تاكاپپار تاۋ حالقى - ساحۋرلار
سوڭعى دەرەكتەرگە سەنسەك، 1999 -جىلعا دەيىن قازاقستاندا بارى-جوعى ساحۋر ۇلتىنىڭ 17 وكىلى عانا تۇرعان ەكەن. بۇگىندە ولاردىڭ سانىنىڭ قانشا ەكەنى بەلگىسىز. ساحۋرلەر داعىستان مەن ازەربايجاننىڭ تۇرعىلىقتى حالقى بولىپ سانالادى.
ولار بۇگىندە وسى داعىستان، ازەربايجادا، سونداي- اق، رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اۋماقتارىندا شاشىراپ قونىستانعان. ولاردىڭ بۇرىنعى كەڭەستىك ەلدەردىڭ اۋماعىنا كەزىندەگى ءماجبۇرلى كوشى-قون كەزىندە قونىس اۋدارىپ، بۇگىندە سول ەلدەردىڭ تۇرعىلىقتى تۇرعىندارىنا اينالىپ كەتكەنى دە اقيقات. جالپى ساحۋرلاردىڭ سانى 30000 نان اسادى. ولار ەۋروپالىق ءناسىلدىڭ بالقان- كاۆكاز ءناسىلىنىڭ كاسپيلىك نۇسقاسىنا جاتادى.
ءتىلى
ساحۋر ءتىلى كاۆكازدىقتاردىڭ ايگىلى جەتى ءتىلىنىڭ ناح- داگەستان توبىنىڭ لەزگين توبىنا جاتقىزىلادى. ولاردىڭ ءتىلىنىڭ وزىندە ءۇش ديالەكت بار دەپ كورسەتىلگەن. ولار - ساحۋر، گەلمەتس، ساپۋنچين ديالەكتىلەرى. 1952 -جىلعا دەيىن داعىستان ساحۋرلارى مەكتەپ قابىرعاسىندا ازەربايجان تىلىندە ءبىلىم الىپ كەلگەن. تەك 1952 -جىلدان باستاپ مەكتەپ باعدارلامالارى تولىقتاي ورىس تىلىنە كوشىرىلەدى. ساحۋر ءالىپبيى وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارىندا لاتىن قارپىنىڭ نەگىزىندە جاسالعان بولاتىن. ساحۋرلاردىڭ ءبىر بولىگى اراب تىلىندە حات جازىپ كەلدى. ساحۋر ءتىلى رۋتۋل تىلىنە وتە جاقىن. 1930 -جىلى لاتىن قارپىنىڭ نەگىزىندە الفاۆيت جاساقتالعان. جەرگىلىكتى مەكتەپتەردە 1935 -جىلدان 1938 -جىلعا دەيىن وقۋ ساحۋر تىلىندە جۇرگىزىلدى.
1990 -جىلى كيريلليتسا قارپىنە نەگىزدەلگەن جاڭا الفاۆيت جاسالدى. بۇگىندە ساحۋر ءتىلى داعىستانداعى رەسمي تىلدەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. ساحۋرلاردىڭ كوپشىلىگى لەزگين، ازەربايجان، ورىس تىلدەرىن بىلەدى.
ءدىنى. مۇسىلمان سۇننيتتەر
ساحۋرلار - شىعىس كاۆكازدىڭ ەجەلگى تۇرعىندارى. العاشقى رەت تساحاي دەگەن اتاۋمەن VII عاسىرلارداعى ارميان جانە گرۋزين جازبالارىندا اتى اتالادى. باستاپقىدا ساحۋرلار قازىرگى داعىستان اۋماعىن مەكەندەگەن، كەيىن ولار قازىرگى ازەربايجان باعىتىندا كوشەدى. ⅩⅤ عاسىردان باستاپ ساحۋرلار تەرريتورياسىندا سۇلتانات قۇرىلادى. ونىڭ ورتالىعى ساحۋردا ورنالاسادى، ال ХVII عاسىردان باستاپ ەلەس ەلدى مەكەنىندە بولادى. ⅩⅨ عاسىردان باستار ساحۋرلار رەسەي يمپەرياسىنىڭ قولاستىنا وتەدى.
جالپى ساحۋرلار ءوز تاريحىندا ءۇش ءدىني نانىم- سەنىمدە بولعان. بۇل يسلام، حريستياندىق جانە زورواستريلىك. بۇل دىندەردىڭ بارلىعى حالىقتىڭ بۇگىنگى تۇرمىستىق ومىرىندە ءوز قولتاڭباسىن قالدىرىپ، وزگەرىس ەنگىزدى. ال ەجەلگى ۋاقىتتاردا ساحۋرلار وتقا تابىنعان. بۇگىندە حالىق تۇرىپ جاتقان اۋماقتارداعى ەجەلگى قۇرىلىستار سول ۋاقىتتارداعى زورواستريلى سەنىمنىڭ بەلگىلەرى بولىپ تابىلادى. ماسەلەن، مامرۋح دەپ اتالاتىن ساحۋر ەلدى مەكەنىندە جەر ءتاڭىرى سپەنت ءارمايتيدىڭ شىركەۋى بار، سول سياقتى گالاسكار اۋىلىندا تاعى ءبىر اۋليە اشا ۆاحۋشت شىركەۋىنىڭ قالدىقتارى ساقتالعان. ايتپاقشى، بۇل اۋليە وت ءتاڭىرى بولىپ سانالادى. ال ەندى يۋحارا چارداحلار اۋىلىندا كوك قۇدايى نشارا ۆايريانىڭ شىركەۋى بار. زورواستريزمگە سەنگەن حالىق ءبىر باسشى قۇداي جانە وعان باعىناتىن التى اۋليە قۇدايلار بار دەگەنگە سەنگەن. ولاردىڭ بارلىعى بىرىگىپ، الەمدى بيلەيدى دەلىنگەن اڭىز اڭگىمەلەردە.
ساحۋرلار حريستياندىقتى 313 -جىلى قابىلدايدى. 4-7-عاسىرلار كاۆكازدىق البانيانىڭ جارقىن عاسىرى بولىپ سانالادى. حريستياندىق بۇل جىلدارى ەلدىڭ باستى مەملەكەتتىك ءدىنى بولىپ ەسەپتەلدى. شىركەۋلەر مەن حرامدار، موناستىرلار قۇرىلىسىنا باسا ءمان بەرىلدى. يسلامدى حالىق ءبىر ۋاقىتتا قابىلدامادى. ازەربايجاندا يسلامدى قابىلداۋ 8-عاسىردىڭ باسىندا جۇرگىزىلدى، ال داعىستاندا 10-11-عاسىرلارمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. قازىر بۇل اۋماقتاردا سول ەجەلگى يسلاممەن بايلانىستى عيباداتحانا قۇرىلىستارى دا كوپتەپ ساقتالىپ قالعان.
ولار وزدەرىن يىحبى دەپ اتايدى. ساحۋرلار مۇسىلماندار، شافيت مازحابىنا سەنەتىن سۇننيتتەر. بارلىق مۇسىلماندار سەكىلدى ورازا- بايرامدى، قۇربان- بايرامدى تويلايدى. ناۋرىز تويىن دا اتاپ وتەدى. ناۋرىزدا زەرەن مەن ىستالعان ەتتەن ەرەكشە اس ازىرلەنەدى، بىرنەشە نان تۇرلەرىن پىسىرەدى، جۇمىرتقا بويايدى، وت جاعىپ، وزدەرىنىڭ عۇرىپتىق اندەرىن ايتادى. ال شاباندار مەن قويشىلاردىڭ قىستاۋدان قايتۋى دا توي بولاتىن. ات جارىستارى ۇيىمداستىرىلىپ، توبەتتەردى توبەلەستەردى، بالۋاندار بەلدەسەدى، بي بيلەنىپ، قۇرباندىق شالىنادى.
ال سەيران دەپ اتالاتىن جاز مەيرامىن قاسيەتتى دەپ اتالاتىن تاۋلارىندا ەگىن ناۋقانى باستالاعانعا دەيىن وتكىزەدى.
مادەنيەتى
جالپى ساحۋرلاردىڭ نەگىزگى ءداستۇرلى شارۋاشىلىعى - جەر وڭدەۋ بولىپ تابىلادى. ولار جەرگە داقىل سالىپ، سونىڭ ءونىمىن جينايدى. نەگىزىنەن جارمالىق داندەر مەن جۇگەرى ەكتى. مال شارۋاشىلىعىنا دا يكەمدى بولدى. جىلقى، قوي باقتى. شارۋاشىلىقتارىنا سايكەس ۇلتتىق تاعامدارى دا نەگىزىنەن ەتتەن، سۇتتەن، ءدان داقىلدارىنان ازىرلەنەدى.
ەجەلدەن-اق ساحۋرلاردىڭ نەگىزگى كاسىبى مال شارۋاشىلىعى مەن جەر وڭدەۋ ءىسى بولدى. ۇساق، ءىرى مال ءوسىردى. الايدا، قوي شارۋاشىلىعىنا كوبىرەك كوڭىل ءبولىندى. جاز مەزگىلىندە قويلارى داعىستاننىڭ سامۋر القابىندا جايىلسا، كۇزدە ولاردى قىستاۋعا ازەربايجانعا ايداپ كەلەتىن. كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ قۇلدىراۋىمەن بىرگە ساحۋرلاردىڭ شارۋاشىلىعىنا دە وزگەرىس ەندى. توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا قوي شارۋاشىلىعى قۇلدىراپ كەتكەن بولاتىن. بۇگىندە ولار مالمەن بىرگە كوشىپ قونىپ ءجۇرۋدى توقتاتىپ، ۇلكەن فەرمالار اشۋدى كاسىپكە اينالدىردى.
داعىستاننىڭ اۋماعىندا تۇراتىن ساحۋرلار نەگىزىنەن مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. ال ازەربايجاندىق ساحۋرلاردىڭ باسىم بولىگى جەر وڭدەپ، باقشا سالادى. سونداي- اق، ولار تاباك، جۇگەرى، بيداي داقىلدارىن ەگەدى. داعىستاندا ەگىس القاپتارى وتە از، سوندىقتان بۇرىن داعىستاندىق ساحۋرلار مەن ازەربايجاندىق ساحۋرلار ءوز ىشىندە ەگىن مەن باقشا داقىلدارىن مالعا ايىرباستاۋ جۇرگەن. تاياۋ ۋاقىتتان باستاپ ولار ارا ءوسىرۋ شارۋاشىلىعىمەن اينالىسا باستادى. كاۆكاز بالى وتە ءدامدى بولىپ كەلەدى. ايماقتىڭ تاۋلى جەرلەرىندە وندىرىلگەن بال اسا جوعارى باعالانادى.
جالپى ءجۇن- تەرى وندەۋ كاسىبى جاقسى دامىعان. كيىزدەن باسىلىپ تىگىلگەن چوپۋز، كەچە- بۋركا، تون سەكىلدى كيىمدەر سۇرانىسقا بۇگىن دە يە. كىلەم توقيتىن جىپتەردى قىنا مەن مارەنمەن بويايدى.
سونداي-اق، اعاشتان بۇيىم جاساۋ كەڭ تارالعان كاسىپتەردىڭ ءبىرى. ساحۋر شەبەرلەرىنىڭ قولى التىن، ولار ۇيلەردىڭ سىرتىن، قاقپاسىن، مەشىتتەردىڭ توبەلەرىن سىرلاپ، ءتۇرلى ايشىقتارمەن ارلەيتىن بولعان. ەجەلدەن- اق، ساۋدا- ساتتىق جاقسى دامىعان، ساحۋرلار گرۋزيامەن، رەسەيمەن، تۇركيامەن، يرانمەن ساۋدا جۇرگىزگەن.
ساحۋرلار داعىستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تيتۋلدى حالقى بولىپ سانالادى. سونداي-اق، ولار جالپى كاۆكازدىقتار اراسىنداعى ەڭ ەجەلگى ۇلتتاردىڭ ءبىرى. لەزگين تەكتەس وزگە دە ۇلتتارمەن بىرگە ساحۋرلار دا كاۆكازدىق البانيا دەپ اتالاتىن كوپتايپالى مەملەكەتتىك بىرلەستىككە ەنگەن. ولاردىڭ «الباندار» نەمەسە «اعۋاندار» دەگەن ورتاق اتاۋى بولعان.
قايدا تۇرادى
جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي، ساحۋرلار وڭتۇستىك- باتىس داعىستاندا، ياعني ماحاچكالادا، رۋتۋل، كيزليار، كۋمتوركالينسك اۋداندارىندا، ازەرايجاننىڭ سولتۇستىك- باتىسىنداعى زاكاتالسك، گاحسك اۋداندارىندا، ۆولگوگراد، تيۋمەن، روستوۆ وبلىستارىندا، حانتى- مانسي جانە يامالو- نەنەتسك اۆتونومدى ايماقتارىندا، سۆەردلوۆسك، ساراتوۆ وبلىستارىندا، كراسنودار ايماعىندا تۇرادى. ولاردىڭ تاعى ءبىر از بولىگى قازاقستاندا، ۋكراينادا، بەلورۋسسيادا تۇرادى.
سانى
جالپى رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنەر بولساق، الەم بويىنشا 30000 عا جۋىق ساحۋر ۇلتىنىڭ وكىلدەرى بار دەپ ايتىلادى. ال بەيرەسمي اقپارات كوزدەرىندە ساحۋرلاردىڭ سانى ايتارلىقتاي كوپ كولەمدە كورسەتىلەدى. شامامەن 50000 نان 100000 ارالىعىنا دەيىن. نەگىزگى بولىگى ازەربايجان مەن داعىستاندا تۇرادى.
ۇلت اتاۋى
«ساحۋر» ەتنونيمى اۋلا ساحۋر سوزىنەن شىققان. الايدا، ساحۋر حالقى وزدەرىن يىحبى، سىاىحبى دەپ اتايدى. لەزگيندەر ساحۋرلاردى «سىاحۋرار»، اۆارلار - «حالتاگال»، رۋتۋلدار - «گالتاحار»، لاكسىلار - «سىاحيۋر» دەيدى. ازەربايجاندار بولسا ساحۋرلاردى لەزگيندەر نەمەسە ساحۋرالار دەپ تە اتايدى ەكەن.
ۇلتتىق تاعامدارى
نەگىزگى ۇلتتىق تاعامدارى ۇننان جانە ەتتەن جاسالادى. ازەربايجاندا تۇراتىن ساحۋرلاردىڭ تاعامدارى داعىستاندىقتاردان الدەقايدا وزگەشەلەۋ. ولاردىڭ ءاسۇيى ءداندى داقىلدارمەن، مال ونىمدەرىمەن، كوكونىستەرمەن، جەمىس- جيدەكتەرمەن ارتۇرلەندىرىلگەن. ولار جاڭعاقتان سۇيىكتى استارى حالۋا دايىندايدى. ونى ازىرلەۋدە ءتۇرلى اسقا جارامدى شوپتەردى پايدالانادى.
ناننىڭ ەك ءتۇرى پىسىرىلەدى: بۇل دومالاق فورمالى پەشتە پىسىرىلەتىن تاندىر نانى. پەشتىڭ بيىكتىگى ءبىر مەتر. پەش ءۇي ىشىندەگى ۇرادا ورنالاستىرىلادى.
اس مازىرىندە كەپتىرىلگەن ەتتىڭ الار ورنى ەرەكشە. ونى قاراشا ايىندا قويدىڭ تۇتاس ەتىنەن ازىرلەيدى. اۋەلى ونى جاقسىلاپ تۇزداپ، كەيىن جەلگە كەپتىرەدى. قىسقا دەپ ەتتەن نەشە ءتۇرلى شۇجىقتار دا جاسايدى. ءسۇت تاعامدارىنان سۇزبە، ىرىمشىك، ايران، قاتىق ازىرلەيدى. ساحۋرلار سونداي- اق، سيىر جانە قوي سۇتىنەن ىرىمشىكتى ءدامدى ەتىپ ازىرلەيدى. مايدى ارنايى جاسالعان اعاش استاۋدا شايقايدى.
بۇل حالىقتىڭ وزىندىك ءتۇرلى تاعامدارى دا كوپ. ولاردىڭ اس مازىرىندەگى ەڭ ءدامى ءتىل ۇيىرەر تاعامدارىنىڭ ءبىرى - ساحۋر حينكالى. ونى بۋعا ازىرلەپ، كەپتىرىلگەن ەتپەن بىرگە بەرەدى. ال قامىرى وتە جۇقا ەتىپ جايىلادى.
ساحۋر اسحاناسىنىڭ باسقا دا تاعامدارى: سيۋرگيۋلليۋ دەپ اتالاتىن تاعامنىڭ قامىرى وتە جۇقا ەتىپ جايىلىپ، ول جاپىراقشالار نەمەسە قايىقشالار پىشىندەس ەتىپ كەسىلەدى. ونى سورپادا قايناتىپ، كەپتىرىلگەن ەتپەن بىرگە بەرەدى. تسىينت تاعامى دا ۇننان ازىرلەنەدى، وعان ۇرمەبۇرشاق پەن ەت قوسىپ بەرەدى. گىرتس بۇل ءبىزدىڭ سۇزبە مەن ەتتەن جاسالاتىن كادۋىلگى تۇشپارامىز. وعان تۇزدىق رەتىندە كەپتىرىلگەن شوپتەر پايدالانىلادى. ماححۆارا - بۇل دا ءبىزدىڭ قۇيماققا ۇقساس تاعام ءتۇرى. سۇتتەن جاسالاتىن سورپانى بىدجاك دەپ اتايدى. ال ەتتەن، سۇزبەدەن، اسقاباقتان ازىرلەنەتىن تابا ناندى كۋتسيار’- چۋدۋ دەپ اتايدى.
حالقى
ساحۋرلار كوپ سويلەمەيتىن، تاكاپپار، ءتۇسى سۋىق بولىپ كورىنەدى. ولاردىڭ ءتۇر سىمباتتارى دا بىرىنەن ءبىرى وتكەندەي سىمداي تارتىلىپ تۇرادى. الايدا، ولار ءتۇرىنىڭ سۇستىلىعىنا قاراماستان، اسا قوناقجاي، قوناقتاردى قۇرمەتپەن قارسى الىپ، بىردەن داستارحان باسىنا شاقىرادى.
ولاردىڭ كيىم كيىسى دە داعىستان حالىقتارىنىڭ ءداستۇرلى كيىمدەرىمەن بىردەي. الايدا، كيىمدەرىنىڭ جيەكتەلۋىمەن، تۇسىمەن، كيىسىمەن ەرەكشەلەنەدى. كيىمدى نەگىزىنەن ءجۇن مەن تەرىدەن تىگىپ كيگەن.
تۇرمىسى
ساحۋرلار سامۋر كولىنىڭ جوعارعى جاعىن، باس كاۆكاز جوتاسىنىڭ وڭتۇستىك بەتكەيىن، ازەربايجان اۋماعىنداعى ويپاتتى جەرلەر مەن تاۋ ەتەگىن مەكەندەيدى. ەرتەرەكتە بارلىق وتباسى مۇشەلەرى دەگا دەپ اتالاتىن ءبىر ۇلكەن ۇيدە بىرگە تۇراتىن بولعان.
حالىق ىشىندە وتباسىنىڭ ەكى ءتۇرى قالىپتاسقان. ءبىرىنشىسى - بولىنبەگەن ۇلكەن وتباسى، ەكىنشىسى - كىشكەنتاي وتباسى. بولىنبەگەن وتباسى بىرنەشە اتادان تۇراتىن تۋىستاردان قۇرالادى، ولاردىڭ ىشىندە بىرنەشە ەركەك پەن ايەل عانا جۇمىسقا جارامدى بولۋى مۇمكىن. مۇنداي وتباسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرى مال- مۇلكىن ورتاق پايدالانادى. ساحۋرلار اراسىندا تۋىستىق قاتىناستار قاتتى ساقتالعان. ولاردىڭ ءوزارا كومەك كورسەتۋگە ءازىر تۇراتىندىعى، قوناقجايلىلىعى ەرەكشە. جيىرماسىنشى عاسىردىڭ 20-30- جىلدارىنا دەيىن بولىنبەگەن وتباسىلار ساقتالىپ كەلدى. بۇل ءتورت ۇرپاق وكىلدەرى بىرگە تۇراتىن، جالپى سانى 30-35 ادامدى قۇرايتىن ۇلكەن ءۇي مۇشەلەرى. قازىرگى ۋاقىتتا كىشى وتباسىلار كوپ، اركىم ەنشىسىن الىپ بولەك شىعۋدا. ەركەكتەر مەن ايەلدەر ۇيدە سىرت ادامدار بولسا، بالالارى ارقىلى عانا تىلدەسەتىن بولعان. قاۋىمداستىقتىڭ ىشكى ماسەلەلەرى ادات نەگىزىندە شەشىلىپ كەلدى. ەركەكتەر جينالىپ، ءوز ىشتەرىنەن تورەلىك ەتەر سوتتار مەن اعالىق ەتەر ۇلكەندەردى سايلايتىن بولعان. ال بارلىق ساحۋرلارعا قاتىستى ماسەلەنى كۇللى اۋىلدىڭ كوش باستار وكىلدەرى جينالىپ شەشەتىن بولعان.
اكە مۇراسى بولىسكە سالىنعاندا، بارلىق ۇلدارىنا تەڭدەي قۇقىق بەرىلەدى. تۇرمىس قۇرماعان قىزدارعا دا ەنشى بەرىلەدى، ءبىراق ونىڭ ەنشىسى وزگەلەردەن ەكى ەسەگە از بولادى. ايەلدەرگە تەك ولاردىڭ وزدەرىنىڭ جەكە زاتتارى، جۇگى مەن كيىمى تيەسىلى بولادى. ال، مۇرا بولىنگەن ۋاقىتتا ءۇيدىڭ وتاناسىنا ولاردىڭ ۇلىنا بەرىلگەندەي تەڭ قۇقىق بەرىلەدى. ءۇيدىڭ مۇلكى، مالى، جەر تەلىمدەرى تەڭدەي بولىنەدى، ال ءۇيدىڭ يەسى جەرەبي تارتۋ ارقىلى انىقتالادى. اتا ءداستۇرى بويىنشا، ءۇي اكە- شەشەسىنىڭ قولىندا قالاتىن وتباسىنىڭ كەنجەسىنە تيەسىلى بولىپ ەسەپتەلگەن.
قاي وتباسىندا بولماسىن، ءۇيدىڭ باسشىسى ەركەك بولىپ سانالادى. ول وتباسى مۇشەلەرىنە ولار ورىنداۋى ءتيىس جۇمىستاردى ءوزى ءبولىپ بەرىپ، ونىڭ ورىندالۋىن باقىلاپ وتىرعان. وتباسىنىڭ بارلىق مال- مۇلكىنە دە تەك وتاعاسى عانا بيلىك ەتكەن. سونداي-اق، وتباسىنىڭ وزگە مۇشەلەرىنىڭ تاعدىرىن دا ءوزى شەشىپ وتىرعان. وعان وزگەلەر قۇرمەتپەن قاراپ، اتىن اتاماي، «اباتتەي» دەپ اتايدى.
ايەلدەردەن ۇلكەن وتباسىندا بيلىك ەركەكتەردىڭ جاسى ۇلكەنىنىڭ ايەلىنىڭ قولىندا بولادى. ونى «اباي» دەپ اتايدى. ول ازىق- تۇلىكتىڭ ۇنەممەن جۇمسالۋىنا، ىسىراپ بولماۋىنا، ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ بارلىعىنا جەتۋىنە جاۋاپتى بولادى. اباي وتباسىنىڭ وزگە ايەلدەرىنەن ءتارتىپتى تالاپ ەتىپ، اسىرەسە اسۇيدە تاماق ازىرلەيتىن جانە مالعا ازىق بەرەتىن ايەلدەردىڭ ۇنەمشىل بولۋىن قاداعالاعان.
ەركەكتەر ايەلدەردىڭ جۇمىسىنا ارالاسپايدى، سوندىقتان ايەلدەر اراسىنداعى داۋ-دامايدى دا اباي شەشىپ وتىرادى.
ۇلكەن وتباسىلاردا بىرنەشە ەنە بولعاندىقتان، اباي ولاردىڭ قاسىنا ءبىر-ءبىر كەلىننەن بەكىتىپ بەرەدى. وسىلايشا، ۇلكەن وتباسىلاردا جاس كەلىندەر ءوز ەنەسىنە جانە ابايعا قىزمەت ەتۋگە، ايتقاندارىن ەكى ەتپەۋگە ءماجبۇر بولادى.
ساحۋرلاردىڭ ءداستۇرلى انسامبلى «كاۆارچەر» دەپ اتالادى. ول ءتۇرلى اسپاپتاردا وينايتىن ءتورت ادامنان تۇرادى. حالىق تەز ىرعاقتى مۋزىكانى جاقسى كورەدى، ولار مۇڭلى اۋەندى اسا ۇناتا قويمايدى. ءتىپتى كاۆكاز سوعىسى كەزىندە يمام ءشامىل تاۋ حالقىنا مۇڭلى ءان ايتۋعا تىيىم سالعان كورىنەدى.
EL. KZ
