كوروناۆيرۋستان ەمدەلگەننەن كەيىن دەنساۋلىقتى قالاي كۇتۋ كەرەك - پروفەسسور كەڭەسى
نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، قازاقستاندىق رەپرودۋكتيۆتى مەديتسينا قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ۆياچەسلاۆ لوكشين COVID-19 عا قاتىستى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان جاعدايدا قورقىنىشقا بوي الدىرماي ۆيرۋستان قورعايتىن قاجەتتى شارالاردى جىلدام قابىلداپ، ارەكەت ەتۋ كەرەك، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«تۇماۋدىڭ قوزدىرعىشى تۇماۋ تۋدىرسا، كوروناۆيرۋستى ر ن ق ۆيرۋسى تۋدىرادى. بۇل ءارتۇرلى ورگاننىڭ تامىرلارىنا زاقىم كەلتىرەدى جانە بۇل تىنىس الۋ جولدارىنان باستاپ وكپەنىڭ، باۋىردىڭ، بۇيرەكتىڭ، ميدىڭ زاقىمدانۋىنا اكەپ سوعادى. تۇماۋ دا پنيەۆمونيامەن اۋىرۋعا سەبەپشى بولۋى مۇمكىن، ءبىراق كوروناۆيرۋستىڭ جۇعۋ قاۋپى تۇماۋدان دا جوعارى. تۇماۋ ۆيرۋسى وكپەنىڭ قابىنۋىنا كوبىرەك اسەر ەتسە، كوروناۆيرۋس قانتامىرعا، قاننىڭ ۇيىپ قالۋىنا كوبىرەك اسەر ەتەدى. كوروناۆيرۋستىڭ تۇماۋدان ايىرماشىلىعى - ول بالالار مەن جاستاردان گورى ەگدە جاستاعى ادامدارعا كوبىرەك زيانىن تيگىزەدى» ، - دەيدى ۆياچەسلاۆ لوكشين.
ونىڭ ايتۋىنشا، كەز كەلگەن قابىنۋ جاعدايىندا IgM انتيدەنەسى، ودان كەيىن IgG انتيدەنەسى پايدا بولادى. ال كوروناۆيرۋس جاعدايىندا الدىمەن IgG انتيدەنەسى، ودان كەيىن عانا IgM انتيدەنەسى پايدا بولادى.
«قازىرگى ۋاقىتتا انتيدەنەنى دياگنوستيكالاۋ ادىستەرىندە سەزىمتالدىق بويىنشا ايىرماشىلىقتارى بار ەكەنى ايتىلادى. جالعان وڭ ناتيجەلى جانە جالعان تەرىس ناتيجەلى قورىتىندى شىعۋى مۇمكىن. قوروناۆيرۋسقا قارسى انتيدەنە جانە يممۋنيتەت قالىپتاساتىنى ءسوزسىز، ءبىراق ونىڭ قانشالىقتى ۇزاق ۋاقىتقا قالىپتاساتىنى تۋرالى ايتۋ - قيىن. كوروناۆيرۋسپەن قايتالاپ اۋىرعان جاعدايلار سيرەك كەزدەسەتىنىن كورىپ وتىرمىز. مىسالى، تۇماۋدى دا قايتالاپ جۇقتىرىپ الۋ مۇمكىن، سەبەبى تۇماۋ مەن كوروناۆريۋسقا مۋتاتسياعا ۇشىراپ وتىرادى»، - دەيدى پروفەسسور.
ۆياچەسلاۆ لوكشين كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان جاعدايدا قورقىنىشقا بوي الدىرماۋ كەرەكتىگىن ايتتى. قورقىنىشقا بوي الدىرعان كەزدە يممۋنيتەت قىزمەتى بۇزىلىپ، ادام ءوزىن باسقارۋ قابىلەتىنەن ايىرىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا دارىمەن ەمدەۋ كوروناۆيرۋس ىندەتى باستالعان كەزگە قاراعاندا الدەقايدا جەڭىل. قابىنۋعا قارسى پاراتسەتامول، اسپيرين جانە باسقا دا دارىلەردى قابىلداۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل ءدارى- دارمەكتەردىڭ كوروناۆيرۋستى ەمدەۋگە اسەرى قانداي بولاتىنى دالەلدەنبەگەن.
«ەڭ باستىسى - كوپ مولشەردە ىستىق سۋ ءىشۋ كەرەك. دەنە قىزۋىن ءتۇسىرۋ ءۇشىن پاراتسەتامول قولدانىپ، توسەكتە جاتۋ كەرەك. جاتقان بولمەنى جەلدەتىپ، د دارۋمەنى مەن باسقا دا پوليدارۋمەن كەشەنىن ءىشۋ كەرەك. ەگەر دەرت پنيەۆمونياعا ۇلاسىپ كەتسە، دارىگەر باكتەرياعا قارسى ءدارى- دارمەكتەر جازىپ بەرۋى مۇمكىن. دارىگەردىڭ رۇقساتىنسىز ءدارى- دارمەكتەردى ورىنسىز قابىلداي بەرۋگە بولمايدى»، - دەيدى ول.
ۆياچەسلاۆ لوكشين ورتاشا نەمەسە اۋىر تۇردە اۋىرعان جاعدايدا قاننىڭ ۇيۋى مەن باۋىر قىزمەتىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەك. قانت ديابەتىمەن اۋىراتىندار نەگىزگى اۋرۋدىڭ اسقىنىپ كەتپەۋىنە نازار اۋدارۋى قاجەت.
«ۆيرۋس تامىرلاردىڭ قابىرعاسىنا اسەر ەتەدى، سونداي- اق قاننىڭ ۇيىپ قالۋىنا سەبەپشى بولادى. ونداي جاعدايدا وكپە، باۋىر، بۇيرەك سياقتى ورگانداردىڭ قىزمەتى بۇزىلادى»، - دەيدى ول.
ول قازاقستاندىقتارعا تۇماۋعا قارسى ەكپە جاساتۋعا كەڭەس بەردى. 65 جاستان اسقاندار پنيەۆموكوكقا قارسى ۆاكتسينا ەگىلۋى ءتيىس.
«كارانتين ءالى اياقتالعان جوق ەكەنىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. قوعامدىق ورىنداردا مەديتسينا ماسكاسىن تاعىپ، الەۋمەتتىك قاشىقتىق ساقتاپ، جەكە باس گيگيەناسىن ساقتاۋعا مىندەتتىمىز»، - دەيدى ول.