ينتەرنەت الاياقتارىنا الدانباۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك

«بۇكىل الەمدە جوعارى تەحنولوگيالار ەنگىزىلىپ جاتىر، ماڭىزدى اقپارات كيبەرورتادا قولجەتىمدى بولىپ، ينتەرنەت- الاياقتاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرۋدا. ءۇش جىلدا مۇنداي قىلمىستاردىڭ تىركەلۋى 4 مىڭنان 8 مىڭعا دەيىن ەكى ەسەگە ارتقان. بيىل ىشكى ىستەر ورگاندارى 1700 ينتەرنەت- الاياقتىق قىلمىسىن اشتى، 400 گە جۋىق ادامدى ۇستادى. قىلمىستاردىڭ كوپشىلىگى ترانسشەكارالىق سيپاتتا، ياعني جابىرلەنۋشى ءبىر ايماقتا بولسا، الاياق باسقا جەردە، كەيدە ءتىپتى باسقا ەلدە بولۋى مۇمكىن»، - دەدى ە. وماربەكوۆ ق ر ءى ءى م اپتالىق بريفينگىندە.

سونداي-اق، سپيكەر كوپتەگەن ادامداردىڭ ەلەۋسىز شىعىن كەلدى دەپ پوليتسياعا جۇگىنبەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل فاكتورلار الاياقتاردى انىقتاۋعا جانە ولاردى جاۋاپقا تارتۋعا كەدەرگى كەلتىرەدى. «ولار ءومىردىڭ جاڭا جاعدايلارىنا وڭاي بەيىمدەلەدى، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ، بانك وپەراتسيالارى، جارناما جانە ساۋدا سالاسىنداعى ترەندتەرگە اۋىز سالادى. ءتۇرلى قۇرالدارى مەن تاسىلدەردىن جەتىلدىرەدى. ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتىڭ تاسىلدەرى دە ءارتۇرلى بولادى. ولاردىڭ ەڭ كوپ تارالعان ءتۇرى - ينتەرنەت- سايتتارداعى تاۋارلاردى ساتۋ نەمەسە قىزمەتتەر ۇسىنۋ تۋرالى حابارلاندىرۋلارمەن بايلانىستى. ادەتتە، الاياقتار ءوز قۇرباندارىن تومەن باعامەن، ءونىمدى نەمەسە قىزمەتتى جەدەل ۇسىنۋمەن قىزىقتىرادى. ساتىپ الۋشىلاردان ءۇشىنشى تۇلعالارعا راسىمدەلگەن شوتتارعا الدىن الا تولەم جاساۋدى سۇرايدى»، - دەيدى ە. وماربەكوۆ.

دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، ءتۇرلى ۇيىمداردا ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ ونلاين- نەسيەلەر راسىمدەۋ جاعدايلارى جيىلەي تۇسكەن.

«الاياق ينتەرنەتتەگى حابارلاندىرۋ يەسىن تاۋىپ، بانك رەكۆيزيتتەرى بويىنشا الدىن الا تولەم نەمەسە تولىق تولەم جاساۋدى ۇسىنادى. اقشانى تەزىرەك الۋدى ويلاعان حابارلاندىرۋ يەسى ءوز ەركىمەن ونلاين- قارىز راسىمدەۋگە قاجەتتى دەربەس دەرەكتەرىن (اتى- ءجونى، ج س ن، كارتا ءنومىرى، جەكە كۋالىك جانە ت. ب.) بەرەدى. قىلمىسكەر ادەيى جارنامادا كورسەتىلگەن تاۋار قۇنىنان جوعارى سومادا نەسيە راسىمدەيدى. ساتۋشىنىڭ كارتاسىنا اقشا تۇسكەن سوڭ الاياق كوپ اقشا اۋدارىپ قويىپپىن دەپ، ايىرماسىن قايتارۋدى سۇرايدى. ويىندا ەشتەڭە جوق ساتۋشى بۇل ايىرمانى الاياقتىڭ شوتىنا اۋدارادى، سودان كەيىن عانا ءوز اتىنا نەسيە راسىمدەلگەنىن بىلەدى»، - دەپ ءتۇسىندىردى ە. وماربەكوۆ.

الاياقتاردىڭ قۇربانى بولماۋ ءۇشىن ءى ءى م دەربەس دەرەكتەر مەن پلاستيكالىق كارتا رەكۆيزيتتەرىن ەشكىمگە ايتپاۋعا، اۋدارىمدار تۋرالى تۇبىرتەك پەن قۇپياسوزدەردى ەشكىمگە بەرمەۋگە جانە تەكسەرىلمەگەن نەمەسە كۇماندى اقپارات كوزدەرىنە سەنبەۋگە، تەكسەرىلمەگەن تاۋار ءۇشىن الدىن الا تولەم جاساماۋعا كەڭەس بەرەدى. تاۋاردى العاننان كەيىن تولەم جاساۋعا تىرىسۋ قاجەت، كۇماندى شارتتار بويىنشا اقشا اۋدارماۋ كەرەك، اشىق كىرىس كوزى جوق قارجىلىق سحەمالاردان ساق بولعان ءجون. بانكينگ قىزمەتتەرىنىڭ قۇپياسوزدەرىن ۇنەمى اۋىستىرىپ، تولەم جۇيەلەرىندەگى قاۋىپسىزدىك شارالارىن پايدالانۋ كەرەك جانە شوتتاعى اقشا اينالىمىن تەكسەرىپ وتىرۋ قاجەت.

اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى