالوۆ ايتىپ بەردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، ودان دا باسقا اسقىنۋلار بولۋى مۇمكىن. كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاننان كەيىن جوعارى قان قىسىمىنان، ۇلكەن فيزيكالىق كۇش جۇمساۋدان، جىلىتۋ پروتسەدۋرالارىنان اۋلاق بولۋ كەرەك، شەكتەن تىس تاماقتانۋعا، اس قورىتۋ ورگاندارىنا اۋىرلىق تۇسىرۋگە بولمايدى، الكوگول مەن تەمەكىنى قايتادان قارقىندى تۇتىنۋعا بولمايدى.
«ماسكا رەجيمىن مىندەتتى تۇردە ساقتاۋ كەرەك، تۇتاس اعزا السىرەگەن كەزدە باسقا دا رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيا جۇقتىرۋ مۇمكىندىگىن ازايتۋ ءۇشىن ادام كوپ جينالاتىن جەرلەرگە بارماۋ كەرەك. جەتكىلىكتى دەمالىس جانە ۇيقى ادام اعزاسى ءۇشىن ەداۋىر پايدالى بولادى. سونىمەن قاتار، بەلسەندى ءومىر سالتىن ۇستانۋ، فيزيكالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ، قانىق ۇيقى مەن دۇرىس تاماقتانۋ جانە جاقسى كوڭىل- كۇي قاجەت. كوڭىل- كۇيى تۇسەتىن ادامدار، ءبىر ورىندا كوپ وتىراتىندار، ارتىق تاماقتاناتىندار، سوزىلمالى تۇردە ۇيقىسى قانبايتىن جانە جاعىمسىز جاڭالىقتاردى كوپ تىڭدايتىن تۇرعىندار ءجيى اۋىراتىن بولادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى دارىگەر.
كونستانتين گاركالوۆ حالىقتىق ەم-دوم قۇرالداردىڭ تيىمسىزدىگىن ۋاقىتتىڭ ءوزى كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى.
پياز، جەلكەك، سارىمساق، ءزىمبىر جەۋ، قىمىز بەن ساۋمال ءىشۋ كوروناۆيرۋستان ەمدەپ شىعارمايدى.
«اتالعان بارلىق ونىمدەردىڭ قابىنۋعا قارسى قاسيەتى بار، قۇرامىندا تەك ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار ءۇشىن ەمەس، اعزاعا پايدالى كوپتەگەن دارۋمەندەر، ميكروەلەمەنتتەر بار. بۇل قۇرالدار زات الماسۋدى جاقسارتادى، ءبىرقاتار دەنە جۇيەلەرىنىڭ جۇمىسىن كۇشەيتەدى. جالپى، اعزانىڭ ينفەكتسيالارعا توزىمدىلىگىن ارتتىرادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى دارىگەر.
سونىمەن قاتار، پۋلمونولوگ كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسۋ ءۇشىن ءدارى-دارمەكتەردى قولدانۋ جونىندە ءبىرقاتار داۋلى ماسەلەلەر بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«تاعايىنداۋسىز ەشقانداي ءدارىنى قابىلداۋعا بولمايدى. تەمپەراتۋرا 38,5 گرادۋستان جوعارى بولعان كەزدە عانا قىزۋدى تۇسىرەتىن «پاراتسەتامول»، «يبۋپروفەن» پرەپاراتتارىن قولدانۋعا بولادى، سۇيىقتىقتى كوپ ءىشۋ كەرەك. سونداي-اق، ناۋقاستار سوزىلمالى اۋرۋلارى ءۇشىن، ماسەلەن ارتەريالىق گيپەرتەنزيا نەمەسە قانت ديابەتى، دەمىكپە بولسا - بۇرىن تاعايىندالعان پرەپاراتتاردى قابىلداۋدى جالعاستىرۋى قاجەت. بارلىق باسقا پرەپاراتتاردى كلينيكالىق حاتتامادا بار ۇسىنىستارعا سۇيەنە وتىرىپ، اۋرۋ اعىمىنىڭ جاي-كۇيى مەن اۋىرلىق دارەجەسىنە قاراي دارىگەر تاعايىنداۋى ءتيىس»، - دەيدى كونستانتين گاركالوۆ.
بۇعان دەيىن كونستانتين گاركالوۆ كوروناۆيرۋستىڭ سۋىققا قالاي اسەر ەتەتىنىن ءتۇسىندىردى جانە COVID-19 كەلەسى تولقىنىنىڭ قالاي وتەتىنى تۋرالى پىكىرىن ءبىلدىردى.
«ەندى شىلدە ايىنداعىداي جۇقتىرۋ سانى كوپ بولمايدى دەپ ويلايمىن. ارينە، كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى ەشقايدا كەتپەدى، ءالى اۋىرماعان ادامدار بار. ءبىراق ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا بولعان ەكىنشى تولقىن ەندى بولمايدى دەپ ويلايمىن. ءبىرىنشى تولقىننىڭ تاجىريبەسى بار جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تىڭعىلىقتى دايىندالدى. ەكىنشىدەن، ءقازىر حالىق ۆيرۋستىڭ ءقاۋپىن بۇرىنعىدان دا جاقسى تۇسىنەدى جانە ساقتانۋ شارالارىن جاسايدى. ۇشىنشىدەن، ءقازىر جازدا اۋىرماعاندار اۋىرۋى مۇمكىن. ال كوپشىلىگى جازدا اۋىرىپ قويعان ەدى»، - دەيدى پۋلمونولوگ.
سونىمەن بىرگە، دارىگەر كوروناۆيرۋسپەن قايتا اۋىرۋ جاعدايلارىن مۇقيات زەرتتەپ، دالەلدەۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
«دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى كوروناۆيرۋستى قايتا جۇقتىرۋ جاعدايىن رەسمي راستاعان جوق. ءبىراق ددۇ جانىنان وسى جاعدايلاردى زەرتتەيتىن عالىمداردىڭ ارنايى توبى قۇرىلدى. قىتايداعى ءبىر پاتسيەنتتە پتر سىناماسى ءۇش اي بويى وڭ ناتيجە كورسەتىپ كەلدى. وعان ءار اپتا سايىن زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. مۇندا شىرىشتى قاباتتا قالعان ۆيرۋس بولىكتەرى تەستكە رەاكتسيا جاسادى دەگەن دالەلدەر بار. نەگىزى ناۋقاس كلينيكالىق تۇردە جازىلعان، ءبىراق پتر تەستى وڭ ناتيجە كورسەتە بەرگەن. بۇل وتە قيىن ماسەلە، مۇندا جۇقتىرۋدىڭ شىنىمەن قايتالانعانىن دالەلدەۋ كەرەك. ۇلىبريتانيا عالىمدارىنىڭ يممۋنيتەت ءبىر جىلعا، ءتىپتى كەيبىر ادامداردا ءۇش جىلعا سوزىلۋى كەرەك دەگەن زەرتتەۋلەرى بار. ەگەر انتيدەنەلەر بولسا، ولار جۇمىس ىستەۋى كەرەك»، - دەيدى مامان.
سوندا دا دارىگەر قاراپايىم ۆيرۋستان قورعانۋ جولدارىن ۇستانۋعا شاقىردى.
«ارينە، قورعانىس قۇرالدارىن پايدالانۋ كەرەك. ماسكا تاعىپ، الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاڭىز، قولىڭىزدى سابىنمەن ءجيى جانە مۇقيات جۋىڭىز. جاقسى ۇيقى، تازا اۋادا سەرۋەندەۋ، جاقسى كوڭىل-كۇي يممۋنيتەتتىڭ كۇشەيۋىنە ىقپال ەتەدى»، - دەپ تولىقتىردى كونستانتين گاركالوۆ.