باودينگ دەنساۋلىق شارلارى تۋرالى بىلەسىز بە؟
نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - دەنساۋلىق شارلارى ەرتەدە پايدا بولعان. تاريحي ەڭبەكتەردە قوڭىراۋى بار شارلار العاش رەت قىتايداعى مين اۋلەتى باسقارعان ۋاقىتتا (1368-1644 ج ج) پايدا بولعاندىعى جازىلعان.
ولاردىڭ ءارقايسىسى ءارتۇرلى دىبىس بەرەتىندىكتەن، بىرەۋلەرى - «اقىرعان ايداھار» (دەنساۋلىق پەن رۋحتىڭ كۇشىن بىلدىرەدى) ، باسقالارى - «سايراعان فەنيكس» (جاڭارۋ مەن جاسارۋ بەلگىسى) دەگەن اتاۋ العان. باستاپقىدا دەنساۋلىق شارلارىن تەك باودينگ قالاسىنان عانا الۋ مۇمكىن بولاتىن، ال قازىر ولار الەمنىڭ كەز كەلگەن بۇرىشىندا بار. ءبىر قىزىعى، باودينگ قالاسىندا دەنساۋلىق شارلارى ءالى دە ۇلكەن قۇرمەتكە يە. بۇل قالادا ادامداردى دەنساۋلىق شارلارىمەن ەمدەيتىن دارىگەرلەر كوپ. ونىڭ تۇرعىندارى دا شارلاردى ءجيى قولدانادى.
ستاتيستيكا بويىنشا، ولار باسقا ەل تۇرعىندارىمەن سالىستىرعاندا ۇزاق ءومىر سۇرەدى. ەندەشە، دەنساۋلىق شارلارىن قالاي قولدانۋ كەرەك؟
فەن- شۋي بويىنشا، ادام الاقانىنان 6 سىزىق وتەدى:
3 ين سىزىعى (قان اينالىم، جۇرەك جانە وكپەگە جاۋاپ بەرەدى) جانە 3 يان سىزىعى (اش ىشەك پەن توق ىشەككە جاۋاپ بەرەدى) . ەگەر ولارعا دەنساۋلىق شارلارى ارقىلى اسەر ەتەتىن بولسا، ادامنىڭ ىشكى ورگاندارىنىڭ جۇمىسى جاقسارادى. دەنساۋلىق شارلارىنىڭ ادامنىڭ جالپى ويلانۋىنا جانە مي جۇمىسىنا بەرەتىن وڭ اسەرى ەرتەدەن بايقالعان. باستاپقىدا شارلاردى تەك جاۋىنگەرلىك ونەرمەن اينالىساتىن ادامدار عانا قولداناتىن بولعان. ولار قولدا شارلاردى ءجيى اينالدىرۋ قول ەپتىلىگىن، ەستە ساقتاۋ مەن زەيىن قويۋدى دامىتاتىندىعىن ايتقان. شارلار كەز كەلگەن ادامعا پايداسىن تيگىزەتىندىگىن بىلگەننەن كەيىن دارىگەرلەر ولاردى مىنا ادامدارعا ۇسىنا باستاعان:
- جاقسى ساۋساق موتوريكاسىن قاجەت ەتەتىن سالاداعى ادامدار ء(ماتىن تەرۋ، پروگرامميست، كومپيۋتەرلىك ديزاين جانە ت. ب) ؛
- مۋزىكالىق اسپاپتاردا وينايتىن ادامدار؛ - مۇقيات زەيىندى قاجەت ەتەتىن سالاداعى ادامدار (كولىك جۇرگىزۋشىلەرى جانە ت. ب. ) ؛
- اقىل- وي ەڭبەگىمەن اينالىساتىن ادامدار (مۇعالىمدەر جانە ت. ب) ؛ - قول بۋىنى اۋىراتىن ادامدار (مىسالى، ريەۆماتيزم نەمەسە ارتريتپەن قينالاتىن ادامدار) .
ءبىراق جوعارىدا ايتقانداي، شارلار كەز كەلگەن ادامعا پايدالى، سوندىقتان ونى قالاۋىنا قاراي بارلىق ادام قولدانا الادى. دەنساۋلىق شارلارىمەن ورىندالاتىن جاتتىعۋلار فەن- شۋيعا ورالساق، ەنەرگيانىڭ پايدالى تۇرلەرىن كۇشەيتەتىن جاتتىعۋلار بار. مىسالى، شارلاردى الاقاندا ساعات تىلىمەن جىلدام اينالدىرسا، وندا يان ەنەرگياسىن كۇشەيتۋگە بولادى. ال ەگەر شارلاردى ساعات تىلىنە قارسى باياۋ اينالدىرسا، وندا ين ەنەرگياسىن ارتتىرۋعا بولادى. باستاپقى كەزدە قاراپايىم جاتتىعۋلاردى ۇيرەنىپ، سودان سوڭ تاجىريبە جيناپ، كۇردەلى تۇرلەرىنە كوشۋگە بولادى.
قاراپايىم جاتتىعۋلار
1. دومالاتۋ. بۇل قىزدىرۋعا ارنالعان ەڭ قاراپايىم جاتتىعۋ. بار بولعانى ەكى شاردى الاقاندا دومالاتۋ كەرەك.
2. لاقتىرۋ. ءبىر شاردى جايلاپ لاقتىرىپ، الاقانمەن قاعىپ الۋ كەرەك. بۇل جاتتىعۋدى 5 مينۋت جاساساڭىز، الاقاندى قىزدىرۋعا بولادى.
3. الاقانمەن قىسۋ. شاردى الاقاننىڭ قاق ورتاسىنا قويىپ، ونى الاقانىڭىزبەن قاتتى قىسىڭىز.
4. ساۋساقتارمەن قىسۋ. وسى جولى شاردى ساۋساقتارىڭىزدىڭ ۇشىمەن قاتتى قىسىڭىز.
كۇردەلى جاتتىعۋلار
1. شارلاردى ساعات تىلىمەن جانە ساعات تىلىنە قارسى اينالدىرۋ. ەكى شاردى ءبىر الاقانعا الىپ، ولاردى قۇلاتىپ الماي، بەلگىلى باعىت بويىنشا اينالدىرۋ كەرەك. باستاپقىدا جاي، سودان سوڭ جىلدام اينالدىرىپ ۇيرەنۋگە بولادى.
2. شارلاردى ءبىر- بىرىنە تيگىزبەي اينالدىرۋ. بۇل جوعارىدا ايتىلعان جاتتىعۋدىڭ قيىنداتىلعان ءتۇرى. ءبىر الاقانعا ەكى شاردى الىپ، ولاردى ءبىر- بىرىنە ەش تيگىزبەي اينالدىرۋ كەرەك. باستاپقىدا قيىن بولعانىمەن، ءجيى جاساي بەرسەڭىز، جىلدام ۇيرەنەسىز.
3. ءۇش شاردى اينالدىرۋ. ەكى شاردى اينالدىرىپ ۇيرەنگەن سوڭ، ءۇش نەمەسە ودان دا كوپ شارلاردى اينالدىرۋدى مەڭگەرۋگە بولادى.
دەنساۋلىق شارلارىن قولدانۋدا قاجەت بولاتىن كەڭەستەر:
- الدىمەن شاردىڭ دۇرىس كولەمىن تاڭداڭىز. ولار كىشكەنتاي، ورتاشا جانە ۇلكەن بولادى. جاڭادان باستاۋشىلارعا ەڭ دۇرىسى -
ورتاشا شارلار. - جاتتىعۋلاردى ورىنداۋ كەزىندە اينالدىرۋ مەن قىسۋدى كەزەكتەستىرگەن ءجون. سول كەزدە ءتيىمدى ناتيجە بولادى؛
- العاشقى ۋاقىتتا شار قولدان ءتۇسىپ كەتە بەرۋى مۇمكىن. سوندىقتان اينالاڭىزدا زاقىمدايتىن زات جوق جەردە جاساڭىز؛
- جاتتىعۋ جاساۋ كەزىندە قولدى كەزەكتەستىرۋدى ۇمىتپاڭىز. تەك وڭ نەمەسە سول قولعا ەكپىن قويىلماۋ كەرەك؛ - قولداعى شارلارعا قاراماي، كوزىڭىزدى جوعارى كوتەرىپ، سەزىمىڭىزدى تىڭداپ، ۇناعان جاتتىعۋدى جاساڭىز؛
- جاتتىعۋ اياقتالعان سوڭ شارلاردى قۇرعاق داكەمەن ءسۇرتىپ، قۇرعاق جەرگە ساقتاۋ كەرەك؛
- دۇكەننەن بۇل شارلاردى سۋرەتىنە قاراپ تانۋعا بولادى. ولاردىڭ قوراپتارىندا ايداھار مەن فەنيكستىڭ سۋرەتى تۇرادى.
Massaget.kz