قازاقستاندا «تۇركىستاننىڭ جاڭعىرۋى: كۇلتوبە قالاشىعى» اتتى دەرەكتى فيلم ءتۇسىرىلدى

 تاسپادا ارحەولوگيالىق كينوزەرتتەۋ كورسەتىلگەن، بۇل ءبىزدىڭ تاريحي- مادەني جىلنامامىزدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى بولىگى. بۇل تۋرالى قازاقپارات ح ا ا قازاق عىلىمي- زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.

«تۇركىستاننىڭ جاڭعىرۋى: كۇلتوبە قالاشىعى» دەرەكتى فيلمىنە «رۋحاني جاڭعىرۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ تۇجىرىمدامالى مازمۇنى، قازاقستاندا بيىل قابىلدانعان «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭ جانە كينو مەن كينويندۋستريانىڭ تاريحي- مادەني مۇرالاردى دامىتۋ مەن قورعاۋى نەگىز بولىپ تۇر.

فيلم سيۋجەتىندە ERG (ەۋرازيالىق توپ) قارجىلىق قولداۋىمەن قازاق عىلىمي- زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتىنىڭ «كۇلتوبە قالاسىنداعى تاريحي وبەكتىلەردى قايتا جاڭعىرتۋ» عىلىمي جوباسى اياسىندا باستالعان قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستانداعى ەڭ اۋقىمدى ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيانىڭ ءوتۋ بارىسى مەن العاشقى ناتيجەلەرى باياندالعان.

2019 -جىلى ق ر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن تۇركىستان قالاسى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە جاقىن جەردە ورنالاسقان كۇلتوبە- ياسى ەجەلگى قالاسىن تاريحي- ارحەولوگيالىق جانە ەتنوالەۋمەتتىك مادەني تۇرعىدان كەشەندى زەرتتەۋ باستالعان بولاتىن.

ا. كامەنسكي فيلمى قازاق عىلىمي- زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتى جوبالارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ ءورشىلى، وندا تۇركىستان قالاسى ورتا ازيانىڭ مادەني- رۋحاني ورتالىعى عانا ەمەس، جالپى ايماقتىڭ الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق اسپەكتىلەرى دە كورىنىس تابادى. بولاشاقتا كۇلتوبە قالاشىعى اشىق اسپان استىنداعى زاماناۋي ارحەلوگيالىق ساياباققا اينالادى.

«فيلمدە ءبىزدىڭ عىلىمي جۇمىستارىمىز اۋقىمدى جانە انىق كورسەتىلگەن، كينو ارقىلى ارحەولوگتاردىڭ ءبىرسارىندى ءومىرى وزىنە باۋراپ اكەتەتىن «ۋاقىتقا ساياحاتقا» اۋىسادى، ال كۇلتوبە قالاسى عاسىرلاردىڭ، دىندەر مەن مادەنيەتتىڭ تۇيىسكەن جەرىنە اينالىپ، ۇلى دالاداعى تۇركىستاننىڭ رۋحاني دارەجەسىن انىقتايدى. كوپشىلىك قاۋىم فيلمدى جاقسى قابىلداپ، وڭ پىكىرگە يە بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز»، - دەيدى جوبانىڭ عىلىمي جەتەكشىسى اندرەي حازبۋلاتوۆ.

رەجيسسەر ءارى سسەناريست الەكسەي كامەنسكي ەلىمىزدە جانە شەت ەلدەردە تانىمال ءبىرقاتار دەرەكتى فيلمدەردى تۇسىرگەن. ولاردىڭ قاتارىندا «دەشتى- قىپشاق: قۇپيا بەلگىلەر» (2015)، «ماركو پولونىڭ جىبەك جولى» (2017)، «قازاق رەنەسسانسى. جۇمات شانين» (2017) جانە ت. ب. اتاپ وتۋگە بولادى. ا. كامەنسكيدىڭ جۇمىستارى قازاقستان، رەسەي، قىتاي، ا ق ش پەن يتالياداعى ءارتۇرلى حالىقارالىق فەستيۆالداردا ماراپاتتارعا لايىق دەپ تانىلىپ ءجۇر.

«زاماناۋي كينونىڭ مۇمكىندىكتەرى - ۇلتتىق تاريح پەن مادەنيەتتى تانىتۋدىڭ باعا جەتپەس قۇرالى. ال بۇل فيلم ەجەلگى ياسىنى قۇرۋ مەن دامىتۋدىڭ كينوشەجىرەسى ىسپەتتى. قىزىقتى سيۋجەتتەن بولەك كورەرمەندەر قازىرگى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىسىنىڭ ماڭىزى مەن ماشاقاتىن دا كورە الادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ونەرتانۋشى مادينا سۇلتان قىزى.

كينولەنتا رەجيسسەرى الەكسەي كامەنسكيدىڭ ايتۋىنشا، فيلمدە قويىلىمدار جوق، بارلىق كادر تەك تابيعي ءتۇسىرىلىمنىڭ ناتيجەسى.

«تۇركىستاننىڭ جاڭعىرۋى: كۇلتوبە قالاشىعى» دەرەكتى فيلمىندە (2019) ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆپەن، ق ر مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا، ەكس- مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى، شەتەلدىك جانە وتاندىق عالىمدار، يۋنەسكو مەن يكوموس ساراپشىلارى مەن «كۇلتوبە قالاشىعىنداعى تاريحي وبەكتىلەردى قايتا جاڭعىرتۋ» جوباسى اياسىندا جۇمىس ىستەيتىن ارحەولوگتار جانە باسقا دا مامانداردىڭ سۇحباتتارىنان الىنعان كادرلار قولدانىلدى.

«فيلمنىڭ «تۇركىستاننىڭ جاڭعىرۋى» دەپ اتالۋى جوبامىزدىڭ نەگىزگى يدەياسىن اشىپ تۇر. بۇل تۇركىستاننىڭ (ياسى) ەڭ ەجەلگى بولىگى كۇلتوبە قالاشىعىنىڭ جاڭعىرۋى جانە جىلدار بويعى جەر مەن قوقىس ۇيىندىلەرىنەن تازارۋى. العاشقى مادەني توپقا جەتىپ، قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ءبىز 100 مىڭ تەكشەمەتر ءۇيىندىنى شىعاردىق»، - دەپ ءتۇسىندىردى ارحەولوگيالىق قازبا جەتەكشىسى سەرىك اقىلبەك.

رەجيسسەردىڭ ويى ەجەلگى تۇركىستاننىڭ عاجايىپ كورىنىستەرى مەن ونىڭ نەگىزى - قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى مەن جاڭادان تابىلعان كۇلتوبە قالاسىنداعى ارحەولوگيالىق نىسانداردى بىرىكتىرەدى. «ناتيجەسىندە جالپى ايماقتىڭ تاريحي لاندشافتىن تۇزەتىن وتە كۇشتى مادەني پروتسەستەردىڭ ۇلكەن كارتيناسى جاسالادى. مۇنداي كومپوزيتسيالىق وي تۇركىستاندى جاڭا قىرىنان تانىتادى. ال بۇل ايماقتى قازاقستاننىڭ زاماناۋي تۋريستىك كلاستەرى رەتىندە مۇمكىندىگىن كەڭەيتەدى»، - دەپ اتاپ ءوتتى مادەنيەتتانۋشى جانەركە شايعوزوۆا.

«تۇركىستاننىڭ جاڭعىرۋى: كۇلتوبە قالاشىعى» دەرەكتى فيلمى تۇركىستانعا، ونىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنە ارنالعان العاشقى فيلم. «ءبىز كينوزەرتتەۋدى جالعاستىرۋعا نيەتتىمىز جانە 2020 -جىلى حالىق كۇلتوبە مەن تۇركىستاندى ءارتۇرلى ءدىن مەن مادەنيەتتىڭ توعىسقان جەرى رەتىندە تانىستىراتىن دەرەكتى فيلمدى كورە الادى»، - دەپ قورىتىندىلادى جوبا جەتەكشىسى الەكسەي حازبۋلاتوۆ.

الەيسەي كامەنسكيدىڭ «تۇركىستاننىڭ جاڭعىرۋى: كۇلتوبە قالاشىعى» فيلمىن تومەندەگى سىلتەمە  ارقىلى كورۋگە بولادى.

اۆتور: قانات مامەتقازى ۇلى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى