قونايەۆ نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلعان
الايدا ونىڭ ءىنىسى بار. ەسىمى - اسقار قونايەۆ، عالىم. ونى ءبىرى بىلسە، ءبىرى بىلمەيدى. ءبىراق وسى اسقار قونايەۆتىڭ عالىم رەتىندەگى زەرتتەۋلەرىنىڭ ءبىرى نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلعان ەكەن. مۇندايدى ەشكىم بىلمەيدى-اۋ...
ول - عالىم. قارا جانە ءتۇرلى-ءتۇستى مەتالدار جانە مينەرالدى شيكىزاتتى كەشەندى پايدالانۋ سالاسىنىڭ مامانى بولعان. ونىڭ زەرتتەۋلەرى مەتاللۋرگيالىق پروتسەستەردىڭ ىرگەلى نەگىزدەرىن جاساۋعا، مەتاللۋرگيالىق شيكىزاتتى وڭدەۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالىق جۇيەلەرى مەن اپپاراتتارىن جاساۋعا ارنالعان.
1999 -جىلى اسقار قونايەۆ عىلىمي زەرتتەۋلەرى ءۇشىن نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلعان. شۆەتسياعا جىبەرىلگەن قۇجاتتارى نوبەل سىيلىعى جونىندەگى كوميتەت سىناعىنىڭ ءبىرىنشى تۋرىنان وتكەن ەكەن. الايدا ناۋرىزدىڭ 31 ى كۇنى ول اياقاستى كوز جۇمدى. بۇل مارتەبەلى سىيلىق تەك ءتىرى ادامعا بەرىلەتىندىكتەن، سىيلىققا ۇسىنىلعان تىزىمنەن سىزىلىپ قالدى.
جالپى، قازاقستان تاريحىندا كسرو عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى اتانعان ەكى-اق ادام بار. ولار - اسقار قونايەۆ پەن قانىش ساتبايەۆ. كوزى تىرىسىندە ونىڭ 335 عىلىمي جۇمىستىڭ، 67 ونەرتابىستىڭ جانە 6 پاتەنتتىڭ اۆتورى.
عىلىمداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن لەنين وردەنىمەن، قازان توڭكەرىسى، ەڭبەك قىزىل تۋ وردەنىمەن جانە مەدالدارمەن ماراپاتتالدى. ەكى رەت ك س ر و مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى جانە قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعى يەگەرى اتانعان.
ونىڭ ۇستىنە، ول مۇحتار اۋەزوۆتىڭ كۇيەۋبالاسى. ونىڭ قىزى لەيلاعا ۇيلەنگەن. ولاردىڭ ەلدار جانە ديار دەگەن ەكى ۇلى بار. بۇلار ءوز بالالارىنىڭ ەسىمىن مۇحتار، دىنمۇحامەد دەپ قويعان. نەگىزى دىنمۇحامەد قونايەۆتىڭ ءوز بالالارى بولماسا دا ءىنىسىنىڭ بالالارىن وزىندەي كورگەن.
اسقار قونايەۆتىڭ ءومىربايانىنا توقتالساق، ول 1929 -جىلى 14 -شىلدەدە الماتىدا دۇنيەگە كەلگەن. 1951 -جىلى ماسكەۋ مەملەكەتتىك قۇرىلىس جانە بولات قۇيۋ ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ، ەكى جىلداي تەمىرتاۋداعى مەتاللۋرگيا زاۋىتىنىڭ بولات قورىتۋشىسى بولىپ، باسشىلىق قىزمەتكە دەيىن كوتەرىلگەن.
1953-1970 -جىلدار ارالىعىندا اعا زەرتحاناشى، كىشى جانە اعا عىلىمي قىزمەتكەر، زەرتحانا مەڭگەرۋشىسى بولعان. كەيىن 1970 -جىلى قازاق ك س ر عىلىم اكادەمياسىنىڭ مەتاللۋرگيا جانە كەن بايىتۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، 1972-1974 -جىلدارى قازاق ك س ر عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە- پرەزيدەنتى، 1974-1986 ج. ج. قازاق ك س ر عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولدى.
قازاق ك س ر-نىڭ 9-11 -شاقىرىلىمداعى ك س ر و جوعارعى كەڭەسى ۇلتتار كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى. 1976-1986 -جىلدارى ك و ك پ ورتالىق كوميتەتىنىڭ كانديداتىنا مۇشە بولعان.
ومىردەن 1999 -جىلى 31 -ناۋرىزدا وزدى.
دەرەككوز: «ايقىن» گازەتى
