الەم ەلدەرىن الەك قىلعان ىندەت
شەكتەۋ شارالارىن كۇشەيتىپ، الداعى مەرەكەلەردە كوپ ادامنىڭ جينالماۋىن ەسكەرتىپ الەك. كەيبىر ەلدەر مەرەكەدە ءسال جەڭىلدىك بەرۋ جاعىن دا ويلاستىرعان. دەگەنمەن، قاۋىپتى ىندەتتىڭ بەتى قايتپاي، بوساڭسۋعا بولمايدى.
سونداي-اق، الەم ەلدەرى ۆاكسينا ەگۋدى باستاپ كەتكەن ەدى. ونىڭ قانداي اسەرى بولىپ جاتقانى جونىندە جانە شەت ەلدەردەگى ەپيدەميولوگيالىق احۋال جايىن شولۋ جاساپ وتەيىك.
ا ق ش-تىڭ كاليفورنيا شتاتىندا ىندەتتىڭ تارالۋى كۇشەيىپ، ايماقتاعى مەكتەپتەر جابىلاتىن بولدى. سەبەبى، سوڭعى كۇندەرى شتاتتا ۆيرۋستى جۇقتىرعاندار سانى كۇرت وسكەن. وسىعان بايلانىستى جۇزدەگەن مىڭ وقۋشى قايتادان قاشىقتان وقۋعا كوشىرىلەدى. ال رەسمي دەرەككە قاراعاندا، كاليفورنيادا سوڭعى ءبىر تاۋلىكتە 29 مىڭنان استام ادام اۋرۋعا شالدىققان. لوس-اندجەلەس قالاسىندا دەرتتى جۇقتىرۋ دەرەگى نيۋ-يورك شاھارىنا قاراعاندا ءۇش ەسە ارتىق.
سوندىقتان بيلىك ناۋقاستار سانى ازايمايىنشا وقۋ ورىندارىن جابۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. يسپانيادا كورونوۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانىنىڭ ازايعانىنا قاراماستان جاعداي كۇردەلى. ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى توتەنشە جاعداي قىزمەتىنىڭ باسشىسى فەرناندو سيمون وسىلاي دەپ مالىمدەدى. سەبەبى، كەز كەلگەن قاتەلىك ىندەتتىڭ قايتا ورشۋىنە اكەلۋى مۇمكىن، دەپ وتىر.
ال پيرەنەي تۇبەگىنە COVID-19 عا قارسى ۆاكسينانىڭ العاشقى پارتياسى قاڭتار ايىندا جەتكىزىلمەك.
جالپى مادريد حالىقتى جاپپاي ەگۋ ءۇشىن 140 ميلليون دوزا ۆاكسينا الۋدى جوسپارلاعان. ءىس- شارا ءۇش كەزەڭمەن جۇزەگە اسىرىلادى. يسپانيادا ۆيرۋستى جۇقتىرعاندار سانى 1 ميلليون 700 مىڭنان اسقان. فرانسيادا ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنى باسەڭدەدى.
سوعان بايلانىستى كارانتيننەن شىعۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ويتكەنى ەلدە ۆيرۋستى جۇقتىرۋ كورسەتكىشى كۇنىنە 70 مىڭنان 11 مىڭعا دەيىن ازايعان.
شەشىم جەلتوقساننىڭ 15 نەن باستاپ كۇشىنە ەنەدى. ءبىراق 6 اپتاعا سوزىلعان لوكداۋننان كەيىن كومەندانتتىق ساعات ەنگىزىلەدى. ءتارتىپ كەشكى ساعات 20:00 دەن تاڭعى 06:00 گە دەيىن قولدانىلادى.
ءبىر ايماقتان ەكىنشى ايماققا ساپار شەگۋگە رۇقسات ەتىلەدى. ال جەلتوقساننىڭ 24 ى كۇنى روجدەستۆو مەرەكەسىندە ءبىر كۇنگە بارلىق شەكتەۋلەر الىنادى. الايدا 6 ادامنان كوپ كىسىنىڭ جينالۋىنا تىيىم سالىنادى. جاڭا جىلدا كومەندانتتىق ساعات ساقتالماق. فرانسيادا ىندەت تارالعالى 2 ميلليون 300 مىڭنانا استام ادام ۆيرۋس جۇقتىرىپ العان.
گەرمانيا استاناسىندا روجدەستۆودان كەيىن قاتاڭ لوكداۋن رەجيمى ورنايدى. وسىعان بايلانىستى بەرلين تۇرعىندارى بيىلعى جاڭا جىل مەرەكەسىن بەس ادامنان كوپ ورتادا قارسى الا المايدى. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ جاپپاي جينالىس وتكىزۋىنە دە تىيىم سالىنادى. شوپينگ جاساۋعا دا شەكتەۋ قويىلماق. قالا ءمەرى مالىمدەگەندەي، 25-جەلتوقساننان باستاپ 10-قاڭتارعا دەيىن شاھاردا تەك ازىق-تۇلىك دۇكەندەرى عانا جۇمىس ىستەيدى.
سوندىقتان بيلىك وكىلدەرى سىيلىقتىڭ قامىنا ەرتەرەك كىرىسۋگە كەڭەس بەرىپ وتىر. جالپى ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا، مۇنداي شەكتەۋ شارالارى تەك بەرليندە عانا ەمەس، بۇكىل ەل اۋماعىندا ەنگىزىلۋى مۇمكىن. ويتكەنى ۆيرۋس ىرىققا كونەر ەمەس. كۇنى كەشە عانا ەلدە 23 مىڭنان استام جاڭا دەرەك تىركەلدى. بۇل - جاڭا انتيرەكورد. ىندەتتەن ەڭ كوپ زارداپ شەگىپ وتىرعان ايماق باۆاريادا دا شەكتەۋ شارالارى كۇشەيدى. ونداعى تۇرعىندار ەندى سەبەپسىز سىرتقا شىعا المايدى. ۆيرۋس جۇقتىرۋ كورسەتكىشى جوعارى تاعى بىرنەشە قالادا كومەندانتتىق ساعات جاريالانعان.
شۆەتسيا كوروناۆيرۋسقا بايلانىستى ۇكىمەتتىڭ وكىلەتتىگىن كۇشەيتەتىن زاڭ قابىلداماق. جەرگىلىكتى اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا، زاڭ جوباسى پارلامەنت قاراۋىنا ۇسىنىلعان.
جاڭا وكىلەتتىك بيلىككە كوروناۆيرۋسقا شالدىققاندار سانى وسكەن جاعدايدا كاسىپورىن، ءدامحانالار مەن دۇكەندەردىڭ جۇمىسىن كۇشتەپ توقتاتۋعا نەمەسە شەكتەۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
جاڭا زاڭ 15-ناۋرىزدا كۇشىنە ەنىپ، 1 جىلعا جالعاسۋى مۇمكىن. ءبىر قىزىعى، وسى ەلدىڭ مەملەكەتتىك ەپيدەميولوگى اندەرس تەگنەل ءالى كۇنگە دەيىن ماسكا تاعۋعا قارسى. ونىڭ ايتۋىنشا، بەتپەردەگە قاراعاندا الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ اناعۇرلىم ءتيىمدى. سونداي- اق اندەرس تەگنەل ۆاكسينا سالۋ بىرنەشە ايدان كەيىن عانا باستالاتىنىن جەتكىزدى.
ەسكە سالا كەتەيىك، شۆەتسيا باتىس ەۋروپادا قاتاڭ كارانتين ەنگىزبەگەن جالعىز ەل ونداعى بارلىق شەكتەۋ شارالارى تەك ۇسىنىس رەتىندە عانا. جالپى پاندەميا باستالعالى ەلدە كوۆيدپەن 304 مىڭ ادام اۋىرىپ، 7296 سى كوز جۇمعان. ا ق ش-تا كلينيكالىق زەرتتەۋلەر بارىسىندا كوروناۆيرۋسقا قارسى Pfizer ۆاكسيناسىن قابىلداعان ءتورت ادامدا بەتتەگى نەرۆ جۇيەلەرىنە قاتىستى بەللا پاراليچى پايدا بولعان. بۇل تۋرالى Daily Mail حابارلادى.
ا ق ش- تىڭ ازىق- تۇلىك جانە ءدارى- دارمەكتەردىڭ ساپاسىن باقىلاۋ باسقارماسى (FDA) مۇنداي جاناما اسەردىڭ ۆاكسينادان بولعانىنا كۇمان كەلتىرىپ وتىر. دەگەنمەن دارىگەرلەرگە پاتسيەنتتەردىڭ دەنساۋلىعىن مۇقيات باقىلاۋعا كەڭەس بەردى.
ايتۋلارىنشا، بەللا سال اۋرۋى كەز كەلگەن ادامدا بولۋى مۇمكىن جانە ونىڭ سەبەبى بەلگىسىز، دەگەنمەن ۆيرۋستىق رەسپيراتورلىق ينفەكسيالار، ونىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس قاۋىپتى فاكتور بولىپ سانالادى. ۇلىبريتانيادا Pfizer مەن BioNTech كومپانياسى وندىرگەن ۆاكسينادان ەكى مەديتسينا قىزمەتكەرىندە انافيلاكسيالىق اللەرگيالىق رەاكسيا پايدا بولدى.
اقپارات كوزدەرىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازىر ەكەۋى دە ءدىن امان. دارىگەرلەر ولارعا دەر كەزىندە كومەك كورسەتىپ ۇلگەرگەن. ەندى ۇلىبريتانيانىڭ ءدارى- دارمەكتى رەتتەۋ اگەنتتىگى مەديتسينالىق پرەپاراتتار مەن ازىق- تۇلىككە اللەرگياسى بار تۇرعىندارعا ازىرگە ۆاكسينا قابىلداۋدان باس تارتۋعا شاقىرادى. ماماندار پرەپاراتتىڭ ناقتى قاي قۇرامىنان اللەرگيا تۋىنداعانىن ءالى انىقتاعان جوق. مەديتسينالىق تاۋار مەن ءدارىنى رەتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى دجۋن رەيننىڭ ايتۋىنشا، ەگەر پرەپاراتتان جاناما اسەر پايدا بولسا، قاۋىپتىلىگى جوعارى توپقا جاتاتىن تۇرعىندارعا مىندەتتى تۇردە ەسكەرتۋ كەرەك. بۇرىن اللەرگياسى بايقالعان نەمەسە اللەرگياسى بار ادامدار ەكپە قابىلداماعانى ءجون. ال، اقش ۆاكسيناتسياعا قىزۋ دايىندالىپ جاتىر.
ايماقتاعى اۋرۋحانالاردا ارنايى ورتالىقتار اشىلىپ، ءدارىنى دۇرىس ساقتاۋ ءۇشىن ءتيىستى مۇزداتقىشتار جەتكىزىلدى. باستى تالاپ ۆاكسينا -70 گرادۋستا ساقتالۋى كەرەك. جالپى بۇگىندە Pfizer ۆاكسيناسىن قولدانىسقا ەنگىزۋدى ۇلى بريتانيا، ساۋد ارابياسى، باحرەين مەن كانادا رەسمي تۇردە ماقۇلداپ ۇلگەردى.
ال ارگەنتينا بيلىگى بولسا، رەسەيدىڭ «سپۋتنيك V» پرەپاراتىمەن كەلىسىمگە وتىرعان. رەسەيلىك عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، كورشى ەلدىڭ شىعارعان ءدارىسى الەمدە ەڭ جوعارعى وڭ ناتيجە كورسەتىپ وتىر. برازيليا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكسينا سالۋدى تەزدەتۋى مۇمكىن. ەل بيلىگىنىڭ مالىمدەۋىنشە، ەكپە شارالارى جىل اياعىنا دەيىن قولعا الىنۋى ءتيىس. بۇعان ەلدەگى ەپيدەميولوگيالىق جاعدايىڭ ۋشىعۋى سەبەپ بولىپ وتىر. سوڭعى مالىمەت بويىنشا ۆيرۋستى 54 مىڭداي ادام جۇقتىرىپ، 836 تۇرعىن كوز جۇمعان.
ازىرگە «فايزەر» ەكپەسى جەرگىلىكتى قۇزىرلى ورگاننىڭ تەكسەرىسىنەن ءوتىپ جاتىر. ۇكىمەت سەرتيفيكاتتاۋدى تەزدەتۋ كەرەك دەپ اسىقتىرىپ جاتىر. بۇعان دەيىن ۆاكسينانى رەسمي بەكىتۋ 2 ايعا سوزىلۋى مۇمكىن دەگەن اقپارات تاراعان بولاتىن.
وزبەكستاندا كوروناۆيرۋسقا قارسى قىتايلىق ۆاكسينا سىناعىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭى باستالدى. العاشقى دوزا يننوۆاتسيالىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە سالىندى. كلينيكالىق سىناققا باس- اياعى 5 مىڭ ادام قاتىسپاق.
Zhifei كومپانياسى وندىرگەن ۆاكسينانى 2,5 مىڭ ادامعا ەكسە، قالعاندارىنا دارىلىك اسەرى جوق پرەپارات سالىنادى. وسىلايشا، ۆاكسينانىڭ تيىمدىلىگى سىنالماقشى. بۇكىل پروتسەسس شامامەن 1 جىلعا سوزىلادى. ەگەر ءبارى ءساتتى وتسە، وندا وزبەكستان بۇل ۆاكسينانى قىتايدان تومەن باعامەن ساتىپ الماق.
اۆتور: ءالىمحان قانات ۇلى
