قار ادامى مەن ارقارلار. ەڭ كونە اقسۋ- جاباعىلى قورىعى كەلۋشىلەردى نەسىمەن قىزىقتىرادى؟

Kaz.tengritravel.kz پورتالى Aviata.kz سەرۆيسىمەن بىرگە اقسۋ- جاباعىلى ۇلتتىق قورىعى تۋرالى جانە وسى عاجايىپ جەر جايلى اڭىز-اڭگىمەلەردى باياندايدى.

اقسۋ- جاباعىلى ۇلتتىق مەملەكەتتىك قورىعى قازاقستانداعى ەڭ العاشقى جانە ەڭ كونە قورعالاتىن اۋماق بولىپ سانالادى، 1926 -جىلدان باستاپ مۇنداعى ماماندار فاۋنا مەن فلورانىڭ دۇرىس ساقتالۋىن قاداعالاپ كەلەدى. وسى جىلدار ىشىندە قورىقتىڭ بارلىق سۇلۋلىعىن تاماشالاۋعا بولاتىن ونداعان تۋريستىك مارشرۋتتار جاسالدى. 2016 -جىلى اقسۋ- جاباعىلى قورىعى يۋنەسكو- مەن قورعالاتىن بيوسفەرالىق قورىقتار تىزىمىنە ەنگىزىلدى.

قورىق ءوز اتاۋىن ەكى تەرەڭ اقسۋ جانە جاباعىلى وزەندەرىنەن الدى. ولاردىڭ ءبىرىنشىسى 120 شاقىرىمعا سوزىلىپ، ۇلكەندى- كىشىلى بولىپ ەكىگە ءبولىنىپ، ءوزى اتتاس ادەمى شاتقال قۇرعان.

بۇل جەردە شامامەن ءۇش مىڭ مەتر بيىكتىكتە تاسقا سالىنعان سۋرەتتەر گالەرەياسى مەن پالەونتولوگيالىق ورىندار بار، ولار ءالى كۇنگە دەيىن عالىمدار مەن ساياحاتشىلاردىڭ ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرادى. تاستاعى سۋرەتتەر سول كەزدەگى ءۇي جانە جابايى جانۋارلاردى، كۇندەلىكتى ءومىرى مەن ەجەلگى ادامداردىڭ اڭ اۋلاۋ كورىنىستەرىن بەينەلەيتىن سۋرەت گالەرەياسىن قۇرادى.

تاقتاتاستى شوگىندىلەردەن جەر شارىنىڭ ەڭ كونە جانۋارلارى - كەسىرتكەلەر، جاندىكتەر، بالىقتار مەن وسىمدىكتەردىڭ تاسقا اينالعان ىزدەرىن كورۋگە بولادى.

قورىق جايلى اڭىزدا بار، ول بويىنشا قورىقتىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرى الىپ ءجۇندى قۇبىجىقتى كورىپ قالادى، ونىڭ ىزدەرى قارعا تۇسكەن، حالىق اراسىندا ونى «قار ادامى» دەپ اتايدى. ال جەرگىلىكتى تۇرعىندار «جەزتىرناق» اتاپ كەتكەن.

مۇمكىن بۇل اڭىز ەمەس، شىندىق وقيعا بولار، قورىقتىڭ قارت ورمانشىلارى تۋريستەر مەن جولاۋشىلارعا تۇندە تاۋ قويناۋىندا قالىپ تۇنەۋگە تىيىم سالىپ جاتادى. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا، قار ادامى كەزدەسكەندى ەسىنەن تاندىرىپ، ءتىپتى ءبىر زيان كەلتىرۋى دە مۇمكىن ەكەن. تۋريستەردى ودان ءارى ۇرەيلەندىرىپ، كەيدە ءبىر ورمانشىنىڭ الىستان الىپ مايمىلعا ۇقساس جۇندەس بىردەڭەنى كوزى شالىپ قالعاندىعىن دا ايتىپ جاتادى.

قورىقتا پالەونتولوگيالىق ايماقتار ساقتالعان، وندا يۋرا داۋىرىندە وسىندا تىرشىلىك ەتكەن جانۋارلاردىڭ قالدىقتارىن ۇشاتىن كەسىرتكە قاڭقاسى مەن دينوزاۆردىڭ بولىكتەرىن كورۋگە بولادى.

اينالاسىنان ءسىز ەرەكشە ستالاكتيت ۇڭگىرلەرىن، ورتاعاسىرلىق يسفيدجاب پەن شارافكەنت ەلدى مەكەندەرىن، قاسيەتتى بايباراق بۇلاعىن جانە جاباعىلى وزەنى بويىنداعى ەجەلگى قورعانداردى كورە الاسىز.

سونداي- اق، قورىقتا بيىكتىگى ءتورت مىڭ مەتردەن اساتىن تاۋ شىڭدارى بار، مىسالى، سايرام شىڭى (4238 مەتر)، ونى اقتۇيەولگەن نەمەسە «جاتقان تۇيە» دەپ تە اتايدى. تابيعي جەردىڭ ءدال وزەگىندە بيىكتىگى 3926 مەتر بولاتىن ءبۇعىلتور تاۋى ورنالاسقان. قورىقتا جۇزدەن اسا مۇزدىقتار مەن 27 شاعىن كول بار.

جاباعىلى وزەنىنىڭ بويىمەن وتەتىن باعىتپەن ءجۇرۋ ارقىلى ءسىز تابيعاتتىڭ اسەمدىگىنە قايران قالاسىز. اشىق اۋا- رايىندا تاۋ شىڭدارى مەن قورىق اڭعارىنىڭ تاماشا كورىنىسى اشىلادى. ءسىز ارشا ورمانى ارقىلى وتەتىن باعىتپەن ساياحاتقا شىعۋىڭىزعا بولادى، جول بويىندا كىشى- قايىڭدى سارقىراماسىن تاماشالاپ، ارقارلار توبىن باقىلاپ، بۇركىت پەن كۇشىگەننىڭ ۇشۋىن باقىلاساڭىز بولادى.

ءساتىن سالسا، قىزىل كىتاپقا ەنگەن تيان-شان قوڭىر ايۋىن، تۇركىستان سىلەۋسىنى مەن قار بارىسىن كورۋگە بولادى.

كوكتەمنىڭ سوڭىندا يريدوديكتيۋم، ەرەكشە قۇرتقاشاش- بايشەشەكتىڭ، قورىقتىڭ تۇمارىنا اينالعان گرەيگ قىزعالداعى مەن كولپاكوۆسكيي جانە كاۋفمان نازىك قىزعالداقتارىنىڭ قالاي گۇلدەيتىنىن تاماشالاۋعا بولادى.

ساياحاتتاۋعا ەڭ قولايلى ۋاقىت

اقسۋ- جاباعىلى قورىعىنداعى تۋريستىك ماۋسىم ساۋىردەن قازانعا دەيىن سوزىلادى، تامىزدىڭ ەڭ ىستىق كۇنىندە اۋا تەمپەراتۋراسى 21 گرادۋسقا دەيىن كوتەرىلەدى. تۋريستەرگە جاياۋ سەرۋەندەۋ، اتپەن سەرۋەندەۋ جانە ۆەلوسيپەدپەن ءجۇرۋ باعىتتارى ۇسىنىلادى، ءبىراق ولاردىڭ كوپشىلىگىندە كولىكپەن جۇرۋگە بولادى.

قورىققا كىرۋگە رۇقساتتى اكىمشىلىكتەن الۋعا بولادى، گيدتىڭ مىندەتتى قىزمەت كورسەتۋ قۇنى شامامەن - 2000 تەڭگە، قورىققا بارۋ ءۇشىن تولەم شامامەن 500 تەڭگە. ءسىز جەرگىلىكتى قوناقۇيدە تۇرا الاسىز، وندا تۋريستەرگە بولەك بولمەلەردە دەمالۋ جانە ءۇش مەزگىل تاماقتانۋ ۇسىنىلادى.

قالاي تابۋعا بولادى

اقسۋ- جاباعىلى باتىس تيان-شانداعى تالاس الاتاۋىنىڭ تاۋلارىندا ورنالاسقان، بۇل وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇلكىباس اۋدانى، ءىس جۇزىندە قىرعىزستاننىڭ تالاس وبلىسىمەن شەكاراسىندا ورنالاسقان.

ءسىز دەمالىس كۇندەرىنە نەمەسە ودان دا ۇزاق ۋاقىتقا تۋريستىك توپپەن سەرۋەندەي الاسىز. قورىقتىڭ اكىمشىلىگى جاباعىلى اۋىلىندا ورنالاسقان، مۇندا پويىزبەن (تۇلكىباس ستانسياسى)، الماتى نەمەسە شىمكەنتتەن اۆتوبۋسپەن جەتۋگە بولادى.

كوروناۆيرۋس پاندەمياسى جاقىن ارادا اياقتالىپ، شەكارالار قايتادان اشىلادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

Aviata.kz - ۇيىڭىزدەن نەمەسە كەڭسەڭىزدەن شىقپاي-اق، الەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنە تەمىرجول جانە اۋە بيلەتتەرىن كەز كەلگەن باعىتتا ونلاين رەجيمىندە تابۋعا، برونداۋعا جانە ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سەرۆيس.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى