اقتاۋداعى ەنەرگەتيكالىق كومبينات اتوم ورنىنا كوگىلدىر وتىن تۇتىنادى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - اقتاۋلىقتار قالا سىرتىندا تۇرعان ەنەرگەتيكالىق كومبيناتتى «ماڭعىستاۋدىڭ جۇرەگى» دەپ اتايدى. سەبەبى كاسپيي جاعالاۋىنداعى شاھاردى اۋىز سۋ، جىلۋ جانە ەلەكتر قۋاتىمەن وسى كومبينات قامتاماسىز ەتەدى.
ەلۋ جىلدان استام تاريحى بار ىرگەلى كاسىپورىن كوپشىلىككە «م ا ە ك» اتاۋىمەن تانىمال. مۇنداعى جىلدام نەيتروندى ب ن-350 رەاكتورى 1999 -جىلى جۇمىسىن توقتاتتى. بۇگىندە ءوندىرىس ورنى اتوم ورنىنا كوگىلدىر وتىن جاعۋ ارقىلى ءوز مىندەتىن ورىنداپ كەلەدى.
اقتاۋ - ەلىمىزدەگى تەڭىز سۋىن تۇشىتىپ ىشەتىن جالعىز قالا. تىرشىلىك نارىمەن قامتىپ وتىرعان كومبيناتتىڭ قۇرال- جابدىقتارى جارتى عاسىردان استام ۋاقىت قولدانىستا كەلەدى. توزىعى جەتكەن قوندىرعىلار تاۋەلسىزدىك جىلدارى كەزەڭ- كەزەڭىمەن جاڭارتىلۋدا. ماسەلەن، تاۋلىگىنە 400 م ۆ ت توك وندىرەتىن №2 -جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ قىزمەتى تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان. وتىز مامان قۇبىرلارداعى جوعارى سۋ قىسىمىن قاشىقتا وتىرىپ رەتتەپ وتىرادى.
يلياس سولوۆاتۋللين، باس ينجەنەردىڭ ورىنباسارى:
- ورتالىق ماماندارى جىلۋ تۋربينالارى مەن قازاندىقتاردىڭ قالىپتى دەڭگەيدە جۇمىس ىستەۋىن قاۋىپسىز جەردە وتىرىپ باقىلايدى. كومبينات قىزمەتىنىڭ تولىق اۆتوماتتاندىرىلۋى اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋدى دەر كەزىندە جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. بۇرىن رەاكتور كومەگىمەن تەڭىز سۋى قايناتىلىپ، بۋ الىناتىن. وسى ارقىلى تۋربينا قوزعالىسقا كەلتىرىلەدى. قازىر راديواكتيۆتى وتىننىڭ ورنىنا تابيعي گاز جاعىلادى.
قازىرگى ۋاقىتتا كاسىپورىندا ءتورت مىڭعا جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. كومبينات اۋماعىندا ءۇش جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى، بىرنەشە زاۋىت پەن ءتۇرلى ماقساتتاعى سەحتار ورنالاسقان. ماڭعىستاۋدىڭ ەنەرگەتيكالىق كومبيناتى تاۋلىگىنە 600 م ۆ ت توك پەن 60 مىڭ تەكشە مەتر اۋىز سۋ شىعارادى. مۇنداعى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جۇمىسى قورشاعان ورتاعا زالالسىز. ارنايى قىزمەت جاعدايدى ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستايدى.
جۋىردا تىعىز پلەنكالار ارقىلى سۋدى سۇزگىلەيتىن زاۋىت جاڭادان ءۇش قوندىرعى الدى. سايكەسىنشە، ءبىر تەكشە مەتر تەڭىز سۋىن ىشۋگە جارامدى ەتۋ ءۇشىن جۇمسايتىن تاريفتىك شىعىندار ءبىرشاما ازايعان.
www.24.kz