وتاندىق عالىم كوروناۆيرۋستى جەڭۋ ءۇشىن قالاي تاماقتانۋ كەرەكتىگىن ايتتى
بۇل تۋرالى پروفەسسور Youtube جەلىسىندەگى Antikorlive توبىندا باياندادى.
«كوروناۆيرۋستىڭ باستى ەرەكشەلىگى - جاسى كەلگەن جاندارعا اسا قاۋىپتى. سول ءۇشىن دە ولاردىڭ كۇتىمىنە كوبىرەك كوڭىل بولگەن دۇرىس. ۇلكەن ادامعا ءتوردى ۇسىنعان دۇرىس. ءتور قاشاندا تازا ورىن. ولارعا ۇلتتىق تاعامداردى كوبىرەك ۇسىنعان ابزال. داستارحان تازا، تاعام جاقسى بولسا، ىندەت تە قاشىقتاي تۇسەدى. قارت جانداردىڭ كوڭىل- كۇيى ۇنەمى جاقسى بولۋى شارت. سونداي- اق، ەپيدەميا كەزىندە وزگە جاندارمەن قارىم- قاتىناسىن شەكتەگەن ابزال. جاس ادام ىندەت جۇقتىرسا، اۋىرىپ اياققا تۇرىپ كەتەدى، ال قارتتاردىڭ امان قالۋى قيىنداۋ»، - دەدى شارمانوۆ.
ونىڭ سوزىنشە، ءبىرىنشى كەزەكتە ناۋقاستىڭ تاماعىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەت.
«ەڭ پايدالىسى - سۇيىق تاعامدار. سۇيىقتىق اعزاعا تەز سىڭەتىندىكتەن، ۆيرۋستى دا سىرتقا شىعارۋ مۇمكىندىگى جوعارى. ۇلتتىق سۋسىنداردان ەڭ پايدالىسى - قىمىز، ايران. ودان بولەك، تازا سۋدىڭ دا ءرولى ۇلكەن. قىمىز دارۋمەنگە ەرەكشە باي، ونى باسقا سۋسىندارمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. جالپى، جىلقىنىڭ قىمىزى مەن ەتىنە جەتەتىن ەشقانداي تاعام جوق.
قازاقتا «قويدىڭ ەتى - ەرتەڭگى كۇن باتقانشا، سيىردىڭ ەتى - تاڭ سارعايىپ اتقانشا، جىلقىنىڭ ەتى - توسەك سالىپ جاتقانشا« دەگەن ءسوز بار. وسىدان-اق، جىلقى ەتى ءۇش ەسە جىلدام سىڭەتىنىن اڭعارۋعا بولادى. ول عىلىمي دالەلدەنگەن. تاعام تانۋ مامانى رەتىندە مۇنى بار جاۋاپكەرشىلىكتى موينىما الا وتىرىپ، ايتا الامىن. قىمىزدىڭ قۇرامىندا س دارۋمەنىنىڭ ۇلەسى جوعارى. بيەنىڭ ءسۇتى مەن ەتىندە ترانس ماي قىشقىلى جوق. ال ول، ماسەلەن، سيىر سۇتىندە بار. سوندىقتان قىمىزدى 100 پايىز پايدالى دەۋگە بولادى»، - دەدى مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.
پروفەسسور ءدارى-دارمەك اۋرۋعا 100 پايىز ەم بولادى دەپ ايتۋ - قاتە ۇعىم دەپ سانايدى. ستاتيستيكا بويىنشا ەڭ كوپ دەگەندە 95-96 پايىز پايدا بەرۋى مۇمكىن.
«دەگەنمەن، اۋرۋدان ايىعۋعا اسەر ەتەتىن وزگە فاكتورلاردى دا ەستەن شىعارماۋ كەرەك. ماسەلەن، ادامنىڭ كوڭىلى، نيەتى اۋرۋدان ايىعۋعا كەرەمەت اسەر ەتەدى. ءتىپتى، ەمدەۋشى دارىگەردىڭ بەت- بەينەسىنە قاراپ- اق اۋرۋ جەڭىلدەيدى. سول سەبەپتى، ءبىرىنشى كەزەكتە ادامنىڭ سەنىمىن تۇسىرمەي، كوڭىلىن اۋلاعان ابزال»، - دەدى قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى تورەگەلدى شارمانوۆ.
ەسكە سالا كەتسەك، وسىعان دەيىن فرانسياداعى مونپەلە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن عالىمدارى كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىن توقتاتىن تاعامدارعا زەرتتەۋ جاساي كەلە، ءبىر شەشىمگە كەلگەن. ولار ورامجاپىراقتىڭ قاۋىپتى دەرتتى «ولتىرەتىن» قاسيەتى بار ەكەنىن انىقتاعان بولاتىن.
