پاندەميا استىق ەكسپورتىنا قالاي اسەر ەتتى

سونىڭ ناتيجەسىندە، استىقتىڭ شىعىمى مەن ساپاسى جىلداعىدان جوعارى بولدى. قامبامىز استىققا تولدى، ديحاندار دا ماڭداي تەردىڭ اقتالعانىنا مارقايدى.

مەملەكەت بيىل شارۋالاردىڭ قارجى، جانارماي، تىڭايتقىش جانە باسقا دا قاجەتتىلىكتەرىنە دەر كەزىندە قول جەتكىزۋلەرىن قامتاماسىز ەتتى. بارىنشا جەڭىلدىكتەر جاساپ، قولداۋ كورسەتتى. بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا 15768,4 مىڭ گەكتارعا ەگىلگەن ءداندى جانە ءداندى- بۇرشاقتى داقىلدار جينالدى. بۇل جالپى ءونىم جيناۋ الاڭىنىڭ %99,9 ى. ورتاشا ونىمدىلىك گەكتارىنا 13,1 سەنتنەردەن اينالىپ، 20,7 ميلليون توننا استىق جينالعان. جينالعان استىق ىشكى نارىقتى تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جانە ەكسپورتقا شىعارۋعا ەركىن جەتەدى.

بيىل بيدايدىڭ ساپاسى جوعارى بولعاندىقتان سىرتقى ساتىپ الۋشىلاردىڭ الدىندا ەڭسەمىز تىك ءارى ەركىن ساۋدالاسا الامىز. بۇل ۇلكەن ناتيجە. ماسەلەن، ەلىمىزدىڭ استىق پەن ۇن ەكسپورتى جوعارى كورسەتكىشكە جەتتى. قازان ايىندا ق ر قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى مەن «قازاقستان تەمىر جولى» ا ق- نىڭ دەرەكتەرى بويىنشا قازاقستان شەتەلگە 862 مىڭ تونناعا جۋىق استىق پەن ۇن ساتقان. ونىڭ ىشىندە 617 مىڭ توننا بيداي، 164 مىڭ توننا ۇن جانە 9,7 مىڭ توننا ارپا بار. بيداي مەن ۇننىڭ باسىم بولىگىن وزبەكستان (327,6 مىڭ توننا)، اۋعانستان (230,3 مىڭ توننا) جانە تاجىكستان (150,5 مىڭ توننا) ساتىپ الىپتى.

ارپانىڭ بارلىق كولەمى ءداستۇرلى تۇردە يرانعا ەكسپورتتالعان. بۇعان دەيىن ق ر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ بيىل ەلىمىزدىڭ ديقاندارى جوعارى ساپالى ءونىم جيناعانىن ايتقان بولاتىن. قازىرگى ۋاقىتتا كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ۇلكەن جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا بوگەت بولىپ وتىر. ءبىراق، مينيستر ەلىمىزدىڭ استىق پەن ۇندى ساتۋداعى ەكسپورتتىق ستراتەگياسى بۇعان بولا وزگەرمەيتىنىن مالىمدەگەن ەدى. ستراتەگيا جۇزەگە اسىپ جاتىر.

ال، ارپا، سۇلى، جۇگەرى، كۇرىش، قاراقۇمىق، تارى جانە تاعى باسقا دا ءداندى داقىلداردىڭ ەكسپورتى 2020-2021 ماركەتينگتىك جىلدىڭ 4 ايىندا 98 مىڭ توننانى قۇراعان. ونىڭ ىشىندە 76 مىڭ توننا ارپا يران ەلىنە جونەلتىلدى. بيداي مەن بيداي ۇنىنىڭ باسىم بولىگى بيىل ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ساتىلىپتى. 1 ميلليون 293 مىڭ توننا وزبەكستانعا، 406 مىڭ توننا تاجىكستانعا جىبەرىلدى. قىرعىزستانعا 38, تۇركىمەنستانعا 11 مىڭ توننا ەكسپورتتالعان. بيىل 1-شىلدەدەن بەرى اۋعانستانعا 593 مىڭ توننا، قىتايعا 194 مىڭ توننا ءونىم ەكسپورتتالعان.

اتالعان ەلدەرگە ەكسپورت قارقىنى جوعارى كورسەتكىشپەن تىركەلگەنىمەن، بيىلعى ماركەتينگتىك جىلدا ازەربايجانعا، يرانعا جانە رەسەيگە بيداي مەن بيداي ۇنىن ساتۋ سەرپىنىنىڭ تومەن ەكەنى بايقالادى. سوڭعى جىلدارى گرۋزياعا استىق پەن ۇن ساتۋ كولەمى تومەندەگەن. بۇل ەل 2014 -جىلعا دەيىن باسىمدىققا يە نارىقتار قاتارىنا كىرگەن بولاتىن.

وتكەن ماركەتينگتىك جىلدا قازاقستان گرۋزياعا بار بولعانى 2,6 مىڭ توننا استىق پەن ۇن ساتسا، بيىل وتاندىق ءونىم مۇلدە ەكسپورتتالماعان. ال، سوڭعى جىلدارى اۋعانستان مەن قىتايعا قازاقستاننىڭ ۇن ەكسپورتى ارتقان. نارىق قاتىسۋشىلارى ءۇشىن قازاقستان ارقىلى وتەتىن استىق پەن ۇن ءترانزيتىنىڭ كولەمى تۋرالى اقپارات تا ماڭىزدى.

بيىل شىلدە ايىندا رەسپۋبليكا اۋماعى ارقىلى باسقا ەلدەرگە 17,4 مىڭ توننا، تامىزدا 32,8 مىڭ توننا، قىركۇيەكتە 25,5 مىڭ توننا، قازاندا 25 مىڭ تونناداي استىق جەتكىزىلدى. شامامەن 42 مىڭ توننانى قىرعىزستان رەسپۋبليكاسى الدى. بيداي ۇنى ءترانزيتىنىڭ سەرپىنى شىلدەدە 9,6 مىڭ توننا، تامىزدا 11 مىڭ توننا، قىركۇيەكتە 8 مىڭ، قازاندا 12 مىڭ توننا بولدى. جۇكتەردىڭ كوپ بولىگى، ياعني 48 مىڭ تونناسى اۋعانستانعا جونەلتىلگەن. استىق ەكۆيۆالەنتىندەگى استىق پەن ۇننىڭ جالپى ءترانزيتى 160 مىڭ تونناعا جەتتى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، بيىل 3 قاراشا كۇنى ب ۇ ۇ- نىڭ ەۋروپاعا ارنالعان ازىق- تۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى وڭىرلىك كونفەرەنسياسىنىڭ 32-سەسسياسىندا مينيستر ساپارحان وماروۆ كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا، لوكداۋنعا جانە وسىعان بايلانىستى شەكتەۋلەرگە قاراماستان، قازاقستان كورشى ەلدەرگە ازىق- تۇلىك جەتكىزۋدى جالعاستىرعانىن، سوڭعى 8-ايدا ش ى ۇ ەلدەرىنە 1,3 ميلليارد دوللار ازىق- تۇلىك جونەلتىلگەنىن، ال وتكەن جىلى بيداي مەن ۇن ەكسپورتى ەسەبىنەن قازاقستان 45 ميلليوننان استام تۇرعىنعا ازىق جەتكىزگەنىن ايتقان بولاتىن.

سونداي-اق، ق ر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى كورشى ەلدەردەگى سۇرانىستىڭ ءوسۋىن ەسكەرە وتىرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارى مەن ازىق- تۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرۋدى ۇلعايتۋ جۇمىستارى جالعاساتىنىن مالىمدەدى. ساندىق كورسەتكىشتەر عانا ەمەس، ءونىم ساپاسى دا ماڭىزدى ەكەنىن ەسكە سالعان ەدى، مينيستر. ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ رەسمي دەرەكتەرى بويىنشا، ەكسپورت كولەمى بويىنشا قازاقستان ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنە ورگانيكالىق اگروازىق- تۇلىك ونىمدەرىن جەتكىزەتىن 123 ەلدىڭ ىشىندە 9-ورىندا. ال ورگانيكالىق بيداي مەن مايلى زىعىر تۇقىمىن ساتۋ بويىنشا رەسپۋبليكا ابسوليۋتتىك كوشباسشىلار قاتارىنا كىرەدى. جوعارىدا اتالعان ساندار مەن ساپاعا قاتىستى كورسەتكىشتەردى بۇدان دا جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزۋگە ەلىمىزدىڭ، جەرىمىزدىڭ مۇمكىندىگى جەتكىلىكتى.

قازاقستان اگرارلى مەملەكەت. ەلباسى دا، ق ر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ تا شيكىزاتقا يەك ارتۋعا، سەنۋگە بولمايتىنىن ايتىپ- اق كەلەدى.

بىرىنشىدەن، وسى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا مەملەكەتتىك قولداۋلاردى اياماي، بارلىق مۇمكىندىكتى پايدالانعان ابزال.

ەكىنشىدەن، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ، تەرەڭ وڭدەۋ جوبالارىن جۇيەلى تۇردە قولعا الساق، مۇرتىمىزدى بالتا شاپپاسى انىق. حالىقتىڭ دا قارنى توق، سىرتقا دا استىعىمىز بەن ءونىمىمىزدى ەكسپورتتاپ، ەكونوميكامىزدىڭ ءبىر ءبۇيىرىن بۇتىندەر ەدىك. ءتۇبى وسى باعىتقا ويىسامىز.

ءبىزدىڭ تازا ەكولوگيالىق ونىمدەرىمىزگە سىرتتان كەلەر سۇرانىس ارتپاسا كەمىمەيتىنىنە كۇمان جوق.

اۆتور: ءالىمحان قانات ۇلى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى