ءتىستى اعارتۋ جولدارى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - قازاقتا «تىسىمەن تاس شايناعان» دەگەن ءسوز بار. بۇل تىسكە بايلانىستى ءسوز ەمەس ەكەنى بارىمىزگە ايان. ساۋ دەنەلى، قارۋلى ازاماتتارعا قولدانىلاتىن ءسوز.
ال كەيبىر تايپالىق ەلدەردە ادامنىڭ دەنساۋلىعىن ءتىستىڭ بۇتىندىگىمەن ولشەيتىن عۇرىپ تا بار. ءتىستىڭ ادام دەنساۋلىعىنا قانشالىقتى اسەرى بار ەكەنىن كورىپ وتىرعان شىعارسىز. ءتىستىڭ دەنساۋلىققا عانا ەمەس، ادام سىمباتتىلىعىنا دا ۇلكەن اسەر ەتەتىنىن مەديتسينا عالىمدارى دالەلدەپ وتىر. ءتىسىڭىزدىڭ مارجانداي ءاپپاق بولۋىن قالايسىز با؟ ەندەشە، قاراپايىم ادىستەرگە دە سۇيەنە ءبىلىڭىز.
ءۇي جاعدايىندا قاراپايىم زاتتاردىڭ كومەگىمەن قول جەتكىزۋگە بولادى. ماسەلەن:
ءبىر تال بۇلدىرگەندى ەزىپ، وعان اشىتقىدان ءبىر- ەكى قاسىق قوسىپ، ارالاستىرىپ، جاپسىرما جاساپ تىسىڭىزگە جاعىپ قوياسىز. بەس مينۋتتان سوڭ ءتىسىڭىزدى ىسقىلاپ، شايىپ تاساتيسىز.
سىركە سۋىن اۋىزىڭىزعا تولتىرا ۇرتتاپ، 3-5 مينۋتتان سوڭ توگىپ، قايتالاپ وتىراسىز، سوسىن ءتىسىڭىزدى شاياسىز.
كادىمگى اس تۇزىنىڭ قاسيەتى دە وتە زور. سەبەبى كۇندەلىكتى ءتىسىڭىزدى كۇنىنە 3-4 مارتە تۇزدى سۋمەن شايىپ وتىرۋ ولاردى مارجانداي ەتىپ اعارتىپ قانا قويماي، كۇنى بويىنا اۋىز قۋىسىن تاپ- تازا ەتىپ ساقتايدى. تۇزدى ەرىتپەي- اق قۇرعاقتاي ءتىس شەتكاسىمەن الىپ، ءتىستى ىسقىلاۋعا بولادى. تاعى ءبىر قاراپايىم رەتسەپت: جارتى شاي قاسىق اس سوداسىنا جارتى شاي قاسىق سىركەسۋىن قوسىپ، شىمشىمداپ اس تۇزىن ارالاستىرىڭىز دا، سول قويمالجىڭ ەرىتىندىنى تىسىڭىزگە جاعىپ، 3-5 مينۋت ۇستاڭىز، سوسىن شايىپ تاستاڭىز. ءارى ارزان، ءارى سونداي جاقسى ناتيجەگە جەتكىزەتىن ءادىس ءسىزدى ستوماتولوگتەن قۇتقاراتىنى ءسوزسىز.
بۇلدىرگەننىڭ ءدامىن الا وتىرىپ، اسىقپاي شايناپ جەسەڭىز دە، ءتىسىڭىزدى اعارتۋعا مول پايداسى بار. ءتىپتى، مۇنى ەڭ ءونىمدى ءادىس دەپ قارايتىندار دا بار. سەبەبى، بۇلدىرگەننىڭ قۇرامىندا گليۋكوزا مەن قىشقىل بولعاندىقتان، ونى جەگەن سوڭ ارتىنان ءتىسىڭىزدى مۇقيات ىسقىلاساڭىز ءونىمى كورىنەدى.
ەگەر، تەمەكى تارتاتىن بولساڭىز:
ۇزاق ۋاقىت تەمەكى تارتقان ادامنىڭ تىسىندە سارعايۋ، ءتىپتى قارايۋ قۇبىلىسى پايدا بولادى. مۇنى تومەندەگى ادىسپەن تازارتۋعا بولادى:
الدىمەن لايىقتى مولشەردە قارا شەكەردى اۋىزعا سالىپ، ءدامى ءتىستىڭ ۇڭعىل- شۇڭعىلىنا سىڭگەنگە دەيىن ون مينۋت سورۋ كەرەك. ونان تالشىعى قاتتى ءتىس شوتكىسىمەن ەكى- ءۇش مينۋت ىسقىلاعان سوڭ، اۋىزدى دايىنداپ قويعان تۇزدى سۋمەن (تازا سۋعا از مولشەردە اس تۇزى، تاماققا پايدالاناتىن سودادان ەلۋ گرامم قوسىلادى) ءبىر- ەكى مينۋت شايىپ تاستايدى. وسىلايشا ەرتەلى- كەش ۇزبەي ءبىر اپتا جالعاستىرسا، ءتىس اپپاق بوپ جارقىرايدى. تەمەكىدەن بولاتىن ءتىس سارعايۋعا جوعارىدا ايتىلعان سىركە سۋىن دا پايدالانۋعا بولادى. بۇنىڭ تەك ءتىستى اعارتۋعا عانا ەمەس، ەمدەۋگە دە پايداسى بار.