قازاق جىگىتىنە تۇرمىسقا شىققان تۇرىك قىزى قازاققا كەلىن بولۋدىڭ ەرەكشەلىگىن اتادى
ستامبۋلدا تۋىپ-وسكەن يەليز باسقا ەمەس، قازاقى قايماعى بۇزىلماي، سالت-داستۇرلەر تۇگەلدەي دەرلىك ساقتالعان وڭتۇستىك وڭىردە اق بوساعا اتتادى. سونداي-اق، ول قازاق تىلىندە ەركىن سويلەيدى. بۇگىندە جارى سەرىكپەن بىرگە لەيلا ەسىمدى ءبۇلدىرشىندى ءوسىرىپ وتىرعان تاربيەلى تۇرىك قىزى KAZ. NUR. KZ تىلشىسىنە سۇحبات بەرىپ، ەكى ەل اراسىنداعى ۇقساستىقتار جونىندە جانە قازاققا كەلىن بولۋدىڭ ەرەكشەلىگى جايىندا اڭگىمەلەدى.
«مەنىڭ ەسىمىم - يەليز جاقايەۆا. قىز كەزىمدەگى تەگىم - چاكار. ستامبۋلدا تۋىپ-ءوستىم. اتا-انام جانە ءسىڭلىم بار. ولار سول جاقتا تۇرادى. ال مەن قازاق جىگىتى سەرىكپەن كوڭىل قوسىپ، قازاق ەلىنە كەلىن اتاندىم. بۇگىندە اقتاۋدا تۇرىپ جاتىرمىز. وسىعان دەيىن الماتى جانە تۇركىستان قالالارىندا تۇردىق. ءوزىم ستامبۋل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇركولوگيا فاكۋلتەتىندە وقىدىم. سول كەزدەن باستاپ قازاق تىلىنە قىزىعۋشىلىم ارتقان ەدى. بار-جوعى بەس اي ىشىندە قازاقشا ۇيرەنىپ الدىم. ءبىراق قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدى توقتاتقان ەمەسپىن. ءالى دە ءتىلدى دامىتۋ ۇستىندەمىن»، - دەيدى يەليز.
تۇرىك قىزى جۇبايى سەرىكپەن قازاقستانداعى ورتاق دوستارى ارقىلى تانىسقان. ەكەۋى ءبىر كورگەننەن عاشىق بولىپ، ەكى جىلعا سوزىلعان دوستىق وتاۋ قۇرۋمەن اياقتالدى.
«جولداسىم سەرىك ستامبۋلداعى ايدىن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيستراتۋراسىندا وقيتىن ەدى. بىردە ورتاق دوستارىمىز قازاقستاننان سىيلىق بەرىپ جىبەردى. سەرىكتىڭ سىيلىعى دا مەنىڭ اتىما كەلگەن بولاتىن. كەيىن سەرىككە اماناتىن تاپسىرماق بولىپ، كەزدەستىم. ەكەۋمىز ءبىر كورگەننەن ءبىر-ءبىرىمىزدى ۇناتىپ قالدىق. بۇل 2015-جىل بولاتىن. 2017-جىلى ەكەۋمىز ۇيلەنەمىز دەپ شەشتىك. العاشىندا اتا-انامنىڭ ازداپ قارسى بولعانى بار. ءبىراق سەرىكپەن تانىسقان سوڭ بىردەن رۇقساتىن بەردى. مەنى تازا قازاقتىڭ ءداستۇرى بويىنشا سىرعا سالىپ، اكەمنىڭ الدىنان ءوتىپ، كەلىن قىپ ءتۇسىردى»، - دەيدى ول.
ەكى جاقتىڭ تويىندا ەكى ەلدىڭ دە داستۇرلەرى ساقتالعان.
«قايىن جۇرتىم ستامبۋلعا كەلىپ، اتا-انامنىڭ رۇقساتىن الىپ، سىرعا سالۋ ءراسىمىن جاسادى. اكەمە شاپان كيگىزدى. مەن تۇرىك ءداستۇرى بويىنشا بولاشاق قايىن جۇرتىم مەن جۇبايىما كوفە ۇسىندىم. بىزدەگى سالتقا سايكەس، سەرىكتىڭ كوفەسىنە قانتتىڭ ورنىنا تولتىرىپ تۇز سالدىق. بۇل قالىڭدىقتى بارلىق اۋىرتپالىعىمەن قابىلداۋعا دايىنمىن دەگەندى بىلدىرەدى. كوفە تىم اششى بولسا دا، سەرىك بارلىعىن ءىشىپ قويدى (كۇلدى)»، - دەپ ەسكە الدى يەليز.
العاشىندا تۇرىك قىزى ءۇشىن قازاق حالقىنا كەلىن بولۋ وڭاي بولماعان. الايدا، اتا-اناسىنىڭ تاربيەسىن ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىن يەليز كەلىندىك قىزمەتتى دە دوڭگەلەتىپ اكەتكەن.
«جالپى، كەلىن بولۋ قاي ەلدە دە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. تۇركيادا دا كەلىن ەرتە تۇرىپ، اتا-ەنەسىنە شاي دايىندايدى. ەكى ەلدىڭ كوپتەگەن عۇرىپتارى ۇقساس. قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندە سالت-ءداستۇر تولىعىمەن ساقتالعان. مىسالى، ماعان شايدى از-ازدان قۇيۋ قيىنداۋ بولدى (كۇلدى). ءبىز جاقتا شايدى تولتىرىپ قۇياتىندىقتان، العاشىندا ازداپ ساستىم.
مەن ءۇشىن قىزىق بولعان جايتتاردىڭ اراسىندا كەلىننىڭ داستارحاننىڭ تومەنگى جاعىندا وتىراتىنى دا بار. ۇنەمى ۇيدەگى ۇلكەندەرگە «شاي ءىشىڭىز» دەپ ايتاتىنى دا ماعان ۇنايدى. ۇلكەندەرگە سالەم سالىپ، ورامال تاعىپ جۇرگەن قانداي ادەمى؟! بارلىق عۇرىپقا ۇيرەنىپ كەتۋ ءۇشىن ۋاقىت قاجەت بولدى. قۋانىشقا قاراي، ۇيدەگى تۋىسقانداردىڭ ۇيرەتۋىمەن ءبارى ءساتتى وتۋدە»، - دەيدى ول.
يەليزگە قازاق حالقىنىڭ جەتى اتادان قىز الىسپايتىنى قاتتى ۇنايدى. سونداي-اق، ول قازاق تىلىندە سويلەمەيتىندەردىڭ كوپتىگىنە دە قىنجىلادى.
«ماعان قازاقتاردىڭ جەتى اتاعا دەيىن قىز الىسپايتىن سالتى قاتتى ۇنايدى. تۇركيادا مۇنداي جوق. قان تازالىعىن قاتتى ۇستاناتىنىنا ريزا بولدىم. بۇعان دەيىن مۇنداي ءداستۇر بارىن بىلمەگەنمىن. بۇل وتە دۇرىس نارسە دەپ ويلايمىن.
ايتپاقشى، قازاقستانعا كەلگەندە كوپشىلىكتىڭ ورىس تىلىندە سويلەگەنىنە تاڭ قالدىم. ارينە، اركىمنىڭ ءوز تاڭداۋى. كىم قاي تىلدە سويلەسە دە ءوزى بىلەدى. ءتىل بىلگەننىڭ ايىبى جوق. ءبىراق تۇركيادا ءبارى تۇرىكشە سويلەيتىن بولعاسىن، ازداپ تاڭىرقاعانىم راس.
قازاق تىلىنە كەڭەس زامانىنىڭ ىقپالى قاتتى تيگەنىن بىلەمىن. سوندىقتان، ءار ادام ءوز انا ءتىلىن ۇمىتپاسا ەكەن دەگەن تىلەگىم بار. جالپى العاندا، ماعان قازاقستان قاتتى ۇنايدى. قالالارى دا ادەمى. كوپ ۇلتتى مەملەكەت. ەلىمىزدە تەك تىنىشتىق بولسىن!»، - دەپ ءسوزىن اياقتادى يەليز.
