عالىمدار ادامنىڭ كوز جاسى تۋرالى زەرتتەۋ جاسادى
كوپشىلىكتىڭ الدىندا جىلاۋ، سونداي-اق، السىزدىكتىڭ كورىنىسى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ەكى تۇسىنىك تە 100 پايىز دۇرىس ەمەس، دەپ حابارلايدى BBC.
باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا، اۋسترالياداعى كۆينسلەند ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پسيحولوگتارى زەرتتەۋ جۇرگىزگەن. لي شارمەن جانە ونىڭ ارىپتەستەرى تاريحتا العاش رەت ادامنىڭ كوز جاسىن تەكسەرەتىن تەست ويلاپ تاپتى. «ادامداردىڭ كوزىنشە جىلاۋ دۇرىس پا؟ ونىڭ قانداي سالدارى بولۋى مۇمكىن؟» دەگەن ساۋال جولداپ، ەرىكتىلەردىڭ جاۋابىن جيناقتاعان. ناتيجەسىندە 40 ءتۇرلى شەشىم شىعارعان.
ودان كەيىن جۇزگە جۋىق ادامنىڭ باسىن قوسىپ، عالامتور ارقىلى پسيحولوگ عالىمدار ساۋالناما وتكىزەدى. باسىلىمنىڭ ايتۋىنشا، شارمەن باستاعان عالىمدار وسى زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە مىناداي 3 شەشىم شىعارعان:
- وڭاشادا جىلاپ الۋ پايدالى.
- وڭاشادا جىلاۋدىڭ تۇك پايداسى جوق.
- كوپشىلىكتىڭ كوزىنشە جىلاۋدىڭ دا ەش پايداسى جوق.
ياعني، زەرتتەۋشىلەر وڭاشادا جىلاۋدىڭ پايدالى يا پايداسىز بولۋى ادامنىڭ مىنەزى مەن كوزقاراسىنا بايلانىستى دەيدى.
ال امەريكالىق پسيحولوگ رەندولف كورنەليۋس 1985 -جىلدان بەرى ب ا ق بەتتەرىنە شىققان ادامنىڭ كوز جاسى تۋرالى 72 ماقالانى ساراپتاپ، ونىڭ 94 پايىزىندا كوز جاسىنا ەرىك بەرۋدىڭ پايدالى دەپ جازىلعانىن دالەلدەدى.
باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا، تانىمال بريتان پسيحياترى گەنري مودسلي «ەموتسيانى سىرتقا كوز جاسى ارقىلى شىعارماۋ كوپتەگەن ىشكى ورگانداردىڭ اۋرۋىنا الىپ كەلەدى» دەپ جازعان.
ال كوپشىلىكتىڭ الدىندا جىلاۋ تۋرالى شارمەن باستاعان عالىمدار توبى نە دەيدى؟ 2016 -جىلى جۇرگىزىلگەن تاجىريبە بويىنشا، «جىلاۋىق ارىپتەستى» ۇجىمدا جۇمىسقا قابىلەتسىز دەپ باعالاعان. بۇل تاجىريبەگە قاتىسقاندار سۋرەت ارقىلى جىلاپ وتىرعان ەرلەر مەن ايەلدەرگە باعا بەرگەن.
