اقتوبەدە وزەن ارناسىن كەڭەيتۋ كەزىندە قىزىل كىتاپقا ەنگەن اعاشتار رۇقساتسىز كەسىلگەن
اقتوبەگە ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعاتتى قورعاۋ ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ كەلىپ، وزەن ارناسىن تازارتۋ، كەڭەيتۋ جۇمىستارىن توقتاتىپ قويعان بولاتىن. قازىر ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا قۇجاتتاردى قاراپ، تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. وزەن جاعالاپ جۇرگەن كوميسسيانىڭ قاي ۋاقىتتا قورىتىندى شىعارارى بەلگىسىز. الايدى گەولوگ، زەينەتتەگى ەكولوگتاردى جەرگىلىكتى اكىمدىك كەزدەسۋگە شاقىرىپ، جوبالىق- سمەتالىق قۇجاتتار قولدارىنا ۇستاتتى. قازىرگى ۋاقىتتا بەلسەندىلەر ەفيم كنيجنيك، پەتر كوتيك، الەكساندر ماندرىكين ءوز ۇسىنىستارىن ايتتى.
«قارعالى، ەلەك وزەندەرىن تازارتۋ جۇمىستارىنا ارنالعان قۇجاتتاردى تانىسۋعا بەردى. باستى مىندەت - وزەندەردى تازارتۋ، تەرەڭدەتۋ، جاعالاۋىن بەكىتۋ. سۋ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋعا ارنالعان جۇمىستا ارنانى كەڭەيتۋ، جاعالاۋداعى جاسىل جەلەكتى كەسۋدى عانا كورىپ وتىرمىز. مەردىگەر مەكەمەلەر وزەندى تەرەڭدەتۋ كەزىندە زەمسناريادتى ەمەس، تەك ەكسكاۆاتوردى عانا قولدانعان. ءبىر دەرەك بار. جاسىل جەتەكتەن تازارتۋ اۋماعى 860 گەكتاردى قۇراپ وتىر. ۋچاسكە ۇزىندىعى - 44 شاقىرىم. دەمەك وزەننىڭ جان-جاعىن 190 مەترگە دەيىن تازارتامىز ەكەن»، - دەدى گەولوگ ەفيم كنيجنيك.
اقتوبەلىك بەلسەندىلەر وزەن ارنالارىن تازارتۋ جۇمىستارىنا قارسى ەمەس. الايدا ونى تابيعاتقا زيان كەلتىرمەي، اعاشتاردى كەسپەي اتقارۋدى ۇسىنىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا جوباعا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قيىنعا سوعايىن دەپ تۇر.
«جوباعا وزگەرتۋلەر ەنگىزۋگە بولادى. ول ءۇشىن الدىمەن جۇمىس توبىن قۇرۋ كەرەك. ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت، جۇمىس توبىنا كىرگەندە زاڭدى تۇلعا ءبارىن ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە الادى. ياعني، تەحنيكالىق شەشىم قابىلداۋ كەزىندە زاڭدى تۇلعا ءبارىن ءوز مىندەتىنە الادى. ءبىزدىڭ كومپانيا ءوز جوباسىن ۇسىندى، ول ءبىزدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىمىز. ال وزگەرتۋگە زاڭدى تۇلعا جاۋاپ بەرەدى»، - دەدى «انتارەس پلاتينۋم» جشس فيليالىنىڭ، جوبانىڭ جەتەكشىسى دميتري پەتروكوۆ.
ايتا كەتەيىك، مەردىگەرلەر وزەن ارناسىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى كەزىندە قىزىل كىتاپقا ەنگەن، سۋ جاعاسىندا عانا وسەتىن اعاشتاردى رۇقساتسىز كەسىپ تاستاعان.
«قارعالى وزەنىنىڭ ارناسىن تازارتۋ كەزىندە 5,5 گا جەردەگى اعاشتى كەسۋ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتقا ەنگىزىلگەن. قازىرگى كەزدە 1,75 گا كەسىلىپ كەتتى. ۇيەڭكى، تەرەك، كوكتەرەك جانە قىزىل كىتاپقا ەنگەن قاندىاعاش بار. كوميسسيا اعاشتى سانادى. جوبالاۋشىلار ورمان شارۋاشىلىعى كوميتەتىنەن اعاشتى كەسۋگە رۇقسات الۋى كەرەك ەدى. ءبىراق ولار بۇل تالاپتى ورىنداماي، كەسىپ كەتكەن. ورمان شارۋاشىلىعى سوتقا ارىز ءتۇسىردى. حالىق نارازىلىعىنان سوڭ پروكۋرورلار شۇعىل شەشىم قابىلداپ، قىلمىستىق ءىس قوزعالدى»، - دەدى ورمان شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى عابيت قىلىشبايەۆ.
ەكولوگتار دا بۇعان دەيىن ايىپپۇل سالدى. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتى ساراپتاۋ، رۇقسات بەرۋ قۇزىرىنا كىرمەسە دە شاعىم بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزگەن.
«وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعاتتى پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى ۇيىمداستىرعان قوعامدىق قابىلداۋعا تۇرعىندار بارۋى كەرەك ەدى. ەكولوگ رەتىندە اعاشتاردى كەسۋ جۇمىسىنا جانىم اشىپ، جىلاعانداي بولىپ ءجۇرمىن. بەلسەندىلەر مۇنى توقتاتۋدى سۇراپ وتىر. بۇعان دەيىن مەردىگەرلەر اعاش ەگەتىنىن ايتتى. ەندى كەسىلگەن اعاشتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن قاي جەرگە، قاي ۋاقىتتا كوشەت ەگۋ قاجەت ەكەنىن زاڭداستىرۋ كەرەك»، - دەدى وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى جاقسىعالي يمانقۇلوۆ.
