ساپارپايەۆ قىتايلىق كومپانيا باسشىلارىنا زاڭدى قاتاڭ ساقتاۋدى ەسكەرتتى
دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
بەردىبەك ساپاربايەۆتىڭ شۋ اۋدانىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا جول ماسەلەلەرىنە باسا ءمان بەرىلدى. اۋدان اۋماعىندا ۇزىندىعى 262 شاقىرىم بولاتىن مەركى- بۋرىلبايتال اۆتوجولىن قايتا جاڭعىرتۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. وبلىس اكىمى قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان اۋماقتاردا بولىپ، جول- قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەستى. ءىرى جوباعا قىتايلىق «China Xinxin Corporation» جانە قازاقستاندىق «ABK-Avtodor NS» كومپانيالارى تارتىلعان. سونىمەن قاتار، «Sinohydro Corp Limited» كومپانياسى بالقاش- بۋرىلبايتال جولىنىڭ 35,6 شاقىرىمىن سالۋدا. ال «Todini and SMS» بىرلەسكەن كاسىپورنى كۇرتى- بۋرىلبايتال تراسساسىنىڭ 62 شاقىرىمدىق اۋماعىنىڭ قۇرىلىسىن ىسكە اسىرۋدا. وبلىس اكىمىمەن بولعان كەزدەسۋگە ۇزىناعاش - وتار جولىنىڭ قۇرىلىسىن اتقارىپ جاتقان قازاقستاندىق مەردىگەرلىك ۇيىم «قازاق جول قۇرىلىس» وكىلدەرى دە قاتىستى.
ايتا كەتۋ كەرەك، اتالعان اۆتوجولدىڭ 16 شاقىرىمى جامبىل وبلىسى اۋماعى ارقىلى وتەدى. قازاق تىلىندە سۇحباتتاسقان بەردىبەك ساپاربايەۆقا ءتىلماش ارقىلى جاۋاپ بەرگەن قىتايلىق مەردىگەرلەرگە قازاقستان زاڭدارىن قاتاڭ ساقتاۋ كەرەكتىگى ەسكەرتىلدى. سونداي- اق وبلىس اكىمى قىتايلىق كاسىپورىنداردىڭ جالاقىسى تومەندىگىن العا تارتىپ، ونىڭ كولەمىن جىل سايىن كەم دەگەندە 10 پايىزعا ارتتىرىپ وتىرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. بۇدان بولەك، بارلىق جۇمىسشىلار ءۇشىن تەڭ جاعداي جاساۋ كەرەكتىگىن ەسكە سالىپ، اسىرەسە جالاقى، تاماقتانۋ جانە ءجۇرىپ- تۇرۋ ماسەلەلەرىنە كوڭىل ءبولدى.
ب. ساپاربايەۆ مال وتكەلدەرىن سالۋ جانە جول بويىنداعى ارىقتار مەن كوپىرلەردى جوندەۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى. جول جوندەۋ جۇمىستارى جاقىن ماڭدا ورنالاسقان جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ 13 ءۇيىنىڭ قابىرعالارىنىڭ جارىلۋىنا سەبەپ بولعان. ولاردى 15 كۇننەن كەشىكتىرمەي جوندەۋ كەرەك. بۇل ءۇشىن 8,5 ميلليون تەڭگە قاجەت.
«قازاقستاندا بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى دەگەن ۇعىم بار. كومپانيالار جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەرگە، وبلىس ورتالىعىنا الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەك كورسەتۋى كەرەك. اسىرەسە، كوروناۆيرۋس جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ، جاعدايى تومەن، كوپبالالى وتباسىلارعا كومەكتەسۋ قاجەت. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى، ونىڭ ىشىندە «ءتىل تۋرالى» زاڭى قاتاڭ ساقتالۋى كەرەك. مەملەكەتتىك ءتىلىمىز - قازاق ءتىلى. بارلىق ماڭدايشالار، ونىڭ ىشىندە كىرەبەرىستە ورنالاسقان كومپانيانىڭ اتاۋى دا قازاق تىلىندە بولۋى كەرەك. وسىندا قايتا كەلىپ، تاپسىرمالاردىڭ قالاي ورىندالعانىن تەكسەرەمىن»، - دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.
قىتاي كومپانيالارىنىڭ جەتەكشىلەرى ساپاربايەۆتىڭ تالاپتارىنا تولىقتاي كەلىسەتىندىكتەرىن ءبىلدىردى. مەركى- بۋرىلبايتال جولىنىڭ ءبىر باعىتىن بيىل اياقتاۋعا مۇمكىندىك بار ما؟ مەردىگەرلەر قۇرىلىستى تولىعىمەن جوسپاردان ءبىر جىل بۇرىن، ياعني 2021 -جىلى اياقتاي الا ما؟ بەردىبەك ساپاربايەۆ وسى سەكىلدى ءبىرقاتار ساۋالىن قويدى. بۇل ماسەلەلەردە ايماق باسشىسى مەردىگەرلەر تاراپىنان تۇسىنىستىك تاپتى. تالقىلاۋ كورسەتكەندەي، جول سالۋشىلاردىڭ الدىندا ەشقانداي كەدەرگىلەر كەزدەسىپ وتىرعان جوق.
«Todini and SMS» ب ك باسشىسى مويىنقۇم اۋدانى اۋماعىندا كارەرلەردى بولۋگە قول ۇشىن بەرۋدى سۇرادى. «ەڭ باستىسى، بارلىق جۇمىستار ۋاقتىلى جانە ساپالى اتقارىلۋى كەرەك. مەركى جانە شۋ اۋداندارى اراسىنداعى جولدىڭ ءبىر باعىتىنىڭ قۇرىلىسىن بيىل اياقتاۋ كەرەك. جول قۇرىلىسىندا جەرگىلىكتى ماتەريالدار پايدالانىلىپ، ال جەرگىلىكتى ادامدار جۇمىسپەن قامتىلعانى ماڭىزدى. جول سالۋشىلار قازاقستاندىق وندىرۋشىلەرمەن كەلىسىمشارتتار جاساسىپ، بيتۋم قورىن قالىپتاستىرۋ كەرەك... سونىمەن قاتار، قازىرگى جاعدايدا، اسىرەسە قۇرىلىسشىلارعا ارنالعان جاتاقحانالاردا سانيتارلىق نورمالاردى قاتاڭ ساقتاۋ - باستى تالاپ بولىپ تابىلادى. ادامداردىڭ دەنساۋلىعى بارىنەن ماڭىزدى»، - دەپ تۇيىندەدى بەردىبەك ساپاربايەۆ.
ايتا كەتەيىك، جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اپپارات كەڭەسىندە مەركى- بۋرىلبايتال رەسپۋبليكالىق اۆتوجولىنىڭ قۇرىلىسىن كەلەسى جىلى اياقتاۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
اۆتور: قاجى مۇرات
